Pazartesi, 26 Aralık 2016 (9 yıl 3 ay önce)
Soma Katliamı’nın asıl faillerinden biri olduğu halde şimdiye kadar hakkında hiçbir hukuki işlem yapılmamış olan Soma Kömür A.Ş’nin en büyük ortağı Alp Gürkan bugün İstanbul 18. Ağır Ceza Mahkemesi karşısına çıktı. İkamet adresi İstanbul olduğu için yargılanmasına da talimatla ifade alınması şeklinde İstanbul’da başlanan Gürkan, müşteki avukatlarının yoğun çabasıyla mahkeme önüne çıkabildi.
‘Bu dava Türkiye’nin davası’
Mahkeme öncesinde Soma Katliamı’nda hayatını kaybeden madencilerin aileleri Çağlayan Adliyesi önünde toplanarak basın açıklaması gerçekleştirdiler. “Soma’yı unutmadık, unutmayacağız! Sorumlulardan hesap soracağız!” ve ölen madencilerinin isimlerinin olduğu iki ayrı pankart taşıyan aileler, “Anaların gözyaşı Alp Gürkan’ı boğacak!” ile “301’in hesabı sorulacak!” sloganlarıyla tepkilerini dile getirdiler.
Daha sonra Soma Şehit Madenci Aileleri ve Sosyal Haklar Derneği adına katliamda hayatını kaybeden bir işçinin annesi Gülsüm Çolak’ın okuduğu açıklamada Soma davasının Türkiye’nin davası olduğu vurgulandı.
“Sorumlulardan hesap sormak ve adalet istediğimizi haykırmak için bugün burada, İstanbul’da, sokaktayız” diyen aileler, İstanbul’dan güç ve destek almak istediklerini belirttiler. Çalışmanın ölümle özdeş olmaktan çıkması, güvenli çalışma ve yaşam hakkı, katliamın baş sorumlusu Alp Gürkan’ın ceza alması için burada olduklarını söylediler.
Ülkede yaşanan toplumsal sorunların son bulması için burada olduklarını belirten aileler, “301 işçi kardeşimizin katillerinin adalet önünde hesap vermesi için mücadele ediyoruz. Hukuk mücadelemizin sonuna yaklaşıyoruz. Umutlu olmak istiyoruz. Soma davası aslında Türkiye davasıdır. Çünkü bu sosyal cinayet üzerinde tüm yurttaşlar aynı veya benzer tehditle karşı karşıyadır" diye belirttiler.
Alp Gürkan ‘taksirle adam öldürmekten’ yargılanıyor
Açıklamaların ardından aileler avukatları ile birlikte duruşmanın yapılacağı salona geçtiler. adliyeye geçerek duruşmanın başlayacağı salona geçti. Duruşmaya tutuksuz sanıklar Alp Gürkan ve Mustafa Yiğit'in yanı sıra yaklaşık 50 madenci ailesi müşteki olarak katıldı.
Ana davadaki sanıklar “olası kasıtla ölüme neden olma” suçunda yargılanırken, Alp Gürkan “bilinçli taksirle ölüme neden olmak”la suçlanıyor. İlkinin cezası müebbet olabilirken, Alp Gürkan’ın yargılandığı maddenin üst sınırı 22,5 yıl… Aileler katliamın baş sorumlularından Gürkan’ın da “Olası kasıtla” yargılanmasını ve kamu görevlileri hakkında da soruşturma açılmasını talep ediyorlar.
Müştekilerin yoklaması ve sanıkların kimlik tespitinin ardından sanık Alp Gürkan'ın savunmasına geçildi. Alp Gürkan sanık kürsüsüne çıktığı sırada mahkeme başkanına "Kulağım çok iyi duymuyor, o yüzden size bazı şeyleri tekrar ettirmek zorunda kalabilirim" dedi. Bunun üzerine müştekilerden Elmas Kaya ayağa kalkarak "İhtiyarladın mı?" diye bağırdı. Mahkeme başkanının uyarısı üzerine salondaki gerginlik kısa sürede son buldu.
Mahkeme heyetine yazılı savunma sunan Alp Gürkan, "Üzerime atılı suçlamayı kabul etmiyorum. Suçsuzum ve beraatimi istiyorum"dedi. Gürkan'ın avukatı Abdurrahman Gök söz alarak müvekkilinin duruşmalardan vareste tutulmasını istedi. Müştekilerden biri yine ayağa kalkarak "Niye onun ayrıcalığı mı var?" diye bağırdı.
