SAMER'in 16 Kürt ilinde yaptığı ankete göre yüzde 57,4 Hayır; yüzde 25,1 Evet diyor
Siyasal Ve Sosyal Araştırmalar Merkezi’nin (SAMER) Kürdistan’ın 16 ilinde gerçekleştirdiği referandum anketinde çarpıcı sonuçlara ulaşıldı. Aralarında Kars, Iğdır, Adıyaman, Bingöl, Urfa, Diyarbakır ve Van’ın da bulunduğu 16 il merkezinde gerçekleşen anket çalışması, 1112 kişi ile hanede görüşmeye dayalı ve tesadüfi anket tekniğiyle gerçekleştirildi.
7-12 Şubat 2017 tarihleri arasında gerçekleştirilen çalışma Kürt siyasi hareketine ve genelde Kürt halkına ilişkin bilinçli spekülasyonları çürütecek güçlü veriler ortaya çıktı.
3 ana bölümden oluşan anketle, bölgede HAYIR oranının yüksek olduğu, bölge halkının büyük kesiminin yapılacak değişikliğin ne anlama geldiği hakkında bilgi sahibi olmadığı, OHAL koşullarında referandumu sağlıklı bulmadığı, AKP’nin oy oranında kısmi düşüşler yaşandığı, yine ilk defa oy kullanacakların siyasi eğilimlerinin ağırlıklı olarak HDP olduğu tespit edildi.
Bölge halkının yüzde 68,3’ünün “OHAL koşullarında yapılacak referandumu doğru bulmadığını” tespit eden çalışmaya göre; “Bu pazar Referandum olsa oyunuz ne olur?” sorusuna katılımcıların yüzde 57,4’ü “Hayır”, yüzde 25,1’i “Evet” yanıtı verdi.
Ankete katılanların yüzde 7,6’sı kararsız olduklarını, yüzde 4,4’ü sandığa gitmeyeceğini ve yüzde 5,5’i bu soruya yanıt vermeyeceğini beyan etti.
Bu sonuç Kürt halkının referandumu boykot ederek fiilen AKP’ye destek vereceği spekülasyonlarını çürüten çarpıcı bir veridir. Anket sonuçları bu spekülasyonun aksine Kürt halkı içinde sandığa gitmeyeceklerin oranının hayli düşük olduğunu gösteriyor.
Partilere göre sandığa gitmeyeceğini söyleyenlerin oransal kıyaslaması ise şöyle: 1 Kasım’da CHP’ye oy verenlerin yüzde 8,6’sı , MHP’ ye oy verenlerin yüzde 8’i , HDP’ye oy verenlerin yüzde 3,5’i… Bu durumda HDP’ye oy veren kitlenin sandığa gitmeme oranının CHP ve MHP’ye göre hayli düşük olduğu görülüyor.
Araştırmanın açığa çıkardığı bir diğer çarpıcı sonuç, bölge halkının sadece yüzde 13,7’sinin yapılan Anayasa değişiklik metninin içeriğine tam olarak hakim olduğudur. Ankete katılanların yüzde 42,2 gibi büyük bir oranı “Anayasa değişikliği metni hakkında hiçbir bilgisinin olmadığını” beyan ederken, yüzde 22,4’ü “içeriğini biraz bildiğini ama tam hakim olmadığını”, yüzde 21,8’i ise “yorum yapacak kadar bilgi sahibi olmadığını” belirtmiş.
Diğer bir çarpıcı veri de ankete katılan kitlenin yüzde 61,2 gibi bir ezici çoğunluğunun yapılacak değişikliğin Türkiye’nin sorunlarını çözmeyeceğini düşünmesi… Kitlenin sadece yüzde 21,9’u çözüm olacağını belirtmiş.
Yine katılımcıların toplam yüzde 52,3’ü “Parlamenter sistemin değişmesi gerektiği” fikrine katılmazken, toplam yüzde 61,3’ü de, “Partili Cumhurbaşkanlığı Sistemine” ihtiyaç olmadığını beyan ediyor.
Çalışma sonuçlarında dikkat çeken bir diğer husus, ilgili sorulara CHP ve HDP’ye oy veren katılımcılar dışında, MHP’ye oy veren seçmenlerinde “Hayır” diyen bloka yakın cevaplar vermiş olmasıdır. Örneğin AKP seçmenlerinin yüzde 39,7’si “OHAL koşullarında yapılacak referandumu doğru bulmadığını” beyan ederken; CHP seçmenlerinin yüzde 81,4’ü, HDP seçmenlerinin yüzde 90,4’ü ve MHP seçmenlerinin yüzde 64’ü OHAL koşullarında yapılacak referandumu doğru bulmadığını belirtiyor.
Yine “Bu pazar Referandum olsa oyunuz ne olur?” sorusuna HDP’ye oy vereceğini söyleyenlerin yüzde 89,7’si, CHP’ye oy verdiğini söyleyenlerin yüzde 75,7’si, MHP oy verdiğini söyleyenlerin yüzde 68’i “Hayır” yanıtını vermişlerdir.
Referandumda “Evet” diyenlerin yüzde 26,9’luk bir kesimi “Cumhurbaşkanını sevdiği ve güvendiği için”, yüzde 20,4’ü “Sorunlara çözüm olacağına inandığı için”, yine yüzde 20,4’ü “Türkiye’nin güçleneceğine inandığı için” “Evet” oyu vereceğini beyan ediyor.
Yüzde 40,1 gibi ezici çoğunluğu “Tek kişinin iktidarına karşı olduğu için ” ‘hayır’ oyu vereceklerini, hemen ardından, yüzde 16,6’sı “Sorunlara çözüm olacağına inanmadığı için” “hayır” diyeceğini söylüyor.
Referandum sonucunda etkili olacak olan, kararsız olduğunu, sandığa gitmeyeceklerini beyan edenlerin ilk iki gerekçesi şöyle:
Kararsızların yüzde 43,5’i “Model hakkında bilgisi olmadığı için”, yüzde 24,7’si ise “Bir şeyin değişmeyeceğine inandığı için” karasız olduğunu;
Sandığa gitmeyeceğini söyleyenlerin yüzde 40,8’i “Değişen bir şey olmayacağı için”, yüzde 20,4’ü “Sağlıklı referandum koşulları olmadığı için” sandığa gitmeyeceğini belirtiyor.
Araştırma sonuçlarına göre CHP ve HDP’nin oy oranında kısmi artışlar tespit edilirken, AKP’nin oy oranında da kısmi düşüşler tespit ediliyor.
Buna göre; araştırma grubunun “1 Kasım 2015 genel seçimlerinde hangi siyasi partiye oy verdikleri” sorusuna yüzde 41,1’i HDP, yüzde 27,8’i AKP, yüzde 6,3’ü CHP, yüzde 2,2’si de MHP’ye oy verdiğini beyan ediyor. Araştırma grubunun yüzde 12’si bu soruya yanıt vermekten kaçınırken, yüzde 10,3’ü oy kullanmadıklarını belirtiyor.
“Bu Pazar seçim olsa” yüzde 41,7’si HDP’ye, yüzde 24,9’u AKP’ye, yüzde 7,9’u CHP’ye, yüzde 1,9’u MHP’ye oy vereceğini belirtmiştir.
Ayrıca İlk defa oy kullanacakların da yer aldığı 18-24 yaş grubunun oy vereceği parti sıralamasında ilk sırayı yüzde 41,5 ile HDP’nin yer aldığı görülmüştür.