Cuma, 2 Şubat 2007 (19 yıl 8 ay önce)
Türkiye’de uzun dönemdir tartışması yapılan çimento piyasası büyüyor. Bir yandan ABD’nin Ortadoğu’da yaptığı yıkım, bir yandan toplu konut piyasasının hareketlenmesi bu büyümeyi tetikliyor. OYAK’ın da Mardin’de bulunan Mardin Çimento Fabrikası yeni üniteleriyle kapasitesini arttırdı. Yaklaşık 600 kişinin çalıştığı ve başta Irak olmak üzere Suriye, İran gibi Ortadoğu ülkelerine ihraç için üretim yapan fabrika; Türkiye’nin çeşitli yerlerinden gelen yaklaşık 7 taşeron firma altında çalışan Mardinli işçiler ve götürü işçilikle çalıştırılanlar üzerinden semirtiliyor. OYAK, fabrika inşaatını Dal Teknik Aş. firmasına, bu firma da Mersin, Ordu, Elazığ, İzmit gibi illerden gelen alt taşeronlara vererek yaklaşık bin 200 işçi çalıştırdı. Emperyalist savaş ve işgallerle, halkların kanıyla önü açılan pazara Türkiye burjuvazisinin nasıl üşüştüğünü göstermesi açısından küçük ama çarpıcı bir örnek. Mardin’e giden bir kaynak işçisiyle bu süreci konuştuk:
30 kişilik, teknik olarak orta düzeyde gelişkinliği olan bir atölyede çalışıyorum. Çimento Fabrikası'na götürmek üzere 7 ay süresince yaklaşık 450 tonluk klinger soğutma fırınının imalatını yaptık. İmalattan sonra 15 işçiyle birlikte Mardin’e fırının montajını yapmak için gittik.
Fabrikanın kurulu olmasından dolayı daha gelişkin bir ilçe beklerdim ama yolları alt yapısı olmayan bir köyle karşılaştım. Mardin Türk, Kürt, Arap, Süryani haklarının oluşturduğu çok karma bir kent. Aşiret ilişkileri ve sınır ülkelerle yapılan kaçakçılıktan dolayı kentin gelir seviyesi bir Kürt ilinden beklenmeyecek kadar yüksek. Fabrikada çalışanlar Mardin’in civar bölgelerinden gelirken mühendis ve diğer nitelikli teknik elemanlar Elazığ gibi civar ilerden gelerek fabrikanın lojmanlarına yerleştirilmiş.
Çalışanlar ortalama 450 YTL ücret alıyorlar. Özel güvenliğin bulunduğu fabrika aynı zamanda yan tarafında bulunan Kabala Jandarma Komutanlığı tarafından da sürekli koruma altında. Zaten Oyak’ın da askeri bir kuruluş olması ilişkiyi sadece güvenlikle sınırlandırmıyor. Askeriyenin de çimento ihtiyacının karşılandığına tanık olduk. Fabrikanın kendi güvenlik elemanları da gece nöbetlerde askeriyenin kullandığı G-3 piyade tüfeğini taşıyor.
Biz sabah 7:00 - 18:00 arası çalıştık. Bazı zamanlar 3 saatlik mesaiye kalıyorduk. Bireysel sözleşmeye dayalı ücretler aldığımızdan işçiler arasında ücret farkı vardı. Kaynakçı, inşaatçı ve montajcı işçiler çalışıyordu. Diyebilirim ki fabrika ek inşaatla kapasitesini iki katına çıkardı.
Boş zamanlarında işçiler internete gidiyor sohbet ediyor, kimisi dizi, kimisi maç seyrediyor, kimisi okey oynuyordu. Fiziken ağır şartlarda çalıştığımızdan pek sohbet ortamımız olmuyordu. Hrant Dink cinayeti olduğunda bizim orada da gündem oldu. Özellikle Mersin ve Karedeniz tarafından gelen işçiler arasında cinayeti destekler konuşmalar yapıldı.
Bağlantılı kayıtlar:
•
İnşaatta kriz evleri yapanların sırtına
•
OYAK sınırı çoktan geçti!
•
OYAK Güney Kürdistan’daki ticari pazara göz dikti