Müşteki avukatları Alp Gürkan'ın yazılı ifadesini özetlemesini isteyerek buna göre kendisine soru soracaklarını belirttiler. Sanığın avukatı müştekilerin soru sorma hakları olmadığını, soru sorabilmeleri için katılan sıfatlarının bulunması gerektiğini söylese de mahkeme başkanı sanık Gürkan'a ifadesini özetlemesini söyledi.
Alp Gürkan’dan da ‘sabotaj’ iması
Tekrar sanık kürsüsüne çıkan Alp Gürkan,
Ben 2013 yılı Aralık ayında yaşımın ilerlemesi nedeniyle yönetim kurulundan istifa ederek ayrıldım. Ondan sonraki süreçte işletmeyle bir ilgim kalmadı. Şirkette neler oldu, ne gelişmeler vardı bir bilgim yok. Oğlumun madencilikle bilgisi ve ilgisi olmadığından dolayı işletmeden ayrıldıktan sonra Ramazan Doğru'yu yönetim kuruluna aldım. Mevzuata, bütün kurallara uyulmuştur, dışına çıkılmamıştır. Bu şirket Türkiye'de ileri madencilikle ilgilenmiş, 7 Bin kişinin çalıştığı bir işletmedir. Bu olayın herhangi bir maden kazası olduğuna emin değilim. Bütün raporları takip ediyorum. Bilirkişilerin vermiş oldukları raporlar kurgudan ibaret. Ben hukukçu değilim, mühendisim,
diye konuştu.
Gürkan pekçok soruyu yanıtlamadı
Duruşma Alp Gürkan'ın çapraz sorgusuyla devam etti. Çapraz sorguda müşteki avukatlarının sorduğu pekçok soru heyet başkanı tarafından “konuyla ilgisiz” denilerek reddedildi. Alp Gürkan da bir noktadan sonra soruları yanıtlamayacağını söyledi, savunması bir daha kesilirse devam etmeyeceğini belirtti.
Soma'ya devir izninde ocaktaki önlenemeyen yangınlardan dolayı taahhüt edilen üretimin yapılamayacağı yönünde yapılan uyarıya rağmen niçin devralındığı soruldu. Gürkan "Maden işletmeciliğinde esas olan bunları bilerek gerekli önlemleri almaktır. Soma'daki bütün ocaklar yangına müsaittir. Biz bunu biliyorduk. Yangından dolayı işletilemez demedik. İşletmeyi tamamen yeniledik" dedi.
Diğer sanıkların sorumluluğuna yönelik soruya ise Gürkan, "Hiçbir sanığın kusurlu olduğunu düşünmüyorum" diye yanıt verirken, kamu yöneticilerinin sorumluluğuna ilişkin soru ise heyet tarafından reddedildi.
Gürkan’a üretim zorlamasıyla ilgili sorulan “yıllık 1.5 milyon ton olması gereken üretim miktarını nasıl ve ne şekilde 3 milyon tona çıkardınız?" sorusuna Gürkan, "Maden mekanize hale gelince miktarlar 'kendiliğinden' yükseldi” yanıtı verdi.
Madeni Park Teknik’ten Ramazan Doğru’nun tasfiyesi üzerine aldıklarını söyleyen Gürkan’a, Ramazan Doğru’nun neden genel müdür yapıldığına ilişkin soru “konuyla ilgisiz” denilerek reddedildi.
"Kaçabilselerdi kurtulurlardı dediğiniz bölgenin sizin işletmenize ait olmadığını bilmiyor musunuz?" ve "Soma Holding hangi bağımsız denetim firmasından danışmanlık almaktadır?" sorularına da aynı şekilde yanıt verilmedi.
"Havalandırma revizyon projesini neden uygulamadınız?" sorusuna Alp Gürkan, "Bunu bilmem mümkün değil" şeklinde bir yanıt verdi. Kendi emekliliğine kadar her şeyin normal olduğunu belirtti.
Heyet başkanının müşteki avukatlarına dönük belirgin kısıtlayıcı tutumu karşısında avukatlar dan Can Atalay, "Esas hakkında hiçbir fikriniz olmadığını söylemenize rağmen sürekli olarak esasa ilişkin fikir beyan edip soru sormamıza engel oluyorsunuz” sözleriyle tepki gösterdi.