KADIN
Aile de doğrudan eşine haber gönderdi Şewbo’nun. Gelip "namusunu temizlemesi"(!) için... Eşi İngiltere’den geldi. Ve katilini bekleyen Şewbo, 12 Mayıs günü Dokan Gölü yakınlarında bir yere götürüldü. Eşi, kayınları, görümcesi, kaynanası ve kayınbabasının gözü önünde önce kolları kırıldı Şewbo’nun...
Kırılan ellerinde bilezikleri, kopartılan kulaklarından küpeleri çıkartıldı. Ne de olsa "namus" temizlenirken kıymetli eşyalara bir şey olmamalıydı. Sonra katledildi orada. Bu katliamda, tıpkı Êzidî genç kadın Xatû Dua’ya yapıldığı gibi taşlayarak öldürmenin izlerine de rastlandı.
Şewbo’nun dokuz aylık bebeğinden de bir daha haber alınamadı. Bebeğin orada katledilerek Dokan gölüne atıldığından şüpheleniliyor.
Şewbo’nun uğradığı tüyler ürpertici bu vahşet, Kürdistan’da ne bir ilk ne de son olacak. Ondan önce çok sayıda Güldünyalar, Nergizler, Fatmalar, Xatûlar benzer yöntemlerle katledildi.
Daha bir ay önce Êzidî kadın Xatû Dua, Müslüman bir Kürt gençle kaçtığı için taşlanarak öldürülmüştü. Bunun yankıları sürerken, Amed’in Ergani ilçesinde 3 çocuk annesi Fatma Kaya’yı eşi Fikret Kaya öldürdü. Fatma’yı 12 yerinden bıçaklamıştı eşi... Gerekçe aynıydı: Namus! Fatma’nın katledilişinden bir hafta sonra da Şewbo katledildi...
Birleşmiş Milletler’e (BM) göre Dua’nın öldürülmesinden Şewbo’nun öldürülmesine, son bir buçuk ay içerisinde Kürdistan’daki kadın cinayetlerinin sayısı en az 12 oldu. Ayrıca geçen yıl en az 533 kadın intihar etti.
BM, yaşanan bu vahşeti, "erkek baskısı" ile açıklıyor. 7 Nisan’da Xatû Dua öldürülürken gizlice çekilen video görüntülerinde, olay yerindeki güvenlik güçlerinin de müdahale etmediği, olaya göz yumdukları, örtülü bir onay verdikleri görülüyordu.
ICAHK, başka ölümlerin de olduğunu ancak bunların halen karanlıkta olduğunun altını çizerek, ciddi tedbirler alınmadığı sürece daha çok kadının katledileceğini kaydetti. ICAHK, Dua’nın taşlanarak öldürülmesinin ardından, kadınlara yönelik şiddete karşı uluslararası kampanya başlatmıştı. ICAHK, bu kampanyada, Federal Kürdistan Bölge Hükümeti’nden de kadına karşı şiddetin önlenmesi için yasal düzenlemelerin yapılmasını istiyor.
• Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre 2003 yılından bu yana sadece Hewler kentinde 358 kadın bedenini ateşe verdi. 218 kadın ise kendini yakmak suretiyle intihar girişiminde bulundu.
• 2005 yılında 289 kadın intihar etti çünkü sorunları karşısında hiçbir çıkış yolu bulamıyorlardı. 2006 yılında bu sayı 533’e ulaştı.
• Ocak ve Mart 2007 arasında BM’ye Hewler, Duhok, Süleymaniye ve Selahaddin eyaletlerinden 40 namus cinayeti vakası intikal etti. Bu ölümler resmi kayıtlara ‘kaza sonucu yanma’ veya aile bireyleri tarafından ‘namusunu kirlettiği’ gerekçesiyle öldürüldüğü şeklinde işlendi.
Doğu Kürdistan’ın Serdeşt ve Urmiye kentlerinde iki kadın bedenini ateşe vererek intihar etti.
Edinilen bilgilere göre Serdeşt kentinde Exter isimli genç bir kadın aile baskısı ve zorlu yaşam koşullarından dolayı bedenini ateşe verdi. Kent hastanesine kaldırılan genç kadın yaşamını yitirdi. Ailesi kızları intihar ettiğinde başka bir evde misafir odluklarını ve döndüklerinde olayı gördüklerini iddia etti.
Serdeşt’te son iki ay içinde en az 7 kadın bedenini ateşe verdi veya namus gerekçesiyle katledildi.
Başka bir olay ise Urmiye kentinde meydana geldi. Urmiye’ye bağlı Elwac köyünde Wehide Puzeşxwah isimli genç kadın geçen hafta bedenini ateşe verdi. Genç kadının hayatta olup olmadığı öğrenilemedi.
Salı, 29 Mayıs 2007 (19 yıl 1 hafta önce)
Yeni Özgür Politika
Güldünya, Fatma, Dua, Şewbo... Ve isimleri bilinmeyen yüzlerce kadın öldürülüyor. "Namus" gerekçesiyle katledilen Kürt kadınlarının sayısı her geçen gün artıyor.
Son olarak Güney Kürdistan’ın Süleymaniye kentine bağlı Dokan kasabasında bir kadın "eşini aldattığı" şüphesiyle elleri kırılarak ve taşlanarak öldürüldü. Sadece şüphe duymuşlardı Şewbo’dan... Vahşi bir katliam için yeterliydi bu.
