Pazartesi, 6 Ağustos 2007 (19 yıl 3 ay önce)
Ufuk Çizgisi, Sayı: 66, 2 Ağustos 2007
Toplumsal sınıf ve kesimlerin partilere göre dağılımı
İşçiler: AKP (yüzde 41.8),
CHP (yüzde 13.4),
MHP (yüzde 12.4),
Bağımsız (yüzde 7.9),
Oy Kullanmayan (yüzde 8.7),
Kararsız (yüzde 7.4)... Çalışan işçiler içinde AKP'nin ezici ağırlığı oluşmuştur. CHP'nin işçiler içindeki oyu ise, genel oy düzeyinin yarıyarıya altındadır! MHP, işçilerden CHP'ye yakın oy almaktadır. Bağımsızların işçiler içindeki oranı, genel oy düzeyinin neredeyse iki katıdır! İşçi sınıfına en büyük darbeleri indiren ve daha büyük darbelere hazırlanan (esnek iş yasası, sosyal güvenlik yasası, özelleştirmeler, vb.), hükümeti döneminde çalışma süresi haftada ortalama 10 saat, iş kazalarından ölümler 2 kat artan, reel ücretler yüzde 25 düşen AKP, çalışan işçilerin oylarının neredeyse yarısını almaktadır! Burada da, AKP şu kadar erzak-kömür-yardım çeki dağıttı vb.nin ötesine geçen,
kapitalist üretim ilişkilerindeki dönüşüm ve daha içselleşmiş emek kontrol mekanizmalarına, emek gücününün meta karakterinin derinleşmesi ve genişlemesine, sermayeye bağımlılığının her düzeyde artmasına, üretim ve emek organizasyonundaki farklılaşmaya dikkatlerimizi yoğunlaştırmamız gerekir.
İşsizler: AKP (yüzde 29.1),
MHP (yüzde 21.5),
CHP (yüzde 12),
Oy Kullanmayan (yüzde 8.9),
DP (yüzde 8.2),
Kararsız (yüzde 7.6),
Bağımsız (yüzde 5.1)... AKP'nin işsizler içindeki oy oranı, genel oy düzeyinin çok altına düşmektedir! Fakat işsizler MHP'ye kaymaktadır! MHP, işçi sınıfı (işsizler dahil) içinde AKP'den sonra ikinci parti durumuna yükselmiştir! CHP muhalefetteyken işsizlerden bile oy alamayan bir partidir!
İşçiler ve işsizlerin, partilere oy dağılımlarındaki belirgin farklılaşma, işçi sınıfı içinde iş/işsizlik durumunun "siyasal eğilimler" açısından en temel/belirleyici etkenlerden biri haline geldiğini göstermektedir. Öyleki, özellikle geniş vasıfsız işçi kitleleri açısından çalışma koşulları ve ücretleri düşüyor düşüyor olsa bile, yalnızca "ekonomik istikrar" ve dolayısıyla "sürdürelebilir ücretli kölelik" bile Hükümet partisine bel bağlamalarına yetmektedir! İşsizlerin MHP'ye yönelmesiyle birlikte düşünüldüğünde; en genel planda, işçi sınıfının bağımsız örgütlenme ve savaşım kanallarının açılamamış olmasının, strajik açıdan ise işçi sınıfının oluşan yeni savaşım düzlemine henüz geçiş yapamamış olmasının ağır sonuçları daha bir belirginleşmektedir. Bu komünist ve devrimcilerin, genel olarak solun, işçi sınıfı içindeki, sınıf çalışmasındaki niceliğinden de önce nitel etki zayıflığına; sınıf savaşımındaki "stratejik düzlem farklılaşması"na intibaktan henüz uzak olmasına ilişkin bir durumdur. (Bu konuyu, kapitalist egemenlik sistemindeki yeniden yapılanmaya ilişkin yazı dizimizde kapsamlı olarak ele alacağız.)
