1 Mayıs ve Devrim

Rusya proletaryası her adımı kan ve fedekarlıkla devrimci 1 Mayıs ve kurtuluşu inşa etti.

Çarşamba, 11 Nisan 2007 (19 yıl 6 ay önce)

20. yüzyılın başında, Avrupa'da reformizme kayan 2. Enternasyonal partileri ve bürokratlaşan sendikalar 1 Mayıs'ın içini boşaltmaya giriştiler.

Birçok Avrupa ülkesinde 1 Mayıs, aynı beylik nutuklar, cılız talep ve temmennilerin monoton tekrarına indirgenirken; Rosa Luxembourg tehlikeyi şöyle haykırıyordu:

Reformist sendika yöneticileri 1 Mayıs'ı gömmeyi gerçekten başaracaklar mı? Yoksa 1 Mayıs militan doğasını tekrar kazanıp bu yöndemi gelişecek? Bu soru sınıf mücadelesinin geleceği açısından ilkesel önemdedir!
Yanıt devrimci Rusya proletaryasından geldi. Her türlü kitle gösterisinin şiddetle yasak olduğu Rusya'da, Bolşeviklerin muazzam çabalarıyla örgütlenen ve yaygınlaştırılan 1 Mayıs gösterileri, daha baştan devrimci ve politik bir karakter kazandı. İşçi sınıfının devrimci eğitiminde ve genel ekonomik taleplerle politik özgürlük talebinin birleştirilmesinde özel bir rol oynadı.

Daha 1901 Mayıs'ında Çarlık otokrasisi, RSDİP'in "8 Saatlik İşgünü ve Politik Özgürlük!" çağrısıyla başlattığı grevleri ancak askeri birliklerle bastırabiliyordu. 1 Mayıs grevcilerine ateş açılmasını protesto etmek için 7 Mayıs'ta Obukhov Çelik Fabrikası'nın 3 bin 600 işçisi greve çıktılar ve sokak barikatları kurdular.

Çatışmalarda 8 Obukhov işçisi ölürken, St. Petesburg'un Nevsky ve Alexandrovsky fabrikası işçileri de şalter indirerek sınıf kardeşlerinin yardımına koşuyordu. Direniş kanla bastırılmasına karşın, sınıf hareketine büyük bir devrimci itilim kazandırdı ve işçi sınıfının belleğine "Obukhov Savunması" olarak kazındı.

Lenin, Obukhov Savunması'nı, işçi sınıfının kitlesel kaynaşmasını belgeleyen yiğit bir eylem olarak niteliyordu:
Bu öfke patlamaları, yoksulluk ve cehaletle ezilen işçi sınıfının en geniş kesimlerinin bilincine çıkıyor ve onlarda ezenlere ve özgürlük düşmanlarına karşı soylu bir nefret uyandırıyor.
1902 1 Mayıs'ında bu kez grevlerle birlikte binlerce işçinin katıldığı gösteriler örgütlendi. Sormova'da 5 bin makine işçisinin gösterisi silahlı askerler tarafından vahşice dağıtıldı. Fakat bir işçi, Piyotr Zalomov, elindeki kocaman "Kahrolsun Otokrasi! Yaşasın Politik Özgürlük!" yazan dövizle meydanda küçük bir grup işçiyle birlikte dikiliyor ve haykırıyordu: "Ben bir korkak değilim, kaçmayacağım!"

Zalomov, RSDİP üyesi ve Somova işçilerinin doğal önderiydi. Onun 1 Mayıs gösterilerindeki kahramanca tavrı, işçi sınıfı içerisinde efsaneye dönüştü ve "Parmaklıklar Arkasından" başlığıyla yazdığı mektuplar işçiler arasında elden ele bir kavga çağrısı olarak dolaştı.

1903 1 Mayıs'nda ise grevler ve gösteriler artık hiçbir vahşi zorbalığın, yasağın, kıyımın önünü alamayacağı bir güçteydi ve "Politik Özgürlük" tüm eylemlerin yaygınlaşan sloganıydı. "Şu anda" diye yazıyordu Lenin 1 Mayıs üzerine,
sokaklarda ve meydanlarda kitlesel özgürlük talebi yükseltiliyor. Kitleler pankartlarına yazıyor ve haykırıyorlar: "Kahrolsun Otokrasi!" Şehirlerdeki işçilerin yalnızca sokaklarda yürüyüp haykırmakla kalmadığı, fakat büyük ve nihai kaygaya gireceği gün yaklaşıyor. Köylüler de onları izleyecek. Zafer emekçi kitlelerin olacak!
Nitekim, 1905'te Kanlı Pazar'ın ardından gelen 1 Mayıs, artık devrimci krizin tetiği haline gelmişti.

Bolşevik Parti'nin çevresindeki işçiler 1 Mayıs'ta ayaklanmayı başlatmak için silahlanmaya başladılar. Ancak bu işçilerin çok küçük bir azınlığı oluşturması ve bir ayaklanma girişiminin geniş kitlelerin aktif kitlelerin desteğini kazanamayacağı öngörüsüyle, Bolşevik Parti, güç dengelerini akılsızca harcamadan ileriye doğru zorlayacak bir taktik geliştirdi:
1 Mayıs'ta sokaklara silahsız çıkmak çılgınlık, silahlı çıkmak ise intihar olur. Büyük devrimci ordumuzun genel bir sınanması için genel grev ilan edelim. Kahrolsun Otokrasi, Yaşasın Devrim!
Çarlığın sıkıyönetim ilanına ve her kıpırtıya ateş açma emrine karşın, Bolşevik taktik, 200 şehirde 300 bine yakın işçinin 2 günlük genel greviyle büyük bir disiplinle uygulandı. İvanova ilinde ise 70 bin teksil işçisinin 6 hafta süren büyük grevi, 1905 Devrimi'nin ilk İşçi Temsilcileri Sovyeti'ni doğurdu.

