Kiralık işçi bürosu işçilerin ücretini ödemedi, istediklerinde levhasını söküp kaçtığını gördüler
Son Torba Yasalarla tamamen yasal bir statüye kavuşturulan kiralık işçi bürolarının taşeronluk sisteminden de beter sonuçlarla karşımıza çıkacağı konusunda şüphe yoktu. Bu gerçek somut örneklerle de teyit diliyor.
Taşeronluk sisteminde asıl işverenin yasalarda da olsa belli sorumlulukları varken, kiralık işçi bürolarından işçi kiralayan patronların hiçbir yükümlülükleri yok. Kiralık işçi bürolarını denetleyecek, ödenmeyen işçi ücretleri ve yatırılmayan sigorta primleri konusundaki boşlukları ve gaspları cezai uygulamaların konusu yapacak herhangi bir düzenleme de yok. Kısacası bu bürolar ve çalışma rejimiyle işçi sınıfı gerçek anlamda orman kanunlarına mahkum ediliyor.
En son Evrensel’e yansıyan bir haber kiralık işçiliğin nasıl bir kölelik olduğunu açıkça ortaya koyuyor. DİSK/Gıda-İş İstanbul Bölge Sorumlusu İbrahim Kızılyer sendika bürosunun da bulunduğu Örnek İşhanı’nda bulunan EV Yatırım ve Danışmanlık isimli kiralık işçi bürosu bünyesinde çalışan işçilerin yaşadıklarına ilişkin tanıklığını şu sözlerle anlattı:
Temizlik işleri yapan bir özel istihdam bürosuydu. Bizim binada bu bürolardan 2-3 tane daha var. İş arayanlar gelip buralara başvuruyor ve ihtiyaç oldukça bu büro sahipleri tarafından aranarak nerede iş varsa oraya gönderiliyorlar. İşçiyle daha çok telefonla muhatap olunuyor. Geçtiğimiz günlerde biz de sendikaya gelirken 10 kişilik bir kalabalık gördük. Büyük çoğunluğu kadındı. Daha sonra 2’siyle sohbet ettim. Uzun zamandır maaşlarını alamamışlar. 1 ayı filan bulmuş. Bugün gelin yarın gelin diyerek işçileri oyalamışlar. Dedikleri zaman büroya gelmişler ancak büroda görememişler büro sahiplerini. Telefonla görüştüklerinde ise ‘İşimiz çıktı acile çıkmak zorunda kaldık’ denilerek yine oyalamışlar. Sonra çalışanlar bir şekilde birbirinden haberdar oluyorlar ve kimsenin ücretinin ödenmediğini öğreniyor. Bunun üzerine toplanıp kapıya dayanıyorlar ancak ortada kimseyi bulamıyorlar. ‘Asıl işveren baskı yapmıyor mu?’ diye sorduğumda ise ‘Biz karışmıyoruz, biz ücretlerinizi o büroya verdik’ diyorlarmış.
Yasa çıkmadan önce de sonra da çeşitli biçimlerle kiralık işçilik uygulaması konusunda uyarılarda bulunduklarını hatırlatan İbrahim Kızılyer, “Keşke biz haklı çıkmasaydık. Anlattıklarımız bir bir yapılıyor. Özel istihdam bürosu patronu esnek güvencesiz ve düşük ücretle çalıştırdığı işçiye, o düşük olan ücreti dahi ödemeden tabelasını söküp gidip başka bir yerde işçi simsarlığına devam edebiliyor” diye konuştu. “AKP’nin oylarıyla yasallaşan bu özel istihdam büroları taşeron çalışmadan da beter” diyen Kızılyer şöyle devam etti: “Eskiden biraz da olsa asıl işverenin sorumluluğu vardı. Şimdi onu tamamen ortadan kaldırdılar. Asıl işveren düşük ücretle sadece ihtiyacı olduğu dönemde işçi alıp çalıştırıyor, özel istihdam bürosunun sahibi de böylece işçi üzerinden para kazanıyor. Onu da bu şekilde vermeyerek kendi cebine atabiliyor.”