Çalışmıyor: (Ağırlığını iş bulmaktan umudu kesmiş işsizler oluşturur) AKP (22),
CHP (19.5),
Oy Kullanmayanlar (19.5),
MHP (14.6),
Bağımsız (9.8)... AKP, iş bulmaktan umudunu yitirmiş işsizlerde, üniversite öğrencilerinden sonraki en düşük düzeye inmektedir. Bağımsızların bu kesim içindeki oranı, genel ortalamasının 2 katına çıkmaktadır. Bu kesimde, oy kullanmama oranı en yüksek düzeye çıkmaktadır.
Emekliler: AKP (yüzde 38.2),
CHP (20.9),
Kararsız (yüzde 10.6),
MHP (yüzde 7.2),
Oy Kullanmayan (yüzde 7.2),
Bağımsız (yüzde 5.3)... Yeni IMF-TÜSİAD-AKP programıyla emekliler topun ağzındadır. Fakat AKP'den kayabilecekleri bir başka düzen partisi de ortada görünmemektedir.
Ev kadınları: AKP (44.9),
Kararsız (12.9),
CHP (12.3),
MHP (8.7),
Oy Kullanmayan (7.7),
Bağımsız (5.2)... AKP, hem yoksulluk yönetişimi, hem geleneksel toplumsal-kültürel gericilik, hem liberal-islam modernizmi vb. ile kuşattığı ev kadınları/emekçi kadınlarda rakipsiz görünmektedir. Bu alan, başlıbaşına ve çok yönlü bir toplumsal kriz dinamiği olacaktır.
Üniversite öğrencileri: CHP (25.8),
AKP (21.6),
MHP (19.6),
Oy Kullanmayan (11.3),
Bağımsız (7.7),
Kararsız (5.2)... CHP'nin ve özellikle MHP'nin öğrenci oyları, ortalama düzeylerinin epey üzerine çıkmıştır. Bu durum, şoven milliyetçi psikolojik harekattan en fazla etkilenen kesimlerden birinin üniversite öğrencileri olduğu, ve neredeyse
“2 üniversite öğrencisinden biri”nin şoven faşizme oy verdiğini ortaya koyuyor. Bu, büyük olasılıkla, üniversite öğrencilerin azımsanmayacak kesiminin kendi toplumsal-siyasal-entelektüel pozisyonlarını "statü ve ayrıcalık" olarak algılamaya devam ettiklerini göstermektedir. Üniversite öğrencileri içinde, Kürt, din ve neoliberalizm sorunlarında, siyasal-ideolojik-kültürel açıdan reaksiyoner eğilimlerin güçlenmesinin arka planında ise daha temel bir toplumsal-ekonomik süreci görmek gerekir: Geniş vasıfsız işçi, işsizlik okyonusunun tehdit olarak algılanması ve "proleterleşme sürecine" karşı reaksiyoner eğilimlerin güçlenmesi!
Bu durum, 4 modern orta sınıf/beyaz yakalı/vasıflı emek kesimini de (üniversite öğrencileri, kamu çalışanları, özel sektör-beyaz yakalılar, serbest meslek sahipleri) kesen bir "sosyolojik" sürece işaret etmektedir. Nitekim bu dört kesim içinde oy vermeyen ve/veya son ana kadar kararsızların oranı en yüksek düzeye çıkmaktadır. Bu dört kesim, "ulusalcı şovenist-laikçi" psikolojik harekatın toplumsal zemini oluşturmuştur ve modern orta sınıfların büyüyen "konum kaybı" tehdidine karşı reaksiyoner dinamiklerini açığa çıkarmıştır. Bunun arka planındaki önemli bir dinamik ise toplumsal alt üst oluş ve "proleterleşme süreci"nden duyulan korku ile, çözülmekte olan eski toplumsal işbölümü ve rejim ile ona içerili gördükleri "statü ve ayrıcalıklarına" dört elle sarılma çabası vardır. Dolayısıyla "dinci/ulusalcı-laikçi", "türk-kürt" saflaşmalarını, arka planındaki sınıflar arası, sınıf kesimleri arası üretim ve egemenlik ilişkilerindeki sarsıcı yapısal dönüşüm ile birlikte ele almak gerekir. Üniversite öğrencileri, kamu emekçileri, beyaz yakalıların büyüyen bir kesimi açısından "proleterleşme süreci" saptamamız doğrudur ve teyit edilmiş olmaktadır, ne var ki bunun "düz" bir süreç olmadığını, siyasal ideo-kültürel plandaki çalkantı ve reaksiyonlarda da kendini gösterecek, toplumsal sarsıntı ve çatışmalarla ilerleyeceğini de görmek, politikalarımızda buna uygun düzenlemeleri yapmak gerekir.
