Cuma, 30 Ağustos 2013 (13 yıl 2 ay önce)
Batı Kürdistan'da Temmuz ayının ortasından itibaren kanlı-kirli bir savaş yaşanıyor. Ruhuna bir soykırım felsefesinin sindiği bir savaş bu. Savaşı yürütenler ve destekçilerinin asıl muradının Rojava’yı Kürtlerden arıtmak olduğu giderek netleşiyor. Tümüyle arıtılamasa bile, özgürlük özleminden vazgeçerek yıllardır taşınan kölelik zincirlerini yeni despotların yönetimini kabul ederek taşımaya rıza gösteren Kürtlerden oluşan bir teslimiyete sürüklemek…
Suriye’deki hegemonya savaşı geçtiğimiz aylarda Esad’ın ardı ardına yaptığı hamlelerden sonra yeni bir dengeye oturdu. Bu arada ilişkileri giderek karmaşıklaşan tarafların gözü, kendi özgücüyle varettiği fiili özerkliği giderek kurumsallaştıran Rojava’ya kaydı. Rojava’nın hem Suriye’deki petrol kaynaklarını kapsaması, hem de stratejik konumu itibariyle kritik önemde olması; gerek Esad rejimini gerekse Türkiye başta olmak üzere bağlaşığı olduğu cepheyi rahatsız ediyordu zaten. YPG, Temmuz ayının ortasında Rojava’ya dahil olan ancak dinci gerici çetelerin denetiminde bulunan Türkiye sınırındaki bölgeleri de denetim altına alacak hamleler geliştirince, bu, Rojava’yı cehenneme dönüştürecek kirli savaşın düğmesine basılmasıyla yanıtlandı! Esad ile karşıtları, sözkonusu olan Kürtler olunca düşmanlıklarını unutup, aynı anda saldırdılar!
Fakat işler umdukları gibi gitmedi. Rojavalı Kürtlerin biriktirdiği gücü az çok tahmin etseler de bu denli kararlı bir direnişle karşılaşacaklarını beklemiyorlardı. Bu onları daha da korkuttu. Çünkü sorun sadece biriktirdiği güç değil, aynı zamanda sahip olduğu halk dinamikleriydi! Yılların kölelik zincirlerini kırmakta son derece kararlı bir tutum sergileyen Rojavalı Kürt emekçiler-yoksullar, savaş güçleri olan YPG’yi bitimsiz bir enerjiyle besliyor, kazanımlarını kolay kolay teslim etmeyeceklerini bu dinamiğin gücünü hissettirerek gösteriyorlar.
Bu özellikleriyle Rojava, Suriye’de oyun kurmaya çalışan tüm aktörlerin görüş alanına girdi. PYD şahsında Kürt hareketine de bölgesel bir düzlem açan Rojava’daki duruş/kazanımlar sağlamlaştığı oranda, şimşekleri olduğu kadar, yedeğine alma manevralarını da hızlandırdı. Türkiye’nin diplomasiyle saldırının içiçe geçen hamleleri; İran ve Rusya’nın PYD konusundaki tutumları hatırlansın.
Rojava üzerinden büyük hesaplar yapan aktörlerin başında Türkiye geliyor. İkili bir siyaset izleyen Türkiye, bir taraftan Kürt hareketinin Kuzey Kürdistan’daki temsilcisi olup giderek 4 parça Kürdistan’da etkin bir konum kazanan PKK ile başlattığı sahtekar diplomasi siyasetinin bir benzerini PYD için devreye sokarken; bir taraftan da kendisinin her açıdan ihya ettiği dinci paramiliter çeteler üzerinden Rojava’yı istikrarsızlaştıracak kapsamlı bir savaş ve abluka siyaseti izliyor.
Türkiye’nin hemen yanındaysa Barzani var. Türkiye açısından, Ortadoğu’da varolan dengelerin büsbütün sarsılacağı ve belki de yeni haritaların çizilmesiyle sonuçlanacağı aşikar olan bölgesel hegemonya ve güç savaşından, Kürdistan’ın 4 parçasını Barzani çizgisinde bir araya getirip fiilen kendisine katmak önemli bir seçenektir. Zaten bu nedenle de Kürtlerle ilgili tüm gelişmelere Barzani de dahil ediliyor, adeta “ortak” gibi hareket ediyorlar!
Türkiye’nin tarihsel Kürt fobisini taş çatlasa Barzani’nin boyunun ölçüsü kadar aşabildiği açık. Daha doğrusu tarihsel-bölgesel koşullar içinde bu mesafede bir esneme kendisi için zorunlu hale geldi. Gelinen noktada ekonomik-siyasal anlamda daha bir içiçe geçtiği Güney Kürdistan yönetimi ile PKK ve özelde de PYD’yi ezmek, o da olmuyorsa kabul edilebilir bir sınıra çekerek Rojava’yı fiilen Barzani denetimine sokmak, ikisinin de ortak muradı.
