Fransız çimento tekeli, IŞİD'e her ay 20 bin dolar ödemiş
Yaşanacak Dünya
Fransız çimento devi Lafarge tarafından Suriye’de IŞİD’e haraç verilmesinin resmen belgelenmesi, emperyalist tekellerin Ortadoğu’da çarklarını nasıl döndürdüklerini de gözler önüne seriyor.
Geçen yıl ortaya atılan iddia sonrası Fransa’da başlatılan soruşturma kapsamında ifade veren şirket yöneticileri, Suriye’deki fabrikanın savaşa rağmen üretime devam edebilmesi amacıyla sadece IŞİD değil diğer çete örgütlere de haraç verildiğini itiraf ettiler.
Fransız Le Monde ve Le Canard Enchainé gazeteleri tarafından yayımlanan ifadeler, Suriye’nin Celabiye kentinde bulunan fabrikanın üretime devam edebilmesi için şirketin, 2012-2014 yılları arasında El-Nusra ve IŞİD gibi cihatçı örgütlere haraç verdiğini açığa çıkardı. Şirketin Paris’teki ana merkezinin, Fransız hükümeti ve Fransız Dışişleri’nin de Suriye’deki faaliyetlerin devamı için onay verdiklerini gözler önüne seriyor.
Deutsche Welle‘nin haberine göre, Paris Savcılığı tarafından “terörün finansmanı” başlığı altında başlatılan soruşturmada bugüne kadar elde edilen verilerde, Lafarge’ın Suriye’nin Kobanê kentine 60 kilometre uzaklıktaki fabrikasının yöneticileri ile Suriye’deki cihatçı örgütler arasındaki ilk temas Eylül 2012’de Gaziantep’te gizli bir görüşmeyle başladı. Şirketin Suriye fabrikası yöneticileri, verdikleri ifadelerde, ilk görüştükleri kişilerin “ABD’nin bilgisi dahilinde, Katar ve Suudi Arabistan destekli” olduğunu söyledi.
Gaziantep görüşmesinin ardından, şirketin Suriye’deki fabrikasının küçük ortağı olan Beşar Esad’ın eski Savunma Bakanının oğlu Firas Tlass’a, fabrikaya gidiş gelişlerin engellenmemesi için terör örgütlerine dağıtılmak üzere Eylül 2012-Mayıs 2014 döneminde ayda 80 bin ile 100 bin dolar arası para verildi. Buna rağmen, Ekim 2012’de fabrikanın dokuz çalışanı bölgedeki Kürt gruplar tarafından rehin alındı. Lafarge serbest bırakılmaları için 200 bin euro ödedi. Rehine krizi fabrikada üretimi durdurmadı, işletmenin kapatılması gündeme gelmedi. Tam tersine, fabrikayı Suriye’deki “en önemli Fransız yatırımı” olarak tanımlayan Fransız hükümeti, kapatılmasına karşı çıktı.
Lafarge, IŞİD’in bölgeye hakim olmasının ardından bu örgüte de aylık haraç vermeye başladı. Fabrika müdürü Bruno Pescheux, ifadesinde, IŞİD’e ayda 20 bin dolar verildiğini söyledi. Lafarge ile IŞİD arasında Haziran 2014’te Lafarge’ın savaş nedeniyle yurtdışına gönderdiği yabancı personelin geri dönmesi konusunda bir de gizli görüşme gerçekleşti.
Temmuz 2014’te Kobane’de IŞİD ile Kürt Özgürlük Güçleri arasındaki çatışmalar ve IŞİD’in fabrikaya giriş çıkışları yasaklaması nedeniyle üretim durma noktasına geldi. PYD’nin bölgeyi terk etme uyarıları ve BM’nin Suriye’deki terör gruplarıyla her türlü finansal ilişkiye yönelik kararına rağmen Lafarge, 9 Eylül 2014’te fabrikada üretime yeniden başladı. Bu amaçla IŞİD’in Halep’teki “valisinden” özel yazılı geçiş izni alındı. Ancak 19 Eylül’de IŞİD fabrikayı basarak ele geçirdi, birçok çalışanı rehin aldı. Rehin alınan iki Hıristiyan, ancak din değiştirip Müslüman olmayı kabul edince serbest bırakıldı.
Lafarge, Nicolas Sarkozy’nin Beşar Esad ile yakın ilişkide olduğu 2010 yılında bu ülkenin kuzeyinde, Türkiye sınırı yakınlarındaki Celabiye kentinde 680 milyon dolar tutarında yatırımla dev bir çimento fabrikası kurmuştu.
Fransa’daki soruşturma devam ediyor.