Devlet memuru: CHP (31.3),
AKP (26.8),
MHP (15.1),
Kararsız (12.8),
Oy Kullanmayan (4.5),
Bağımsız (3.4)... CHP en yüksek oy oranına devlet memurları içinde çıkmaktadır. Bekleneceği gibi, AKP'nin bu alandaki oranı genel ortalamasının çok altındadır.
Özel sektör/beyaz yakalı: CHP (28),
AKP (27.1),
Oy Kullanmayan (13.6),
MHP (11.9),
Kararsız (11.9),
Bağımsız (4.2)... Bu alan biraz da ara sınıf benzeri karakteri ile, malum kutuplaşmada tam ortadan ikiye yarılmış gibi görünmektedir. Bu kesim içinde, kendini
"üst ve ayrıcalıklı" konumda görenler CHP'ye,
"alt" konumda görüp
"yukarıya çıkma" hayali içinde olanlar ise AKP'ye vermiş olmalıdır. Oy kullanmayan ve son ana kadar kararsız kalanların toplam oranının en yüksek olduğu kesimdir (yüzde 25.6). Oy kullanmayanlar oranının da en yüksek olduğu kesimlerden biridir.
Serbest meslek: AKP (30),
CHP (22.3),
Kararsız (18.5),
MHP (8.5)... Bu kesim de yukarıdakine benzer bir özellik göstermektedir.
Marjinal sektör: AKP (51.9),
MHP (25.9),
CHP (7.4),
GP (7.4),
Kararsız,
Oy kullanmayan=0! AKP'nin en yüksek oy oranı (belediye, cemaat ağları vb. faktörü!), MHP'nin en yüksek 2. oy oranı (mafya-çete-lümpen faktörü!), GP'nin en yüksek oranı (lümpenler faktörü!) bu alandadır.
Küçük esnaf/zanaatkar: AKP (40),
CHP (15.4),
MHP (15.4),
Kararsız (7.5),
GP (5.4),
DP (5),
Bağımsız (4.3)... AKP, geleneksel küçük mülk sahiplerinde de rakipsiz görünmektedir. Zaten ev kadınları, küçük üretici, küçük esnaf gibi geleneksel kesimleri, kontrollü kriz yönetimiyle
“geleneğin içinden modernleştirme/tasfiye” misyonunu üstlenmiştir. Medyada da sıkça sorulan
“en geleneksel-prekapitalist kesimlerden en yüksek oyu alan bir parti nasıl olur da en neoliberal post-modernizmin öncülüğünü yapar, en modernleşmiş kesimlerden en yüksek oyu alan parti ise nasıl olur da bu kadar muhafazakar olur” sorusunun da gösterdiği gibi, “toplumsallaşmış-rejim krizi”nin düğüm noktalarından biri de buradadır ve bu yüzden derin bir toplumsal temele sahiptir!
Çiftçi: AKP (50.7),
MHP (11.4),
CHP ( 9.7),
DP (8.4),
Bağımsız (4.7)... Aynı soru burada da geçerlidir: AKP döneminde en büyük yıkımı yaşayan küçük tarımsal üretici, nasıl olup da celladına en büyük oyu vermektedir? Bu yalnızca çaresizlikle, ne de yalnızca dinle-kandırmacayla açıklanabilecek bir paradoks değildir. Dikkatimizi burada da, devredeki toplumsal kriz yönetimi ve kontrol mekanizmalarına çevirmemiz gerekir.