Namus Cinayetine Karşı Uluslararası Kampanya’dan (ICAHK) alınan bilgilere göre Şewbo Raif Ali henüz 19 yaşındaydı. Evleneli iki yıl olmuştu. Şewbo’nun hamileliğinden sonra İngiltere’ye gitmişti eşi.
Bir gün aile, Şewbo’nun telefonunda bilinmeyen bir numara görmüştü. Bu durum, Şewbo’nun eşini aldattığı şüphesini düşürmüştü ailenin içine... Ne de olsa bu tür durumlarda pratik bir çözüm(!) geleneği vardı.
Eşini İngiltere’den getirttiler
Aile de doğrudan eşine haber gönderdi Şewbo’nun. Gelip "namusunu temizlemesi"(!) için... Eşi İngiltere’den geldi. Ve katilini bekleyen Şewbo, 12 Mayıs günü Dokan Gölü yakınlarında bir yere götürüldü. Eşi, kayınları, görümcesi, kaynanası ve kayınbabasının gözü önünde önce kolları kırıldı Şewbo’nun...
Kırılan ellerinde bilezikleri, kopartılan kulaklarından küpeleri çıkartıldı. Ne de olsa "namus" temizlenirken kıymetli eşyalara bir şey olmamalıydı. Sonra katledildi orada. Bu katliamda, tıpkı Êzidî genç kadın Xatû Dua’ya yapıldığı gibi taşlayarak öldürmenin izlerine de rastlandı.Şewbo’nun dokuz aylık bebeğinden de bir daha haber alınamadı. Bebeğin orada katledilerek Dokan gölüne atıldığından şüpheleniliyor.
Xatû, Fatma ve Şewbo...
Şewbo’nun uğradığı tüyler ürpertici bu vahşet, Kürdistan’da ne bir ilk ne de son olacak. Ondan önce çok sayıda Güldünyalar, Nergizler, Fatmalar, Xatûlar benzer yöntemlerle katledildi.
Daha bir ay önce Êzidî kadın Xatû Dua, Müslüman bir Kürt gençle kaçtığı için taşlanarak öldürülmüştü. Bunun yankıları sürerken, Amed’in Ergani ilçesinde 3 çocuk annesi Fatma Kaya’yı eşi Fikret Kaya öldürdü. Fatma’yı 12 yerinden bıçaklamıştı eşi... Gerekçe aynıydı: Namus! Fatma’nın katledilişinden bir hafta sonra da Şewbo katledildi...
Sorun çözülemiyor
Birleşmiş Milletler’e (BM) göre Dua’nın öldürülmesinden Şewbo’nun öldürülmesine, son bir buçuk ay içerisinde Kürdistan’daki kadın cinayetlerinin sayısı en az 12 oldu. Ayrıca geçen yıl en az 533 kadın intihar etti.
BM, yaşanan bu vahşeti, "erkek baskısı" ile açıklıyor. 7 Nisan’da Xatû Dua öldürülürken gizlice çekilen video görüntülerinde, olay yerindeki güvenlik güçlerinin de müdahale etmediği, olaya göz yumdukları, örtülü bir onay verdikleri görülüyordu.
ICAHK, başka ölümlerin de olduğunu ancak bunların halen karanlıkta olduğunun altını çizerek, ciddi tedbirler alınmadığı sürece daha çok kadının katledileceğini kaydetti. ICAHK, Dua’nın taşlanarak öldürülmesinin ardından, kadınlara yönelik şiddete karşı uluslararası kampanya başlatmıştı. ICAHK, bu kampanyada, Federal Kürdistan Bölge Hükümeti’nden de kadına karşı şiddetin önlenmesi için yasal düzenlemelerin yapılmasını istiyor.
Celil Demiralp
ANF/Amsterdam
Güney’de kadının durumu
• Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre 2003 yılından bu yana sadece Hewler kentinde 358 kadın bedenini ateşe verdi. 218 kadın ise kendini yakmak suretiyle intihar girişiminde bulundu.
• 2005 yılında 289 kadın intihar etti çünkü sorunları karşısında hiçbir çıkış yolu bulamıyorlardı. 2006 yılında bu sayı 533’e ulaştı.
• Ocak ve Mart 2007 arasında BM’ye Hewler, Duhok, Süleymaniye ve Selahaddin eyaletlerinden 40 namus cinayeti vakası intikal etti. Bu ölümler resmi kayıtlara ‘kaza sonucu yanma’ veya aile bireyleri tarafından ‘namusunu kirlettiği’ gerekçesiyle öldürüldüğü şeklinde işlendi.
Kadın bedeninde ateş sönmüyor
Doğu Kürdistan’ın Serdeşt ve Urmiye kentlerinde iki kadın bedenini ateşe vererek intihar etti.
Edinilen bilgilere göre Serdeşt kentinde Exter isimli genç bir kadın aile baskısı ve zorlu yaşam koşullarından dolayı bedenini ateşe verdi. Kent hastanesine kaldırılan genç kadın yaşamını yitirdi. Ailesi kızları intihar ettiğinde başka bir evde misafir odluklarını ve döndüklerinde olayı gördüklerini iddia etti.
Serdeşt’te son iki ay içinde en az 7 kadın bedenini ateşe verdi veya namus gerekçesiyle katledildi.
Başka bir olay ise Urmiye kentinde meydana geldi. Urmiye’ye bağlı Elwac köyünde Wehide Puzeşxwah isimli genç kadın geçen hafta bedenini ateşe verdi. Genç kadının hayatta olup olmadığı öğrenilemedi.