Perşembe, 28 Mayıs 2015 (11 yıl 4 ay önce)
İspanya‘da genel seçimlerden 6 ay önce yapılan yerel ve bölgesel seçimlerde Podemos oylarını katladı. Başbakan Mariano Rajoy liderliğindeki muhafazakâr Halk Partisi (PP) yüzde 27 oy oranı ile seçimlerden birinci parti olarak çıktı. Ancak 2011 yılındaki seçimlere kıyasla yüzde 10′un üzerinde oy kaybetti, birçok bölgede ve belediyede yönetimi kaybetme tehlikesi ile karşı karşıya. Ülkenin ikinci büyük partisi konumundaki İspanya Sosyalist İşçi Partisi (PSOE) ülke genelinde yüzde 25 oranında oy almayı başarsa da, 2011′e kıyasla yüzde 2,8 oranında oy kaybetti.
Seçim sonuçlarına diğer partilerin en büyük rakibi Barcelona ve Madrid gibi ülkenin iki büyük kentinde sürpriz başarı elde eden Podemos. Katalanların başkenti Barcelona’da Podemos’un desteklediği sol ittifak “Barcelona En Comu” sandıktan birinci parti olarak çıkarken başkent Madrid’de ise Podemos liderliğindeki birlik sadece 1 sandalye farkla Halk Partisi’nin arkasından sandıktan ikinci sırada çıkmayı başardı. Sonuçlara göre, başkent Madrid’de 1991′den bu yana ilk kez bir sol partinin adayı belediye başkanlığına seçilebilir. Podemos, parti olarak girmediği seçimlere kimi bölgelerde diğer gruplarla ittifak halinde katılmıştı.
Yaklaşık 35 milyon seçmenin oy kullandığı seçimler, partiler açısından sonbaharda yapılacak genel seçimler öncesi sınav niteliğindeydi. Yeni partilerin çoğu, yolsuzluk ve işsizlikle mücadele sözü veriyor.
Podemos’un başarısının sırrı
Podemos Genel Sekreteri Pablo Iglesias seçim sonuçlarını, “Büyük kentler İspanya’daki bu temelden siyasi dönüşümün motoru durumunda. Burada ebedi iki partili sistemin sonu başlıyor. Daima iktidarda olan büyük partiler tarihlerinin en kötü sonuçlarını aldılar” sözleriyle değerlendirdi.
İspanya 2011’den bu yana toplamda yaklaşık 8 milyon kişinin katıldığı sokak gösterileri ve Indignados (Öfkeliler) Hareketi güçlü sosyal ağları olan anarşist, yarı-anarşist ya da antikapitalist çeşitli hareketlerin gücüne dayanıyordu.
Podemos, dinamik ve kısmen siyasallaşmış kitle mücadelelerinin zemininden beslenerek, sınıflar kavgasının içinden şekillendi.
Emperyalist kapitalizmin 2008′de ABD‘de patlayan krizin benzeri İspanya’da da patlamıştı. Büyük emperyalist metropoller bu krizi bir şekilde, Yunanistan, İspanya gibi “çevre ülkeler”in faturasını da kabartarak, “sürdürülebilir” düzeye çekmeyi geçici de olsa başardılar. İspanya gibi ülkeler ise derinleşmiş krizin yükünü hala çekmekteler.
Yunanistan’da “sol” SYRIZA partisi, İtalya’da komedyen Beppe Grillo’nun Cinque Stelle Movimento (Beş Yıldız Hareketi) gibi hareketlerin kısa sürelerde büyük başarılar kazanmasında bu etkenlerin rölü vardır.
Podemos kapitalizmin krizlerinde yıkılan, geleceksizliğe, güvencesizliğe mahkum edilen işçi emekçi kitlelerin karşısına somut alternatif söylemlerle çıkıldığında nasıl politik bir etki yaratılabileceğini gösterdi.
Podemos örneğin AP seçimleri çalışmasında AP üyelerinin maaşlarını 8 bin eurodan bin 930 euroya indirme sözü “Zenginliğin yeniden dağıtılmasın” vaadi, İspanya için “azami maaş”, “haftada 35 saat çalışma”, “60 yaşında emeklilik” ve “bankaları halkın hizmetine sokacak mali reformlar” gibi somut projelerle ortaya çıktı.
Ülke krizin dibindeyken yıkıcı sonuçlarını yaşayan emekçilerin ve özellikle genç kitlelerin karşısına somut “çözüm” önerileriyle çıkan Podemos, getirdiği önerilerle aynı zamanda siyasal-toplumsal ufkunun sınırlarını da gösteriyor. Bu yönden o, kısmen kimi Latin Amerika ülkelerinde iktidara dahi gelmiş sosyal-liberalizm benzeri, aynı zamanda yarı-anarşist özellikler de taşıyan bir karaktere sahip.
İşçi sınıfının gerçek iktidarını kurmak perspektifinin çok uzağında olan Podemos ya da benzeri örnekler, özellikle kapitalizmin krizi dönemlerinde, sokağın, militanlığın ve alternatif toplum projeleriyle ortaya çıkmanın gücüyle başarılabileceğini göstermesi açısından incelenmeyi değer bir örnektir.