Zonguldak'ta bulunan beş TTK işletmesinin özelleştirme planı yeniden gündemde
Burjuva devlet, etkileri giderek belirginleşen ve hatta onca efelenmeden sonra Tayyip Erdoğan'ın bile kısmen itiraf etmek zorunda kaldığı ekonomik kriz karşısında, yıllardır en iyi yaptığı şeyleri bir kez daha tekrarlamaya hazırlanıyor: Özelleştirme, rant, talan...
Son 12 yılda yapılan özelleştirmelerle adeta rekor kıran AKP hükümeti, yeni özelleştirme dalgasını da Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK)'na ait Zonguldak madenlerinden başlatılmayı planlıyor. Bu plan istenildiği gibi yürürse, yaklaşık 9 bin 500 işçinin çalıştığı beş işletme, bir süre sonra tamamen maden şirketlerine devredilecek.
'89'larda ve sonrasında da defalarca gündeme gelen Zonguldak madenlerinin özelleştirilmesi konusu, bu işçi kentinden yükselen mücadele kararlılığı karşısında eksik kalmış, istenen bütünlüğe ulaşamamıştı. Her defasında geri adım atılsa da yatırım yapılmayarak, işçi alımı durdurularak işletmeler kapsamlı bir özelleştirme saldırısına hazırlanıyordu.
Burjuvazi kar oranlarını katlayacak bu işletmeleri doğrudan işletme sevdasından vazgeçmedi. Her özelleştirme adımı geri tepse de devletin sayısız olanağıyla da desteklenerek daha düşük maliyette kömür üretmesi, yüksek karlar kırması hayali hep diri kaldı. Ne de olsa Soma A.Ş.'nin kar oranları hikayesi baş döndürücüydü! Soma madenlerinin özelleştirilmesiyle maliyetler 143 dolardan 23 dolara kadar gerilemişti. Bu gerilemenin formülü açıktır: Düşük ücret, güvencesiz çalışma, fazla mesailer ve aslında ölümüne çalışma!
Enerji Bakanı'nın şimdi “zarar ediyorlar” dediği işletmeler özelleştirilip taşeron ve güvencesiz çalışmanın önü tamamen açılırsa yeni Soma'lar varedilmiş olacak. Buraları devralan maden şirketlerinin kar oranları katlanırken, işçi içinse gerçek bir cehennem yaratılacak.
Basına yansıyan bilgilere göre TTK'ya ait 5 işletme kademeli olarak özelleştirilecek, özelleştirme kapsamında işçiler başka işletmelere kaydırılacak. TEKEL'den ya da özelleştirilen diğer kurumlardan alışık olduğumuz gibi, özelleştirme tamamlandıktan sonra bu işletmelerde çalışan işçilerin ne olacağıysa belirsiz. Enerji Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı'nın yaptığı kapsamlı planda buna dönük herhangi bir yanıt yok.
Enerji Bakanı Taner Yıldız özelleştirmenin gerekçesi olarak 13 yıl içinde kurumun 6 milyar dolar zarar ettiğini gösteriyor.
Taner Yıldız yaptığı açıklamada ithal kömür karşısında Zonguldak’taki üretimin rekabet edemediğine dikkat çekerken ithal kömürün maliyetinin son 5 yıl içinde 165 dolardan 80 dolara indiğini ifade etti. Zonguldak’ta üretilen kömürün maliyetinin ise 80 doların üzerinde olduğunu ifade eden Yıldız, kurumun yılda 550 milyon dolar zarar ettiğini belirtti.
Bunları söyleyen Yıldız, son yıllarda ocaklarda hiçbir iyileştirmeye gidilmediğinden, neredeyse tek bir çivi çakılmadığından ve işçi alımının durdurulduğundan bahsetmedi tabii. 5 yıl önceki üretim maliyetlerine de hiç değinmedi.
Zonguldak'taki işletmelerin özelleştirilmesi, sadece buralarda çalışan binlerce işçiyi ya da kent olarak Zonguldak'ı değil Türkiye işçi sınıfının bütününü etkileyeceği açıktır. Sınıfın sayıları giderek sınırlanan sendikalı, güvenceli çalışan bölükleri tamamen eritilerek, dizginsiz sömürünün önü daha da açılacak.
Metalde, madenlerde, şantiyelerde, plazalarda, tersanelerde... kısacası tüm sektörlerde kölece çalışma ve kölece yaşamaya karşı öfke biriktiren işçi sınıfı bu kapsamlı saldırıları yeni bir eylem dalgası ve bu dalga içinden çıkacak sınıf örgütlenmeleriyle kırabilir. Zaten şu anda mayalanan da budur...