Kriz, kiralık işçilik hoyratlığıyla birleşerek kitlesel işçi kıyımlarını tetikliyor
2016 Eylül Ayına Ait Kurulan Ve Kapanan Şirket İstatistikleri verilerini yayınlayan TOBB, ekonomideki durgunluğun yeni şirket kuruluşlarını azalttığını, şirket kapanışlarına da hız verdiğini tespit etti. Buna göre Türkiye'de Eylül ayında kurulan şirket sayısı yüzde 17.15 düşerken, kapanan şirket sayısında ise yüzde 40.30 gibi yüksek oranda artış yaşandı.
Krizin derinliğinin artık TOBB raporlarına da geçen bir gerçeğe dönüştüğü bu koşullarda onun en tipik ifadesiyse kitlesel işçi kıyımları oluyor. Manisa’daki Vestel fabrikasından önceki gün 150 işçinin atılması bunun son örneklerinden biri oldu. Bu kıyımda kiralık işçiliğin cazibesinin payı olduğu da diğer bir gerçek…
Manisa Organize Sanayi Bölgesi’nde bulunan elektronik eşya markası Vestel, “müşterilerin siparişlerini geri çektiğini” gerekçesiyle 150’ye yakın işçiyi işten attı. İşten çıkarılanların İŞKUR’dan gelen işçiler olması ve 6 aylık süre dolmadan çıkarılmalarının fabrikada rutin bir uygulama olduğu söyleniyor.
16 bin dolayında işçinin çalıştırıldığı Vestel’de bu şekilde çok fazla işçi sirkülasyonu yaşandığı, işçilerin günlük 8 saatlik çalışma süresinin üzerine 3 saat de zorunlu mesai ile birlikte günde 12 saat çalıştıkları vurgulanıyor.
İşten çıkarmalarının kendilerine birkaç gün önce haber verildiğini söyleyen işçiler, ihbar haklarının yok sayıldığını ve iş arama zamanlarının olmadığını belirterek duruma tepki gösterdi.
İşçiler, işten çıkarılanlar arasında emekliliğine birkaç ay kalanlar, 6 aydan az çalışanlar ve yeni başlayanların ağırlıkta yer aldığını dile getirdi.
Bu işçi kıyımlarında kriz kadar, sömürünün derinleştirilmesi yani üretim maliyetlerinin düşürülmesi için bulunmaz Hint kumaşı olan kiralık işçilik yasasının tamamen yürürlüğe girmesi de önemli bir faktör. Patronlar krizi, yeniden yapılanmanın vesilesi kılarken, kiralık işçilik de ellerindeki en önemli araç oluyor/olacak.
Manisa Vestel’de işten atma gerekçesi olarak getirilen “siparişlerin geri çekilmesi” bile neyin kılıfının hazırlandığının açık ifadesidir. Fabrikada zaten son derece kuralsız ve esnek olan çalışma koşulları ve istihdam politikalarının bundan sonra hangi nitelikler kazanacağını kestirmekse zor değil.