Cumartesi, 26 Aralık 2015 (10 yıl 10 ay önce)
İrfan Bozan / Güray Ervin
61 yaşındaki Mustafa Sağır, kapatılmış bir maden tesisinden, evinde yakmak için kömür çıkarırken düşen kayanın altında can verdi. Kıbrıs Gazisi olan Sağır askeri törenle gömüldü. Sağır’ın eşinin “Allah kahretsin fakirliği” feryadı akıllarda kaldı. Eş Nuran Sağır "600 liramız olsaydı iki ton kömür alacaktık eşim ölmeyecekti" dedi.
Mustafa Sağır, eşi ve engelli oğlu ile Zonguldak’ta, Ankara yolu üzerindeki Asma Mahallesi’nde oturuyordu. Asma Mahallesi yıllar önce Türkiye Taşkömürü Kurumu’nda (TTK) çalışmak için gelenlerin oluşturduğu bir mahalle. Mahalle ile TTK tesisleri neredeyse iç içe. Mustafa Sağır yıllarca TTK’da yer üstünde elektrikçi olarak çalıştı, emekli oldu. Emekli ikramiyesi ile oturmakta olduğu iki katlı evi yaptı.
Evin üst katında oğlu, gelini ve torunu yaşıyordu. Mustafa Sağır aynı zamanda Kıbrıs Gazi’siydi. Yer üstünde çalışarak emekli olduğu için emekli aylığı diğer TTK işçileri kadar yüksek değildi. Üç aydan üç aya gelen Gazilik maaşı da evi döndürmeye yetmedi. Oğlunun kurduğu işyeri de batınca eşi Nuray Sağır’ın anlatımıyla iki ton kömüre ayıracak 600 liraları bile olmadı.
4 Aralık günü Mustafa Sağır ve eşi Nuran Sağır evlerinin hemen yakınındaki TTK’nın artık işletmediği eski maden sahasına gittiler. Tesisisin tel örgülerinin hemen dışındaki düzlük alana Nuran Sağır komşusundan aldığı lahana fidelerini ekecekti. Aynı yerde daha önce bir parça alıp sobada yandığını gördükleri yüzeydeki kömürlerden de eşi Mustafa Sağır bir torba kömür alacaktı. Nuran Sağır fideleri ekerken bir gürültü duyup eşinin olduğu tarafa bakınca eşini kayaların altında yatarken gördü:
Eşim kayanın altındaydı yanında doldurduğu bir torba kömür vardı. Öylece hareketsiz yatıyordu, kafasından darbe almıştı.
Nuran Sağır sonrasını hatırlamıyor. Yağmur nedeniyle kayganlaşan toprak nedeniyle yukarıdaki kayalar Mustafa Sağır’ın üzerine yuvarlanmıştı. Bir süre sonra polis ve sağlık ekipleri olay yerine geldi ama Mustafa Sağır kurtarılamadı.
Ziyaret ettiğimiz Nuran Sağır yaşlı gözlerle karşıladı bizi, engelli oğlu Serkan ve komşular da evdeydi. Nuran Sağır, neden kömür toplamaya gittiklerini anlattı:
Alamamıştık işte, kömür ihtiyacımız vardı. Mustafa, 'Torun okuldan geliyor aman üşümesin' derdi. Denkleştiremedik kömür parasını. Bir 600 liramız olsaydı iki ton kömür alacaktık. Oralara gitmeyecekti, Mustafam.
Nuran Sağır, eşinin kaybının ardından “Allah kahretsin fakirliği” ile feryat etmişti. Bunu hatırlattık:
"Duysun istedim bu sesi bazı büyüklerimiz” dedi.
Mustafa Sağır’ın cenaze törenine Zonguldak Belediye Başkanı ve askeri erkân da katılmış. Gazi olması nedeniyle tabutu bayrağa sarılmış ve askeri tören yapılmış. Nuran Sağır bu anları unutamıyor:
En çok ona mutlu oldum acım büyüktü ama yine de öyle olması beni çok gururlandırdı. Onurlu gitti, şerefli gitti. Başımızı yere eğdirmedi hiçbir zaman. Tamam, fakirlik vardı ama en azından kimseden bir şey istemedi.
Zonguldak'ta sayıları tam olarak bilinmemekle birlikte yıllardır fakir aileler yüzeye yakın yerlerden ihtiyaçları için kömür topluyor.
Al Jazeera