33 örgütten ifade özgürlüğü ve internet engellemeleri hakkında açık mektup
33 örgütten ifade özgürlüğü ve internet engellemeleri hakkında açık mektup
Tüm dünyadan ve Türkiye’den 33 adet insan hakları örgütü, düşünce kuruluşu, basın örgütü ve bağımsız medya kuruluşu bir araya gelerek ifade özgürlüğü ve internet engellemeleri hakkında Türkiye hükümetine açık mektup yazdı.
Seçimler öncesi basına sansürün ve baskının sona ermesini talep eden kuruluşlar “Türkiye’de yaşayan insanların ülke sınırları söz konusu olmaksızın, bilgi ve düşünceleri her yoldan araştırma, elde etme ve yayma hakkının korunmasının anayasal görevleri olduğunu hatırlatmak istiyoruz” ifadesini kullandı.
İmzacıları arasında uluslararası Gazetecileri Koruma Komitesi (Committee to Protect Journalists – CPJ), Electronic Frontier Foundation (EFF), Etik Gazetecilik Ağı (Ethical Journalism Network – EJN), European Digital Rights Initiative (EDRi) ve İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch – HRW) ile Türkiye’den Jiyan.org dışında Dağ Medya, Demokrat Haber, Dokuz8 Haber, P24 ve Zete gibi bağımsız medya kuruluşları ile Alternatif Bilişim Derneği, Alternatif Medya Derneği, Ankara Barosu Bilişim Hukukçuları, Demokrat Bilgisayar Mühendisleri, Elektrik Mühendisleri Odası, Kaos GL, Korsan Parti, Linux Kullanıcıları Derneği ve Mülksüzleştirme Ağları gibi kolektiflerin bulunduğu mektupta 1 Kasım seçimleri ile ilgili olarak üç talebin yerine getirilmesi isteniyor:
Bağımsız medya kuruluşlarının websitelerine uygulanan erişim engellenmelerini durdurun;
İnternete veya çevrimiçi servislere erişimi kısıtlayan engelleme talimatları vermeyeceğinizi taahhüt edin;
Çevrimiçi iletişim ağlarının özgür ve açık kalmasını temin ederek, yurttaşların özgürce bilgi edinme ve paylaşımda bulunma haklarını güvence altına alın.
Açık mektubun tam metnini aşağıda yayımlıyor, sansüre ve baskıya boyun eğmeyeceğimizi bir kez daha dile getiriyoruz.
Türkiye hükümetine ifade özgürlüğü ve internet engellemeleri hakkında açık mektup
Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık,
cc: Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı
Bizler, aşağıda imzası bulunan Türkiye ve dünyadan insan hakları, medya ve siyasal düşünce kuruluşları olarak; size, 1 Kasım 2015 genel seçimleri öncesi, bağımsız haber kuruluşları ve yurttaş gazetecilere internette uygulanan sansüre son verilmesi talebi ile yazıyoruz.
Yetkili mercilere, internet erişimi veya belli çevrimiçi hizmetlere kısıtlama getirilmesine neden olacak kararlardan kaçınma çağrısı yapıyor ve hükümete, Türkiye’de yaşayan insanların ülke sınırları söz konusu olmaksızın, bilgi ve düşünceleri her yoldan araştırma, elde etme ve yayma hakkının korunmasının anayasal görevleri olduğunu hatırlatmak istiyoruz.
5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un 2007 yılında yürürlüğe girmesinden bu yana, Türkiye’deki internet kullanıcıları çok çeşitli çevrimiçi sansür mekanizmalarına maruz kaldı. Bununla birlikte, 2013 yılından sonra hem internet üzerindeki içeriklere erişimin yasaklanması hem de içeriklerin kaldırılması talepleri ciddi oranda artış gösterdi. İnternet yasası en son 2015 Mart ayında, kamuoyuna açık hiçbir müzakere ya da tenkit şansı olmadan torba yasayla tekrar düzenlendi. Bu son yasa değişikliği; Anayasa Mahkemesi tarafından 2014 Ekim ayında Anayasaya aykırı bulunduğu için feshedilmiş hükümlere benzeyen tedbirleri uygulamaya geçirdi. [1]
Aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin 2012 yılında verdiği, geniş kapsamlı internet erişim yasaklarının ifade özgürlüğünü ihlal ettiğini belirten kararını da hatırlatmak isteriz. [2]
Bizler, bu çevrimiçi içeriklere erişimi engellemek üzere alınan tedbirlerin ve mahkeme kararlarının şeffaflıktan ve izlenebilirlikten uzak olmasından dolayı endişeliyiz. Gönüllü olarak yürütülen “Engelli Web” internet sitesinin verilerine göre Ekim 2015 itibariyle engellenen web sitesi sayısının 100 bini aştığı görülüyor. Listelenen engellenmiş web sitelerinin bir kısmını bağımsız medya kuruluşlarının web siteleri oluşturuyor ve bu bağımsız medya kuruluşlarının birçoğu yalnızca çevrimiçi içerikleriyle varlıklarını sürdürmekte veya temel iletişim ortamı olarak Twitter arayüzünü kullanmaktalar.
