ABD'nin Irak işgali bu defa “dönmek istiyoruz” diyen askerlerle, Vietnam Sendromu'na yakalananların artması ve intihar edenlerle gündemde. Irak işgalinde üç bine varan kayıplarının ardından şimdi de Vietnam Sendromu'na yakalanan askerlerin intiharları tartışılıyor Amerika'da.
New York'ta geçtiğimiz Ağustos ayında Irak’ta görev yapan üç askerin intihar girişiminde bulunmasından sonra bu defa ABD deniz kuvvetlerinde doktor olarak çalışan Jeanne Linda Michel intihar etti.
Michel Irak'ta işgal ordusunda uzun süre görev yaptıktan sonra iki hafta önce evine döndü. Kocası ve biri 11, 5 diğeri 4 yaşındaki çocuklarından oluşan ailesini uzun zamandır ilk kez gördü. 33 yaşındaki Michel, New York yakınlarında bulunan Clifton Park’taki evine dönüşünde ilk kez deniz kuvvetlerindeki görevinden istifa etmek istediğini söyledi. Bu kararla ilgili bir adım atmadan, beylik tabancasıyla kendini vurarak intihar etti.
Michel, Irak vahşi işkencelerin uygulandığı merkezlerden biri olan Bucca Kampı’nda görev yapmıştı. Bu kamp gündeme, 2005’teki esir ayaklanmasıyla gelmiş, ayaklanmada Michel’in dört yakın arkadaşı da ölmüştü. Olaydan sonra Michel’in psikolojik tedavi görmeye başladığı, ancak tedavinin antidepresan ilaçlarlardan ibaret olduğu ifade ediliyor.
İntihar eden Michel'in kocası Frantz Michel, “Eğer çatışma alanında birinin Paxil kullanması öneriliyorsa, oradan hemen uzaklaştırılması da gerekiyor demektir. Paxil önerilen kişi ya eve ya da hastaneye gönderilmeli, ailesi de durumdan haberdar edilmelidir. Eşimin Paxil kullandığından ancak öldükten sonra haberdar olabildim” şeklinde tepkisini gösteriyor.
ABD basınına yansıyan haberlere göre, gerek Afganistan’dan gerekse Irak’tan dönen askerlerden psikolojik bozukluk gösterenlerin sayısı 2005 Eylül’ünden bu yana yüzde 87 oranında artış gösterdi. Irak’ta ya da Afganistan’da savaşan askerlerin yüzde 30’unda Vietnam Sendromu olarak adlandırılan travma sonrası stres bozukluğu bulunuyor. Şu anda tedavi görenlerin sayısı ise 400 civarlarında.
Bataklığı yaşayan bilir
Öte yandan ABD'nin Irak'taki işgal ordusunda da “eve geri dönmek istiyoruz” sesleri yükselmeye başladı. Konuya ilişkin Washington Post gazetesi şunları yazdı:
“100′den fazla ABD askeri Kongreden tüm Amerikan birliklerinin ve üslerinin Irak‘tan derhal çekilmesini isteyen alışılmadık bir başvuruda bulundular.
Aktif görevdeki askeri personel ve yedeklerden oluşan küçük bir grubun açıklamasında ‘Irak’ta kalmak işe yaramayacak ve buna değmeyecek de. ABD askerlerinin dönmesinin zamanı geldi‘ deniyor. Açıklama, ABD ordu mensuplarının Irak savaş politikasında söz sahibi olmasını amaçlıyor.
‘Ülkesine üniformasıyla hizmet etmekten gurur duyan yurtsever bir Amerikalı olarak, Kongredeki siyasal liderlerimin Irak’taki Amerikan askerlerini ve üslerinin derhal çekilmesini desteklemeye çağırıyorum‘ deniyor açıklamada. 2 bin imza toplamayı ve Ocak ayında Kongreye ‘Düzeltmeye Çağrı‘yı teslim etmeyi hedefleyen grup, Savaşa Karşı Irak Gazileri, Barış Yanlısı Gaziler ve Asker Aileleri Konuşuyor gibi savaş karşıtı aktivist grupları tarafından destekleniyor.
Irak savaşından beri ilk defa yapılan bu olağandışı başvuru, ordu mensuplarının yurttaşlık haklarını kullanarak, bunun sonucunda cezalandırılmaksızın, Kongreye gizli bir mektup gönderme yasal hakkından yararlanarak yapılıyor.
Grubun avukatı ve Washington‘da vicdani redcilerin haklarını savunan Vicdan ve Savaş Merkezi yöneticisi J. E. McNeil ‘Ülkenizin üniformasını giymeniz, yurttaşlık haklarınızdan vazgeçtiğiniz anlamına gelmez‘ diyor.
Fakat askerler bu haktan yalnızca görev başında ve üniformalı olmadıkları zaman yararlanabiliyorlar. Aksi takdirde ordu adına konuşmadıklarını net olarak belirtmeleri gerekiyor. Ayrıca, devlet başkanı dahil, komutanları aleyhinde saygısız ifadelerde bulunamıyorlar.
Çağrıyı ilk imzalayan ordu mensubu, Atlantalı denizci asker Jonathan Hutton oldu. Üssü Norfolk‘ta bulunan ve Eylül 2005′ten bu yılın Mart ayına kadar Irak kıyısındaki bir gemide görev yapan Hutton, ‘Her gün arkadaşlarımın Irak savaşına ve onun anlamsızlığına ilişkin konuştuklarını duyuyorum‘ diyor. ‘Görünürde zafer yok ama savaştan da kaçılmıyor.’ Savaşa insani ve ekonomik nedenlerle karşı olduğunu ve milyarlarca doların savaş yerine ülke içinde iş yaratmaya ve eğitime harcanması gerektiğini söylüyor.
22 yaşındaki çavuş Liam Madden, Eylül 2004-Şubat 2005 arasından Irak’ın olaylı Anbar eyaletinde görev yaptı ve ABD’ye döndükten sonra savaşa karşı muhalefeti yoğunlaştı. ‘ABD işgali yüzünden daha fazla Iraklı da Amerikalı da ölmemeli‘ diyerek Ocak 2005′teki Irak seçimlerinin şiddette azalmaya yol açmadığını anlatıyor. ‘Bir şeyler için savaşmaya değer, ama Irak öyle değil‘ diyen Madden, Ocak ayında askerliği bırakıp yüksek okula gitmeyi planlıyor.
Madden, Hutton’la, Norfolk’ta “Askerlerin İsyanı: Amerikan Askerlerinin Vietnam Savaşı Dönemindeki Direnişi” adlı kitabın yazarı David Cortright‘ın bir konuşmasını dinlerken tanıştıklarını ve görüşlerini Kongreye iletmenin yollarını öğrendiklerini söylüyor.” (Washington Post)