Türkiye’nin elinde bir de Çeçenistan’dan Afganistan’a kadar dünyanın pekçok noktasından topladığı dinci gerici paramiliter çeteler var. Onları da planının dışında tutmadığı aşikar. Barzanili ya da Barzanisiz Rojava’yı bunlara açılacak yerleşim alanları ile çevrelemek gibi bir niyetinin de olduğu açık; Esad’ın 'Arap Kemeri' politikasının yeni koşullarda tekrarını yani... Dedik ya Kürt fobisi, sözkonusu olan Barzani bile olsa halen epey derin tarihsel kökleriyle yaşıyor!
Anlayacağımız Ortadoğu’da her açıdan eşekten düşmüşten beter hale gelen Türk dış politikası kaybettiği konumunu her türlü kirli yöntemi devreye soktuğu hamlelerle yeniden sağlamlaştırmaya çalışıyor. Bu konuda sınır tanımıyor, bumerang etkisi yapacak adımlar atmaktan da kaçınmıyor -dinci gerici çetelerin gelecekte kendisi için yaratacağı tehditler başta olmak üzere.
Elindeki kozları çoğaltma siyasetinde Barzani ve dinci gerici çeteler bir seçenekse, diğer seçenek de bizzat PYD’nin kendisidir. Elbette ki şimdiki PYD değil, biat edecek düzeyde geriletilip-zayıflatılmış bir PYD! Şu anki çifte kıskaç siyasetinin hedefi, PYD’yi bir taraftan kapsamlı bir saldırıyla geriletmek, bir taraftan da gerilediği oranda bunu diplomasi masasında tabiyet ilişkisine dönüştürmektir!
Barzani’nin öne çıkarılarak Kürt halkının manevi lideri haline getirilmesi çabalarında da aynı ortak niyetler vardır. Eylül’ün 15′inde başlayarak 3 gün sürecek olan Kürt Ulusal Kongesi öncesinde PKK ile özdeşleşmiş ve onun stratejik konumunu da güçlendiren PYD’ye karşı Rojava’da başlatılan kanlı-kirli savaşın amaçlarından biri de bu Kongre’nin kaderini, Barzani lehine belirlemektir. Zayıflamış bir PYD, dolayısıyla PKK’nin bu Kongre’de mat edilmesi istenmektedir.
Fakat belirttiğimiz gibi işler istedikleri gibi gitmiyor. Bir avcı taktiği ile Rojava’yı, dolayısıyla PYD’nin altını boşaltmaya odaklanan kirli siyasetle bizzat kendilerini teşhir ediyorlar! Barzani’nin uzun süre Rojava sınırı olan Semelka’dan giriş çıkışlara izin vermemesi, orada yaşanan katliamları görmezden gelmesi bizzat kendi kamuoyunca tepkiyle karşılandı. Ortadoğu politikasının en sinsi temsilcilerinden biri olan Barzani bunun üzerine “ya öyle mi” demek zorunda kalırken bile sınırı insani yardım için açmamakta diretti. Taa ki Rojavalı emekçiler savaşın yıkımından kaçarak sınıra yığılana kadar! Fakat bu tutumuyla bile sahtekarlığını teşhir etmekle kaldı.
Kısacası Rojava kapsamlı bir abluka ve kirli savaşla çökertilerek ele geçirilmeye, denetlenmeye çalışılıyor. Türkiye ve Barzani gibileri emperyalistlerin Suriye’ye dönük askeri operasyonunu bile Rojava’ya farklı müdahaleler için bahane edebilirler. Rojava’daki dinamik halk gücünün kararlı duruşunu daha şiddetli bir askeri saldırıyla kırmanın yollarını arayabilirler. Kürt hareketi, böylesine kapsamlı saldırıları da Kürt emekçilerinin, yoksullarının dirayetiyle aşacak güce sahip olduğunu kanıtlamıştır. Burda sorun giderek karmaşıklaşan güçler denkleminde ittifaklar başta olmak üzere, izlenecek siyasetin bütününde tutarlı bir duruş sergilemesi, özgürlük özlemi üzerinden yükselen halk dinamiğinin gücüne güvenmesidir.
Türkiye proletaryasına, öncülerine, ilerici güçlerine düşense; Kürt siyasi hareketine ahkam kesmek değil, kapsamlı bir ablukayla yutulmaya çalışılan Rojava’yı desteklemektir. Bu destek yaratılmadığında her noktadan kıskaca alınmış bir ulusal hareketin belirli yanlışlara savrulması beklenmedik bir sonuç olmaz. Bugün Kürt ulusunun kendi kaderini tayin etme hakkını savunmak, Rojava’daki ablukayı geniş halk kitleleri nezdinde görünür kılıp desteğe dönüştürmekten geçiyor.