Çarşamba, 21 Haziran 2017 (8 yıl 10 ay önce)
TÜİK’in Mart 2017 dönemi Hane Halkı İşgücü İstatistikleri ile 8 Haziran 2017 tarihinde açıklanan Sanayi Üretim Endeksi İstatistikleri verileri karşılaştıran DİSK-AR, sanayide istihdamın azalmasına rağmen üretimin büyüdüğü sonucuna ulaştı.
TÜİK Hane Halkı İşgücü verilerine göre Mart 2014 tarihinde 5 milyon 365 bin olan sanayi istihdamının, Mart 2015’te 5 milyon 307 bin, Mart 2016’da 5 Milyon 295 bin ve Mart 2017’de ise 5 milyon 345 bin olarak gerçekleştiğini belirten DİSK-AR, bu dönemde istihdam artışından öte 70 bine varan bir düşüş olduğunu kaydetti.
2014-2017 arasındaki dönem toplamında sanayi istihdamında net 20 bin kişilik azalma yaşandığını söyleyen DİSK-AR, istihdamda belirgin bir düşüş olduğunu vurguladı. Buna göre istihdamdaki değişimin 2014 yılı 100 kabul edilirse yıllar itibariyle 2015’te yüzde 1,1, 2016’da yüzde 1,3 ve 2017’de yüzde 0,4’lük bir azalma anlamına geldiğini ifade etti.
Sanayi istihdamındaki bu azalışa rağmen büyüme oranlarında belirgin bir yükseliş olduğunu belirten DİSK-AR, 2014 yılında 100 olan sanayi üretim endeksinin son dört yılda düzenli biçimde artış gösterdiğini kaydetti. Sanayi üretiminin 2014 yılına göre 2015 yılında yüzde 4,9, 2016 yılında yüzde 9,8 ve 2017 yılında ise yüzde 12,6 artış gösterdiğini belirterek, istihdamda düşüş yaşanırken, üretimin yüzde 13 oranında arttığını tespit etti.
İstihdam düşerken üretim nasıl arttı?
DİSK-AR bu çelişkili gerçeğin ya makine-techizat (teknoloji) yatırımlarındaki artışla ya da mevcut istihdamın daha yoğun ve aşırı kullanımıyla sözkonusu olabileceğini belirtti. Birinci seçeneğin (makine-techizat (teknoloji) yatırımlarındaki artış) mevcut durumda sözkonusu olmadığını tespit eden araştırmada, artışın asıl olarak ikinci seçeneğe yani mutlak artı değer sömürüsüyle gerçekleştiği vurgulandı.
Makine-techizat yatırımlarında artış olmadığını TÜİK’in Dönemsel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla 1. Çeyrek sonuçlarına dayandıran DİSK-AR, buna göre 2016-2017 döneminde makine-teçhizat yatırımlarında yüzde 10 oranında daralma yaşandığını ifade etti.. 2016 ilk çeyreğinde 100 olan makine-teçhizat yatırımları endeksinin 2017’nin ilk çeyreğinde 89,9’a gerilediğini vurguladı.
Bu verilerin net bir biçimde üretim artışının işçilerin üzerinden gerçekleştiğini gösterdiğinin altını çizdi.
Büyümenin sırrı üretim zorlaması
DİSK-AR istihdamdaki azalmaya ve teknoloji yatırımlarındaki gerilemeye rağmen üretimin büyümesinin işçilerin daha yoğun ve aşırı çalıştırılmasıyla mümkün olabileceğini vurgulayarak şunların altını çizdi:
Makine-teçhizat yatırımları ve istihdam gerilerken üretimin artması ancak bir şekilde mümkün olabilir: İşçilerin daha yoğun ve aşırı çalıştırılması. Bu yoğun ve aşırı çalıştırmanın, iş kazalarını, iş cinayetlerini ve meslek hastalıklarını artırdığı bilinmektedir. Türkiye sanayisi istihdama faydası olmayan, işçinin daha yoğun çalıştırılması ve sömürülmesine dayanan bir büyüme süreci yaşamaktadır.
İstihdamın artması için
DİSK-AR başlatılan “istihdam seferberliğinin” gerçek bir karşılığı olmadığını, üretimdeki artışın istihdama da yansıması için şu düzenlemelerin yapılması gerektiğini vurguladı:
Çalışma saatlerinin düşürülmesi,
Aşırı çalıştırılma uygulamalarına son verilmesi,
İşçilerin çalışma koşullarının işçi sağlığı ve iş güvenliği kurallarına uygun hale getirilmesi gereklidir. (rapor)