TÜİK, enflasyon sepetini güncelledi, temel tüketim kalemlerinin oranını alta çekti
Ekonomik krizin siyasi istikrarsızlıkla birleşerek nasıl bir derinlik kazandığını en iyi doların durdurulamayan yükselişinden anlıyoruz. Anayasa değişikliğini referanduma götürmekteki acelecilikleri bile bu krizin daha da derinleşeceğini gösteriyor. Ateş bacayı tümden sarmadan bu işi “halletmek” istiyorlar.
Bu gerçek ortada dururken ve çarşı pazarda fiyatlar alıp başını gitmişken işçi ücretlerinin belirlenmesinde verileri önemli bir ölçüt olarak kullanılan Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), enflasyon sepetini hangi gerekçeyle olduğunu bile doğru düzgün açıklamadan, güncelledi.
TÜİK’in yaptığı güncellemede enflasyonun işçi ve emekçilerin hayatlarını doğrudan etkileyen kalemlerindeki oranı alta çekti ve gıda, konut ve giyimin sepetteki ağırlığını azalttı. Yapılan güncellemeye göre yeni enflasyon sepetinde gıda ve alkolsüz içecekler kaleminin ağırlığı yüzde 23.68’den yüzde 21.77’ye, giyim ve ayakkabı kaleminin ağırlığı yüzde 7.43’ten yüzde 7.33’e, konut kaleminin ağırlığı ise yüzde 15.93’ten yüzde 14.85’e indirildi.
TÜİK Başkan Vekili Mehmet Aktaş’ın bu güncellemeye ilişkin açıklaması ise halkın aklıyla dalga geçmek gibi bir şey… Aktaş’a göre gıda grubundaki güncelleme turist sayısındaki azalmadan kaynaklanıyormuş! İşçi ve emekçilerin aldıkları ücretin hemen tamamını yutan harcamaların bu kalemlerden ibaret olduğunu ve TL’deki değer kaybının da en fazla bu kalemlerdeki fiyatları fırlattığı konusunda fazla söze gerek yok sanırız. Sokaktan herhangi bir vatandaşı çevirip zamlar ve alım gücü konusunda soru yönelttiğinizde ardı ardına sıralanan isyan cümlelerini duymanız kaçınılmazdır keza...
TÜİK bugüne kadar harcama kalemlerinin enflasyon sepeti ağırlıklarını Hanehalkı Bütçe Anketleri’ni kullanarak yapıyordu. Bu anketlerle esas olarak ekonomideki iniş çıkışların gündelik hayata yansımalarına rakamsal ayarlar çekmiş oluyordu. Bunu anketlerle yaparak da “güvenirlik” halesine kavuşturuyordu. Fakat şimdi buna bile ihtiyaç duymuyor. Çünkü o anketlere ne kadar ayar çekerse çeksin ortada duran çıplak gerçeğe ayar çekemeyeceğini biliyor. Keza gıda, konut, giyim kalemlerindeki fiyat tırmanışını ve bu tırmanışın ücretin neredeyse tümünün bu kalemlerdeki harcamalarla erimesine neden olduğunu çocuklar bile hissedebiliyorlar artık. TÜİK de bu gerçekten yola çıkarak olsa gerek artık bu anketlere bile gerek olmaksızın çıplak bir illizyonla işi yürütmeyi seçiyor.
TÜİK’in enflasyon sepetini hesaplama yöntemine göre Hanehalkı Bütçe Anketi, kurumsal nüfus anketi, turizm anketi ve idari kayıtlardan elde edilen harcama ve ciro bilgileri toplanıyor. TÜFE ağırlıklarına temel oluşturan Hanehalkı Bütçe Anketi’nde bir önceki yıl hariç olmak üzere son üç yılda elde edilen sonuçlar esas alınıyor. Yani bu yıl için açıklanan ağırlıklarda 2013, 2014 ve 2015 verilerinin kullanılması gerek. Bu verilere bakıldığında ise gıda ve alkolsüz içeceklerin toplam harcamalardaki payının 2014’teki yüzde 19.7’den 20.2’ye, giyim ve ayakkabının yüzde 5.1’den 5.2’ye, konut ve kiranın yüzde 24.8’den yüzde 26’ya yükseldiği görülüyor. Önceki sepet ve yeni sepette kullanılan üç yılın ortalaması dikkate alındığında ise pay gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 19.7’den 19.9’a, konut ve kirada 25.2’den 25.26’ya çıkarken giyim ve ayakkabıda yüzde 5.26’dan 5.20’ya düşüyor.
TÜİK devletin resmi kurumu olmasına rağmen yıllarca anket gibi bir yöntemle çalışması nedeniyle bazı verileri dikkate alınan bir merciydi, belirli bir güvenirlik halesi taşıyordu. Şimdi bunun tamamen zedelenmesini de göze alarak gerçekle bu açıklıkta oynamaya kalkışması tüm devlet kurumlarına çekilen ayarın hangi sonuçları yarattığının görülmesi açısından manidardır. Bu aynı zamanda Anayasa değişikliğiyle resmi bir karakter kazandırılmak istenen tek adam yönetiminin mevcut kurumları nasıl dönüştüreceğini ve kullanacağını da ortaya koyuyor. Referandum öncesinde açıklanan bu rakamlar TÜİK’e çekilen siyasi ayarı olduğu kadar, ekonomik çöküşün işçi ve emekçilerin hayatlarını daha da çekilmez hale getireceğinin de açık ilanıdır. Keza işçi ücretleri bu veriler dikkate alınarak hesaplanıyor!