Meclis'te 2. ve 3. bölüm görüşmeleri biten torba yasa tasarısı madenleri Soma'laştırıyor!
İçinde özelleştirmelerden birçok kalemde yapılacak vergi zamlarına, doğanın talanından patronlara çekilecek kıyaklara, hükümete 37 milyar liralık borçlanma yetkisinden sayısız konuda cezaya kadar pekçok saldırı maddesi olan "Bazı Vergi Kanunları İle Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı"nın 28-55. maddelerini kapsayan 2. Bölümüyle bakanlık bütçelerini kapsayan 3. bölümüne ilişkin görüşmeler tamamlandı.
Tamamlanan 2. bölümde madenlerin özelleştirmeye açılması ve maden patronlarına gerek ÇED raporundan muaf tutulmaları gerekse yağmaladıkları ormanlık alanlardaki bedelin taksitlere ve yıllara bölünmesi gibi kıyakları içeren maddeler kabul edildi. Tasarı, ilk halinden farklı olarak 3 bin maden işçisinin kendisini 21 saat boyunca ocaklara kilitlemeleri şeklindeki direnişlerinin basıncıyla Zonguldak ve Bartın’da TTK tarafından işletilen madenlerin özelleştirme kapsamı dışında tutulacağına dair ekle kabul edildi.
56. maddeyle TTK, sınırları Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenen Ereğli Kömür Havzası'ndaki taşkömürlerini özel firmalara işletmeye verebilecek. TTK ile TKİ sorumluluklarında bulunan maden ruhsatlarını işletmek, işlettirmek, bunları bölerek yeni ruhsat talep etmek ve bu ruhsatları ihale etmekle yetkili olacak. Ancak TTK'nın kendisi tarafından doğrudan işletilen işletme izin alanlarında oluşturulacak ruhsatlar bu düzenleme kapsamında ihale edilmeyecek.
İhtisaslaşmış devlet kuruluşlarına devredilen maden sahaları ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nca ihale edilen maden sahalarının işletmesi özel şirketlere verilerek, işletme izin tarihinden itibaren 10 yıl süreyle ağaçlandırma bedeli hariç arazi izin bedeli alınmayacak. Ayrıca işletme izin tarihinden itibaren alınan orman arazisi izin bedelinin yarısı 10 yıl süreyle alınacak.
Maddeye göre, jeolojik haritalama, jeofizik etüt, sismik ve karot, kırıntı ve numune almaya yönelik hazırlık işlemleri için çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) kararı aranmayacak. Bunun doğanın yağması ve talanında nasıl bir pervasızlığa neden olacağını ööngörmemek mümkün değil.
Yasa, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak’ın “üretim, üretim, daha fazla üretim” diye takdim ettiği anlayış gereği maden işletmelerini üretim zorlamasına da itiyor. Projede belirtilen üretim miktarına ulaşılamaması durumunda ruhsat sahiplerine para cezası verilmesi öngörülüyor. İki kere üst üste hedeflenen miktarın yüzde 30’u oranında eksik üretim yapanların ruhsatlarının alınması da kararlaştırılıyor. Bu hedeflendirmenin Soma’da yarattığı sonuçlar düşünüldüğünde küçük parçalar halinde özel şirketlere ruhsatlandırılacak ocaklarda neler yaşanacağını, nasıl bir üretim zorlamasına gidileceğini tahmin etmek güç değil.
Zonguldak ve Bartın’da TTK tarafından işletilen madenlerin özelleştirme kapsamı dışında tutulmasıyla maden işçisinin öfkesini gemleyen hükümet yapılan düzenlemeyle madenlerin tümünü işçiler için birer cehenneme dönüştürüyor, birkaç ocak dışındaki tüm maden sahalarını parça parça satarak sömürüyü katmerleştiriyor.