1 Mayıs genel grevi, Rusya proletaryasının politik kavgaya atılma hazırlığını sınayarak kendi gücünü, güvenini sıçratmakla kalmadı, 2. Enternasyonal reformizminin 1 Mayıs'ın içini boşaltma çabalarına kesin bir darbe indirdi.

Avrupa'da da reformizme ve şovenizme karşı savaşım bayrağını yükselten Rosa Luxembourg, Karl Liebknecht, Clara Zetkin gibi devrimci önderler, Rusya'da devrim sarsıntısını derinleştiren proletaryanın 1 Mayıs grev ve gösterilerini "Kızıl 1 Mayıs" olarak selamladılar.

İşçi hareketindeki, sosyal demokrat partiler ve sendikalarda da baş gösteren reformist - devrimci ayrışması, 1905'ten itibaren 1 Mayıs'a da yansıdı. Reformizm ve sendika bürokrasisinin bürokratik - festival tipi 1 Mayıs'ına karşı, devrimci proletaryanın militan kitle grevleri ve gösterileriyle örülen devrimci 1 Mayıs!

Rusya'da 1905 devriminin yenilgisinin ardından beyaz terör yıllarında yeraltına çekilen devrimci 1 Mayıs'ların, işçi sınıfı içerisinde güç toplayıp karşı devrim fırtınasının karşısına dikilerek yeni ve daha güçlü bir devrimci atılım başlatması için çok beklemek gerekmedi. Güçlü grev ve gösteriler dalgası üzerinde yükselen 1912 1 Mayıs'ı için Lenin şunları şöylüyordu:
Tüm Rusya'daki işçiler tarafından izlenen yüzbinlerce St. Petesburglu proleter, yalnızca burjuva toplumun farklı bir sınıfı olarak değil, yalnızca kendi ekonomik sloganları için değil, fakat tüm halkın devrim bayrağını yükselten öncüsü olarak, özgürlüğe gereksinme duyan ve onun açlığını çeken tüm sınıfları uyandırma ve savaşıma çekme amacı ile tüm emekçi yığınlar adına grev ve sokak gösterileri düzenliyor.
Emperyalist Paylaşım Savaşı'nın patlamasıyla 1 Mayıs'lar bir kez daha şovenist histeri dalgası ve karşı devrimci terörle bastırılmak istendi. 1 Mayıs'ın lafını bile etmenin "vatana ihatet" demogojisiyle cezalandırıldığı 1915 1 Mayıs'ında Bolşevik Parti St. Petesburg Komitesi, işçi sınıfında büyük bir itilim yaratan şu bildiriyi dağıtıyordu:
Şu önemli tarihsel moment, şimdiden sınıf kavgasındaki güçünü tanımlayan genç Rusya Sosyal Demokrat İşçi Parti'sinin omuzlarına zorlu fakat onurlu bir görev yüklüyor. Batı sosyal-demokratlarının oportünizmle zehirlenip proleter savaşım bayrağını elinden düşürdüğü bir süreçte her adımı kan ve fedekarlıklarla işlenen devrimci Rusya sosyal-demokratları bu bayrağı bırakıldığı yerden almış ve milliyetçi histeriye karşı yükseltmiştir. Nihai zafer yürüyüşünü başlatan genç Rusya proletaryası bu sorumluluğu üstlenmiştir. Yalnız olmadığını da yaşam gösterecektir.
Sovyetler Birliği 1919Nitekim 1917 Şubat'ındaki burjuva demokratik devrimin hemen ardından gelen 1 Mayıs, ilk defa Çarlığın askeri birliklerinin baskısı ve saldırıları olmadan, yüzbinlerce işçi ve emekçinin devrimci gösterileriyle kutlanıyordu. Dalga dalga büyüyen kitle grev ve gösterilerinden doğan işçi - asker ve köylü temsilcileri sovyetinin ilk kararlarından biri 1 Mayıs'ın resmi tatil olduğunun ilanıydı. Lenin, o gün içlerinde Okhta Fabrikası'nın 40 bin işçisinin 1 Mayıs mitinginin de yer aldığı onlarca mitingte yüzbinlerce işçiye konuşmalar yaptı ve sosyalizm hedefini koydu:
Devrimizin daha ileriye, her bir muzaffer adımı, yüzbinlerce ve milyonlarca emekçiyi ölüm, yıkım ve açlıktan kurtaracaktır. Saraylara savaş, kulübelere barış! Yaşasın tüm ülkelerin devrimci işçilerinin kardeşçe birliği! Yaşasın sosyalizm!
Aynı gün emperyalist savaş cephesindeki asker üniforması içerisindeki Alman, Avusturyalı ve Rus işçi ve emekçileri birçok siperde savaşmayı bırakıp birlikte 1 Mayıs'ı kutlamışlardı.

Büyük Ekim Devrimi'nin ardından 1918 1 Mayıs'ında milyonlarca işçi ve emekçi, artık yetkililere sormadan 1 Mayıs'ı dev gösterilerle kutluyorlardı. Çünkü yetki artık kendi ellerindeydi. Lenin bu kez Kızıl Meydan'da 1 milyon işçi ve emekçiye devrimin büyük ordusuna hitap ediyordu.

Devrimci iç savaşın kazanılmasının ardından 1920 1 Mayıs'ında ise devrim yapısına bir tuğla daha koyuyordu: Rusya Komünist Partisi - Bolşevik, 15 milyon işçinin katılımıyla taçlanacak Komünist Subotnikler kampanyasını bu anlamlı tarihte başlattı.