Salı, 26 Aralık 2006 (19 yıl 10 ay önce)
Neoliberalizmin sosyal liberal tuzakları olarak yapılan bir çalışmanın Fırat Haber Ajansı'nda yayınlanan aşağıdaki haberini sefaletin geldiği boyutlara tuttuğu ışıktan dolayı ilginize sunuyoruz:
Diyarbakır’da 15 bin 585 kişilik iki mahallenin tüm hanelerinde "yoksulluk haritasını" çıkarmak için yapılan sosyo-ekonomik incelemede, açlık sınırının altındaki bir harita ortaya çıktı. Bu büyüklükte bir araştırma alanında ilk.
Yoksulluk haritasını çıkarmak için Diyarbakır’daki 2 bin 421 hanelik iki mahalleyi baştan sona sosyo-ekonomik incelemeye alan Sarmaşık Derneği ile Yerel Gündem 21, yoksulluğun ötesinde açlık ve çaresizliğin koordinatlarını buldu. Türkiye İstatistik Kurumu’nun dört kişilik ailenin açlık sınırını 567 YTL olarak belirlerken, inceleme yapılan ve ortalama 6.4 kişilik hanelere giren para 273 YTL olarak belirlendi. 2 bin 421 hanenin 447’sinde engelli bulunurken, "yoksulluğun belgesi" olarak kabul edilen yeşil karta bile ulaşamayanların oranının yüzde 14’lerde olduğu belirlendi.
Sarmaşık Yoksullukla Mücadele ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği ile Yerel Gündem 21, diğer sosyal araştırmalardan farklı olarak örneklem seçme yöntemiyle değil, her eve girerek “sosyo-ekonomik inceleme” yaparak yoksulluk haritasını çıkardı. İlk etapta Fatihpaşa’daki bin 301, Gürdoğan’daki bin 120 olmak üzere toplam 2 bin 421 hanede inceleme yaptıklarını açıklayan Sarmaşık Derneği Proje Koordinatörü Barış Dikilitaş, araştırma sonuçlarını kuracakları Gıda Bankası’nın çalışmaları için veri tabanında da kullanacaklarını söyledi.
Fatihpaşa’daki bin 301 hanede 7 bin 627 kişi yaşarken, hane başına düşen kişi sayısı 5.8’i buluyor, bu mahallede en kalabalık aile 24 olarak kayıtlara geçti. Gürdoğan’daki bin 120 hanede 7 bin 958 kişi yaşıyor ve hane başına düşen nüfus 7.1 olarak ortaya çıktı. Bu mahallede ise üç gelini ve çocuklarıyla birlikte yaşayan insan sayısı 31 olarak belirlendi. Fatihpaşa’da 184, Gürdoğan’da ise 108 aile tek odalı evlerde yaşam mücadelesi veriyor.
Diyarbakır’ın en eski yerleşim birimlerinden biri olan Fatihpaşa’da yaşayanların yüzde 52’si hiç göç etmediğini belirtirken, 1990-1999 arasında göç edenlerin oranı yüzde 29.8 olarak ortaya çıktı. Gürdoğan Mahallesi’nde ise hiç göç etmeyenlerin oranı yüzde 5.5’te kalırken, yine 1990-1999 yılları arasında göç edenlerin oranı yüzde 72’ye yükseliyor.
Göç edenlere yöneltilen “Temel göç sebebiniz nedir” sorusuna Fatihpaşa’dakilerin yüzde 49.1’i çatışmalı ortamı, yüzde 31.6’sı ekonomik sebepleri gösterirken, Gürdoğan’da çatışmalı ortam nedeniyle göç ettiğini belirtenlerin oranı yüzde 67.6’ya çıkıyor. Bu mahallede yüzde 19.8’lik bir oran geçim sıkıntısı nedeniyle göç ettiğini belirtti.
GÖÇ EKONOMİYİ ÇÖKERTMİŞ
Fatihpaşa’dakilerin yüzde 59.4’ü göç etmeden önce durumlarının daha iyi olduğunu belirtirken, yüzde 27.2’si ise daha kötü, yüzde 26.4’ü ise değişen bir şey olmadığını ifade etti. Gürdoğan’da ise göç etmeden önceki durumunun daha iyi olduğunu söyleyenlerin oranı yüzde 65 olarak belirlendi.
HİZBULLAH YOKLUKTAN BESLENİYOR
Kürt illerinde devletle birlikte çalışarak binlerce faili meçhul cinayete imza atan Hizbullah, Diyarbakır başta olmak üzere birçok ilde vakıf ve dernekler kurarak toparlanma sürecine girdi.
Bir dönem derin devletin siyasi cinayetlerinde tetikçilik yapan Hizbullah, köylerde ve merkezi camilerde örgütlenme çalışmalarından daha çok halkın sosyal sorunlarına el atarak maddi-manevi yardımlarda bulunuyor.
Hizbullah'ın başta Diyarbakır olmak üzere birçok kentte yoksul kesimlere yönelik yürüttüğü yardım kampanyası da artarak devam ediyor. Okul öncesi birçok yoksul öğrenciye kırtasiye, giyecek yardımının yanı sıra, ailelere de kuru gıda yardımı, nakdi yardım ve kışlık için yakacak yardımları yapılıyor. Yardımlar genellikle kurulan dernekler aracılığı ile yapılıyor.
Hizbullah'ın, özellikle Diyarbakır'da kent merkezi, Silvan, Çınar ilçeleri ile Sur, Bağıvar ve Çarıklı bölgelerinde yoğun çalışmalar yürüttüğü belirtiliyor.
