Asgari ücret: Öğün başına 75 kuruş, 1 buzdolabı için 27 ay çalışma, 311 TL'ye barınma, 2,9 TL'lik eğitim harcaması
Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Enstitüsü (DİSK-AR)'ın, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İstatistikleri üzerinden yaptığı hesaplamalara göre en yoksul yüzde 20'lik bir kesim gelirinin ancak yüzde 29'unu gıda harcamalarına ayırabilirken, eşlerden sadece birinin asgari ücret karşılığında çalıştığı iki çocuklu bir ailede (asgari geçim indirimli aylık 931 TL) gıda harcamaları için günlük sadece 9 TL ayrılabiliyor! Yani tek bir asgari ücretin girdiği iki çocuklu bir aile üç öğün için kişi başına 2,25 TL ayırabilirken, öğün başına bu tutar sadece 75 kuruş düzeyinde kalıyor!
DİSK-AR ,1 Kasım 2014 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanan hükümetin 2015 programına bakıldığında kelimenin gerçek anlamıyla dramatik olan bu tablonun 2015'te de devam edeceğini, keza yılın ilk altı ay için ön görülen yüzde 3'lük ücret artışının öğün başına sadece 2,25 kuruşluk bir artışa denk geldiğini belirtiyor.
Asgari ücretli hangi konutlarda kalır?
TÜİK Madde Fiyatları istatistiklerine göre Aralık 2014 tarihi itibari ile ortalama kira bedelinin 618 TL olduğunu belirten DİSK-AR, bir asgari ücretlinin kira ve diğer konut harcamaları için en fazla 311 TL ayırabileceğini vurgulayarak, bunun asgari ücretlinin en sağlıksız konutlarda yaşamaya mahkum olduğu anlamına geldiğini belirtti. "Asgari ücretli en sağlıksız çevrede, kentsel donatı hizmetlerinin en az olduğu, deprem riski altındaki konutlarda yaşamak zorunda bırakılıyor" diyen DİSK-AR, asgari ücretlinin tüm toplumsal alanlarda sefaleti yaşadığını bir kez daha vurguladı.
Ulaşım ve asgari ücretli!
Tek bir belediye otobüs biletinin Türkiye ortalamasında,78 TL olduğunu belirten DİSK-AR, bir asgari ücretlinin ulaşım için sadece 2,8 TL ayırabileceğini ve bunun da yaşamın hücreleştirilmesiyle eş anlamlı olduğunu belirtti. Bir asgari ücretlinin kültür ve eğlence için ayırabildiği payın toplamda aylık sadece 14,4 TL'yi bulduğunu belirten DİSK-AR, sinema biletinin ortalama 12,51 TL, tiyatro biletinin 27, spor müsabakasına girişin 20 TL olduğu koşullarda bir kişinin bu miktarla sadece bir kereliğine sinemaya gidebileceğini, tiyatro ya da bir spor müsabakasına gidebilmesinin mümkün olmadığını vurguladı.
Eğitim?
"Isınma, bakım, onarım, temizlik ve hatta kadro eksikliği nedeni ile öğretmen ihtiyacı, kaynak yokluğu bahanesi ile velilerin ödediği katkı paylarına teslim edilen eğitim koşularında, asgari ücretli çocuğuna defter kalem bile alamayacak durumda" diyen DİSK-AR, asgari ücretli işçi çocuklarının genellikle kaynak yokluğundan eğitim veremez durumdaki okullara gitmek durumunda kaldıklarını ifade etti. Asgari ücretlinin çocuğunun eğitimi için aylık 2,9 TL ayırabildiğinin, bunun bir asgari ücretlinin çocuğunun eğitim almasının mucizeyle eşdeğer olduğu anlamına geldiğini vurguladı.
Toplumsal ihtiyaçları kalem kalem hesaplayan DİSK-AR buna göre, "asgari ücretliden, kişi başına bir öğün başına 75 kuruşla karnını doyurması, 1 buzdolabı için 27 ay çalışması, 311 TL'ye barınması ve ısınması, çocuk başına 2,9 TL'lik eğitim harcaması ile çocuklarını yetiştirmesi bekleniyor" dedi.
Asgari ücret net 1800 TL olmalıdır!
Asgari ücretlinin yaşamına rakamlardan oluşan bir büyüteç tutan DİSK-AR, gelir dağılımında düzenleyici bir rol oynaması gereken asgari ücretin Türkiye koşullarında her geçen gün büyüyen sefaletin ve giderek merkezileşen sermaye birikiminin ifadesi olduğunu belirtti.
"Türkiye'de kişi başına düşen milli gelir 2014 yılı itibarıyla aylık 1800 TL'nin üzerindedir. 4 kişilik hane için işçilerin payına düşenin sadece birini talep etmek en tabi hakkıdır. Hane başına milli gelirden düşen pay aylık en az 7 bin 200 liradır" diyen DİSK-AR, asgari ücretteki artışın 1977 yılından bu yana yaşanan ekonomik büyüme oranında gerçekleşmesi durumunda 1800 TL olacağını belirtti.
Cumhurbaşkanlığı bütçesinin 2015 Yılı Bütçesi'nde neredeyse 2 katına çıkartıldığını hatılatan DİSK-AR, agari ücret artışının da buna göre yapılması ve iki katına çıkarılarak 1800 TL olarak belirlenmesi gerektiğini vurguladı. "4 kişilik bir hane için açlık sınırı bin 283, yoksulluk sınırı 4 bin 57 lira Asgari ücret için belirlenmesi gereken gerçek tutar aslında yoksulluk sınırının üzerindedir" belirlemesi yapan DİSK-AR, "yoksulluğa mahkum eden ücrete asgari ücret denmez!" diyerek, asgari ücretlinin iki kişi çalışmasına rağmen çocuklarının yoksulluğa mahkum olmaması için en az 1800 TL olmasının şart olduğunu ifade etti!
Sosyal haklar şart!
Eğitimden sağlığa kadar aklımıza gelebilcek tüm toplumsal ihtiyaçların metalaştırıldığı günümüz koşullarında asgari ücretlinin çeşitli sosyal haklarla desteklenmesini belirten DİSK-AR, bu çerçevede, elektrik, su, doğalgaz kullanımının asgari ihtiyaç sınırına kadar ücretsiz olması gerektiğini belirtti. "İşe gidiş gelişlerde ulaşım ücretsiz olmalıdır" diyen DİSK-AR, sağlığın tümüyle parasız olması, eğitimde hiçbir ad altında para alınmaması gerektiğini, çalışanların çocuklarını bırakabilecekleri kamusal parasız kreşlerin şart olduğunu vurguladı.
Asgari ücret işçi sınıfıyla belirlenmeli!
Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun yıllardır bir ortaoyununa döndüğünü belirten DİSK-AR, asgari ücretin belirlenmesi sürecinin bir toplu pazarlık süreci olarak ele alınması gerektiğini dile getirdi. Asgari ücret görüşmelerinin kamuoyuna açık yapılmasını ifade ederek, anlaşmazlık durumunda işçilerin üretimden gelen güçlerini kullanabilecekleri yasal zeminlerin oluşturulması gerektiğinin altını çizdi.