682, 683, 684 ve 685 sayılı KHK’lar bugün Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi.
Olağanüstü hal (OHAL) kapsamında 4 yeni Kanun Hükmünde Kararname (KHK) daha çıkarıldı. 2 Ocak’ta Tayyip Erdoğan başkanlığında yapılan Bakanlar Kurulu toplantısında alınan kararlar doğrultusunda çıkarılan 682, 683, 684 ve 685 sayılı KHK’lar, bugün (23 Ocak) Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi.
Bu KHK’larla 2 TV kanalı kapatıldı, bürokrasinin çeşitli kademelerinden 367 kişi görevden ihraç edildi, daha önce ihraç edilen 124 kişi iade edildi, OHAL’le birlikte 30 güne çıkarılan gözaltı süresi 7 güne düşürülürken bu sürenin savcının yazılı emri üzerine 7 gün daha uzatılması kararlaştırıldı ve “Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu” kuruldu.
685 Sayılı KHK ile kurulan bu komisyon hem OHAL kararları doğrultusunda yapılan görevden almalara, ihraçlara ve kapatmalara (medya) ilişkin başvuruları inceleyebilecek hem de yeni kapatmalar, görevden almalar-ihraçlar konusunda karar verebilecek.
OHAL uygulamalarının kurumsal bir süreklilik kazanması anlamına gelen bu komisyonun, aynı zamanda kişi ya da kapatılan TV-radyo-gazete-dergi gibi basın yayın organlarına ilişkin yeni bir “iç hukuk yolu” icadı olarak işleyeceği ve AİHM gibi uluslararası kurumlara başvuru yapılmasının önünün kesilmesi anlamına geleceği anlaşılıyor.
Komisyona ilişkin görev alanı tanımı özetle şu şekilde yapılıyor:
Milli Güvenlik Kurulu’nca devletin “milli güvenliğine” karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak.
Komisyona verilen yetkiler kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararnameler ile tesis edilen işlemler hakkında, kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarma ya da ilişiğin kesilmesi, öğrencilikle ilişiğin kesilmesi, dernekler, vakıflar, sendika, federasyon ve konfederasyonlar, özel sağlık kuruluşları, özel öğretim kurumları, vakıf yükseköğretim kurumları, özel radyo ve televizyon kuruluşları, gazete ve dergiler, haber ajansları, yayınevleri ve dağıtım kanallarının kapatılması, emekli personelin rütbelerinin alınması gibi görev alanları yer aldı.
Komisyon, görevi kapsamında ihtiyaç duyduğu her türlü bilgi ve belgeyi, devlet sırlarına ilişkin ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kamu kurum ve kuruluşları ile yargı mercilerinden talep edebilecek.
Komisyon, yedi üyeden oluşacak. Üyelerin üçü kamu görevlileri arasından Başbakan tarafından, bir üye Adalet Bakanlığının merkez teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarında çalışan hâkim ve savcılar arasından Adalet Bakanınca, bir üye mülki idare amirleri sınıfına mensup personel arasından İçişleri Bakanınca, birer üye Yargıtayda ve Danıştayda görev yapan tetkik hâkimleri arasından Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenecek.
Kararnamelere göre Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, İller Bankası, İçişleri Bakanlığı, Göç İdaresi Genel Müdürlüğü, Türkiye İstatistik Kurumu, Kamu Gözetimi, Muhasabe ve Denetim Standartları Kurumu, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi ve Sağlık Bakanlığı’nda 367 kişi görevden ihraç edildi.
Diyanet İşleri Başkanlığı, TRT, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Sağlık Bakanlığı’nda 124 kişi göreve iade edildi.
Sivas Dijital Yayıncılık’a ait on4 ve Azermedia’ya ait İstanbul merkezli Kanal 12 televizyonları kapatıldı.
Daha önce 30 güne çıkarılan gözaltı süresi yedi güne düşürülürken, bu süre cumhuriyet savcısının yazılı emri üzerine en fazla yedi gün daha uzatılabilecek. Ancak bu durum 23 Ocak 2017 öncesi gözaltılarda geçerli olmayacak.
Bu kararın Avrupa Birliği kurumlarından gelen tepkilerle doğrudan ilişkili olduğu düşünülüyor. Avrupa Konseyi’nin anayasal konulardaki danışma organı Venedik Komisyonu’nun Türkiye’ye yönelik uyarılarının ardından böyle bir “ayar çekmenin” gerçekleşeceği bekleniyordu. Yarın başlayacak olan Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) kış oturumunda Türkiye’de demokratik kurumların işleyişiyle ilgili ‘acil tartışma’ önerisinin yanısıra, Türkiye’nin izleme sürecine alınmasına yönelik talepler de gündemde.
Toplantıda meclisteki başka siyasi gruplar Türkiye’yle ilgili oylama yapılmasını talep ederken, hükümetin bu hamleyi engellemek istediği bildirildi.
Venedik Komisyonu, 15 Temmuz darbe girişiminin ardından başlatılan ‘tasfiye’lerin Anayasa’yı ve uluslararası hukuka aykırı olduğunu açıklamıştı.