Bu çerçevede gelir sağlama ve sosyal faaliyetlere ağırlık veren Hizbullah, kendisine yakın dernekler vasıtasıyla Kurban Bayramı'nda deri ve kurbanlık et toplama kampanyası başlattı. Diyarbakır'da binlerce ilan dağıtan ve kentin birçok noktasına pankart asarak kurban derisi bağışı kabul eden Hizbullah'a yakınlığıyla bilinen Mustazaf Derneği "muhtaç ailelere dağıtılmak üzere" kurban yerine para bağışında bulunma önerisi götürüyor.
Öte yandan son dönemlerde Hizbullah'ın yanı sıra Diyarbakır’da özellikle islami motifler taşıyan dernek ve vakıflara her geçen gün bir yenisi ekleniyor. Son dönemde, sadece Diyarbakır'ın Sur Beldesi'nin görev alanında Hizbullah'a yakınlığıyla bilinen en az 40 kadar islami öğeler taşıyan derneğin kurulduğu bildiriliyor. Kurulan derneklerin temel amacı eğitim ve gıda yardımı şeklinde gösteriliyor. Bu yöntem, bir anlamda mahallelerde yürütülen örgütlenme çalışmalarının da odak noktasını oluşturuyor.
Edinilen bilgilere göre kurulan bu dernekler aracılığıyla yardım yapılacak kişiler tespit ediliyor, bunlarla birebir yapılan görüşmelerde de İslam’a bağlılık, İslam ahlakı, Müslümanların yaşadıkları sorunlar konusunda eğitim çalışmaları yürütülüyor. Bu dernekler, mahalle ve köylerde de benzeri faaliyetlerinin yanı sıra aileler içinde yaşanan sorunlara da el atıyorlar ve çözüm yolları üreterek sosyolojik tabanlarını genişletiyorlar.
Hane reislerinin iş durumu sorusuna Fatihpaşa’dakilerin yüzde 23.9’u işsiz, yüzde 32.2’si vasıfsız işçi yanıtını verirken, Gürdoğan’da kendini “mevsimlik vasıfsız işçi” olarak tanımlayanların oranı yüzde 63.3 oldu.
AÇLIK SINIRININ DA ALTINDA
Türkiye İstatistik Kurumu’nun Kasım 2006 değerlerine göre 4 kişilik bir hanenin açlık sınırı 567.38 YTL olarak belirlerken, inceleme yapılan ve ortalama 5.8 kişilik haneye sahip Fatihpaşa’da ortalama bir ailenin eline geçen para 272.9 YTL olarak belirlendi. Fatihpaşa’da yüzde 10.5 oranındaki aileler hanelerine giren net bir gelir olmadığını belirtirken, Gürdoğan’da hiç geliri olmayanların oranı yüzde 4.3 oldu. Gürdoğan’da 200 YTL ve altında gelire sahip olanların oranı yüzde 37.3, 201 ile 400 YTL gelire sahip olanların oranı yüzde 43.4 olarak belirlendi. Dolayısıyla Gürdoğan’daki yüzde 80.7 haneye 400 YTL ve altında bir para giriyor. Her bir hanenin ortalama 7.1 nüfusa sahip olduğu ve 4 kişilik bir ailenin açlık sınırının 567.38 YTL olduğu düşünüldüğünde açlık tablosunun vahameti daha da ortaya çıkıyor.YEŞİL KARTLARI YOK
Fatihpaşa’da Emekli Sandığı, Bağ-Kur ve SSK’lıların oranı yüzde 22.2 iken, “yoksulluk belgesi” olarak da kabul edilen yeşil kartlıların oranı yüzde 63’ü buluyor. Ancak Fatihpaşa’da yeşil karta da sahip olamayanların oranı yüzde 14.3’e ulaşıyor. Gürdoğan’da ise yine temel sosyal güvenlik kurumu olan Emekli Sandığı, Bağ-Kur ve SSK güvencesinde olanların oranı yüzde 10.1’i bulurken, yeşil kart güvencesinde olanların oranı yüzde 73.4’e tırmanıyor. Gürdoğan’da hiçbir güvenceye sahip olamayanların oranı ise yüzde 16’yı buluyor.734 ÇOCUK OKULA GİTMİYOR
Fatihpaşa Mahallesi’nde görüşülen hane reislerinin yüzde 38’inin okuma yazması bulunmazken, Gürdoğan’da okur yazar olmayan hane reisinin oranı yüzde 34 oldu. Fatihpaşa’da 285 hanedeki 438 çocuk okul çağında olmasına karşın okula gönderilmezken, Gürdoğan’da 206 hanedeki 296 çocuğun okula devam etmediği belirlendi. Öte yandan her iki mahalledeki 214 hanede yaşayan 289 çocuk çalıştırılıyor.EVLER HASTA VE ENGELLİ DOLU
Fatihpaşa’da kendisine soru yöneltilen hane reislerinin yüzde 50.5’i evde tedavi gerektiren hasta bulunduğunu ifade ederken, “evde engelli var mı” sorusuna yüzde 18.5’i evet yanıtı verdi. Fatihpaşa’da 4 hanede 4, 6 hanede 3, 25 hanede 2, 206 hanede 1 olmak üzere toplam 231 hanede 280 engelli bulunduğu belirlendi.Gürdoğan’da ise yüzde 34.5 hanede hasta bulunurken, 216 hanede engelli bulundu. Fatihpaşa’da görüşülen hane reislerinin yüzde 54.4’ü birinci ihtiyacının gıda olduğunu belirtirken, yüzde 3.9’u sıcak aş istedi. Ev eşyası talep edenlerin oranı ise yüzde 7.7 oldu. Gürdoğan’da ise yüzde 21.6’sı gıda, yüzde 14.3’ü barınmanın birinci ihtiyaç olarak sıraladı. Gürdoğan’da iş talep edenlerin oranı ise yüzde 28.2 oldu.