Pazar, 3 Aralık 2006 (19 yıl 10 ay önce)
Dev Maden-Sen'in yaptığı bir araştırma özel madenlerde çalışan işçilerin riskli durumlarda işsiz kalmamak için çalışmayı kabul ettiğini ortaya koydu.
DİSK'e bağlı Dev Maden-Sen tarafından özel sektör madenlerinde işçilerin durumuyla ilgili bir araştırma yapıldı.
Araştırmaya kömür ve mermer madenciliğinin yoğunlaştığı Zonguldak, Muğla, Kütahya ve Diyarbakır'daki madenlerde çalışan 340 işçi katıldı.
GAZ KOKUSU ALSA DA GİRİYOR
“Riskli durumlarda çalışmayı kabul etmediğiniz oluyor mu?” sorusuna işçilerin yüzde 61,1'i, “hayır” cevabını verdi.
İşçilerin yüzde 23'ü riskli bir durumda çalışmayı reddettiğinde “işten atılmakla tehdit edildiğini”, yüzde 8,4'ü işveren ve yöneticilerle tartıştıklarını, yüzde 4,7'si uyarı ve para cezası aldıklarını söylüyor. İşçilerin yalnızca 8,3'ü, herhangi bir sorunla karşılaşmadığını dile getiriyor.
Maden işçileri iş cinayetleriyle işçi kardeşlerinin, babalarının katledildiği madenlere girip çalışmak zorunda kalmıyorlar sadece, işsizlik basıncıyla gaz kokusu alsalar da madenlere girmek zorunda kalıyorlar.
MADENLER İŞ CİNAYETİ YATAĞI
İşçilerin yüzde 87,4'ü çalıştıkları işletmelerde iş kazası yaşandığını belirtirken, yüzde 25'i kazalardan sonra tutanak tutulmadığını ya da sadece ciddi kazalarda tutanak tutulduğunu bildiriyor.
Araştırma sonucunda, iş yerlerinin yüzde 47'sinde haftada bir ya da birkaç kez, yüzde 38,7'sinde ayda bir ya da birkaç kez iş kazası yaşandığına işaret ediliyor.
Öte yandan, işçilerin yüzde 48,7'si iş yerlerinin denetlenmediğini belirtiyor, denetlendiğini söyleyenlerin yüzde 42,3'ü de ancak şikayet durumunda denetim olduğunu ifade ediyor.
İşçilerin yüzde 68'i işletmede kazalar ve acil durumlar için hazırlanmış plan olup olmadığını, yüzde 57,5'i de yer altında gaz analizleri yapılıp yapılmadığını bilmediğini belirtiyor. “Acil durumlarda yer altından farklı çıkış yolları var mı?” sorusuna işçilerin yalnızca yüzde 9,1, “evet” yanıtını veriyor. Yüzde 27,4'ü farklı çıkış yolları olmadığını, yüzde 63,5'i de farklı çıkış yolları olup olmadığını bilmediğini dile getiriyor.
HASTALANAN KAPI DIŞARI
İşçilerin yüzde 36.5'i sağlığı bozulan işçilerin kovulduğunu bildirdiler. Yüzde 44,1'i, işverenlerin meslek hastalığına yakalanan işçilerin masraflarını karşılamadığını ifade etti.
Öte yandan, iş yerlerinin yüzde 46,4'ünde iş yeri hekimi bulunmadığı belirtilirken, işçilerin yüzde 56,4'ü, iş yerinde sağlık kontrolünden geçirilmediğini aktarıyor.
EN ÇOK BEL FITIĞI RAHATSIZLIĞI
İşçilerin, “İş yerinizde sıklıkla karşılaşılan hastalıklar nelerdir?” sorusuna verdikleri yanıtların başında bel fıtığı geliyor. İşçilerin yüzde 67'si bel fıtığı, yüzde 55,3'ü akciğer rahatsızlığı olduğunu, yüzde 31,5'i de işitme kaybı yaşadığını dile getiriyor.
İşçilerden yüzde 2,1'i, iş yerlerinde kansere rastlandığını ifade ederken, iş yerinde hiçbir rahatsızlığa rastlanmadığını belirtenlerin oranı yüzde 18,2'de kalıyor.
EĞİTİMDE NEYMİŞ
Özel madenlerde genellikle çevredeki köylerden toplanan işçiler hiçbir eğitim verilmeden iş başı yaptırılıyorlar. İşçiler ne muhtemel kazalar ne de meslek hastalıkları hakkında bilgilendiriliyorlar hatta kullanacakları makine hakkında dahi eğitim verilmiyor.
Araştırmaya katılan işçilerden yüzde 83'ü, riskler ve güvenlik konusunda eğitim almadığını belirtiyor. Eğitim ve bilgilendirme eksikliği yanında işçilerin yarıdan fazlası, yaptıkları işe uygun koruyucu ekipman, giyim ve teçhizattan yoksun çalışıyor. İşçilerin sadece yüzde 48,2'si, bu tür ekipmanlarla çalışma olanağına sahip bulunuyor.
SEFALET ÜCRETİ
Araştırmanın yapıldığı Mart ayında işçilerin yarısı 570 YTL ücret alıyor. Araştırmada bazı işçilerin ücretlerin düşük olmasından dolayı tarımsal ve hayvansal üretimde bulunduğu, işçilerin bir kısmının ise kaymakamlıktan ve çalıştıkları işletmelerden kömür yardımı sağdıkları ortaya çıktı.
İşçilerin yüzde 98.5'i SSK'ya kayıtlı gözükürken primler eksik ve hatta ara sıra yatırılıyor.
İZİN HAK GETİRE
Sendikalı işçilerin yüzde 78.7'si haftalık izinlerini kullanabilirken bu oran sendikasız işçilerde yüzde 60.9'a kadar düşüyor.
Yıllık izinlerde ise kullanım oranı çok daha düşüyor. Sendikalı işçilerin yüzde 55.6'sı, sendikasız işçilerin ise yüzde 32'si yıllık izinlerini kullanıyor.
İŞSİZLİĞİN BASINCINA BAK
Araştırmanın en çarpıcı tespiti ise işçilerin memnuniyetiyle ilgili olarak ortaya çıkıyor. İşçilerin yüzde 72,5'i, yaptıkları işin sağlıklarına zarar verdiğine, yüzde 85,4'ü aldığı ücretin çalıştığı işin zorluğu ve riskiyle uyumlu olmadığına inanırken; yüzde 63,7'si, çalışma koşullarının ev hayatlarında sorunlara yol açtığını dile getirirken yine bu işçilerin dörtte üçü çalıştıkları işten memnun olduklarını ifade ediyor. Sendikalı işçilerde bu oran yüzde 67,9, sendikasızlarda ise 80,9 düzeyinde gerçekleşiyor.