Mahkeme kararı ile uygulanan erişim engellemeleri dışında, Türkiye’deki birçok internet kullanıcısı 2015 Ekim ayında Ankara Barış Mitingi saldırılarını takiben Twitter ve Facebook gibi sosyal medya platformlarına erişmeyi denediklerinde internet erişim problemi yaşadı. Gönüllü olarak yürütülen TurkeyBlocks Projesi’nin topladığı verilere göre, sosyal medya platformlarına yavaş erişim şikayetlerinin yanında, zaman zaman erişimin neredeyse imkansız hale geldiği anlar da oldu. Bu olaylar sosyal medya platformlarının sadece mahkeme ve TİB’in resen aldığı kararlarla değil aynı zamanda bazı hukuk dışı yöntemlerle de engellenebileceğine işaret etmektedir. Öne sürülen bu “bant genişliği kısıtlaması,” yurttaşların bağımsız haber kaynaklarına ve sosyal medyaya en fazla ihtiyaç duyduğu dönemlerde ortaya çıkmakta ve doğrudan bilgiye erişim ve ifade özgürlüğü anayasal haklarını ihlal etmektedir.
1 Kasım günü, birçok halk tabanlı grup, siyasi parti ve haber ajansı, 1 Kasım Genel Seçimi’ne ait resmi sonuçları teyit etmek ve bilgi paylaşımında bulunmak için internet tabanlı iletişim sistemleri kullanacak.
Bağımsız medya kuruluşlarının websitelerine uygulanan erişim engellenmelerini durdurun;
İnternete veya çevrimiçi servislere erişimi kısıtlayan engelleme talimatları vermeyeceğinizi taahhüt edin;
Çevrimiçi iletişim ağlarının özgür ve açık kalmasını temin ederek, yurttaşların özgürce bilgi edinme ve paylaşımda bulunma haklarını güvence altına alın.
Notlar
[1] 2014/14 E. 2014/149 K. Sayılı 2/10/2014 tarihli Anayasa Mahkemesi kararı
[2] Ahmet Yildirim v Turkey (2012)
İmzalayanlar
Alternative Informatics Association – Alternatif Bilişim Derneği (Türkiye)
Alternatif Medya Derneği (Türkiye)
Ankara Barosu Bilişim Hukukçuları (Türkiye)
ASL19
Committee To Protect Journalists
Dağ Medya (Türkiye)
Demokrat Bilgisayar Mühendisleri (Türkiye)
Demokrat Haber (Türkiye)
dogrulukpayi.com (Türkiye)
dokuz8 Haber (Türkiye)
EDRi – European Digital Rights Initiative
Electronic Frontier Foundation
Elektrik Mühendisleri Odası – Chamber of Electrical Engineers (Türkiye)
Fight for the Future
Hafıza Kolektifi (Türkiye)
Human Rights Watch
İnternet Teknolojileri Derneği (Türkiye)
Istanbul Writers’ Café (Türkiye)
Jiyan.org (Türkiye)
Kaos GL (Türkiye)
Korsan Parti Türkiye / Pirate Party of Turkey
La Quadrature du Net
Linux Kullanıcıları Derneği (Türkiye)
Mülksüzleştirme Ağları (Türkiye)
Open State Foundation
Pardus Kullanıcıları Derneği (Türkiye)
Punto 24 Bağımsız Gazetecilik Platformu (Türkiye)
The Ethical Journalism Network
The Tor Project
Tüm Internet Derneği (Türkiye)
TVHI Media Lab (Türkiye)
Zete.com (Türkiye)
Jiyan.org