Tüccar/sanayici: AKP (40),
MHP (30),
CHP (10),
Kararsız (10),
Bağımsız (0). AKP, hem işbirlikçi burjuvazinin hem de işbirlikçi KOBİ burjuvazisinin ağırlıklı desteğini almaktadır. CHP'nin ise işçi ve emekçilere hitap etmediği için “kaybettiği” ne kadar doğruysa, patronlara yaranamadığı için kaybettiği o kadar doğrudur. Ordunun birinci tercihi CHP, ikincisi MHP iken (subayların oy verdiği sandıkların dağılımı da bunun göstergesidir), sermayenin birinci tercihi AKP, ikincisi MHP'dir. Dikkat çekici olan MHP'ye verilen patron desteğinin yüksekliğidir. Bu bir yandan (tıpkı radikal dincilikte olduğu gibi) kafatasçı ırkçı-şoven faşizmin de bir nebze “yontulması”nın da bir dinamiği anlamına geliyor olsa da, diğer yandan özellikle KOBİ'ler de dinci-cemaatçi kontrol ağlarıyla birlikte, faşist mafya-çete ağlarının da işçi sınıfının önünde önemli bir barikat olarak dikildiği anlamına gelmektedir.
Seçim sonuçlarının arka planı
Araştırmaların temel bulgusu şudur:
"Seçmenlere, oy verecekleri partiyi belirlerken, hangi iki faktörü dikkate aldıkları sorulduğunda, 'ekonomik durum ve beklentiler' (yüzde 78.3) ile yolsuzluk meselesi (yüzde 38.9) diğer faktörlere göre en çok önemsenenlerdir. Daha sonra sırasıyla asayiş problemleri (yüzde 14.7), demokrasiye yönelik kaygıları (yüzde 13.9) ve laikliğe yönelik kaygılar (yüzde 10.3) söylenmiştir. Bu, 'seçmenin demokrasi ve laiklik duyarlılığı yoktur' anlamına gelmemektedir. Nitekim başka haftalarda sorulan demokrasi, özgürlükler ve 'diğerlerine bakış' gibi konular etrafındaki sorularda, oldukça barışçı ve hoşgörülü yaklaşmaktadır. Fakat seçmenin günlük ekonomik ve iş/işsizlik gibi sorunlarındaki durumu, algılarını, beklentilerini ve tercihlerini doğrudan etkilemektedir." (Konda raporundan)
"AKP'nin aldığı oylar ideolojik değil, sosyolojiktir. AKP Cumhurbaşkanlığı meselesi olmasa da bu oyları alırdı. Ne var ki, seçimlerden bir iki hafta önce borsada 200 liralık bir düşüş olsa, AKP 10 puan birden kaybederdi." (A&G Araştırma raporundan)
Bu sermayenin sık yaptığı cinsten bir piyasa tapınmacılığı demogojisi mi? Hayır, ne yazık ki, değil! Bugün piyasa, adını doğru koyarsak en ücra hanehalkına kadar nüfuz eden
mali sermaye, emekçiler açısından, AKP'nin dinciliğini solda sıfır bırakacak bir bağımlılık ve kölelik ilişkisi haline gelmiştir. 4.6 milyon kişi borsada oynamaktadır. Bunların tamamı da üst sınıflar değildir. Çokça kazıklanan, fakat
"ekonomik istikrar" yolunda gittiği sürece bir kaç kuruş nemalanan emekçiler de vardır. Daha önemlisi ise, son dönemde patlama yapan mikro girişim kredileri, ev kredileri (TOKİ, mortgage), tüketici kredileri, kredi kartları, taksitli alışverişler, hanehalkı borçları vb.dir. Bu yüzden ortalama emekçi bile borsa ve kurları soluğunu tutarak takip eder, tüm bu mikro-mali sermaye ağı emekçiler için, işini kaybetmeyi yüz kat daha korkutucu hale getiren (kaybedecek bir şey olsa da olmasa da!) katmerli bir ücretli kölelik, sermayeye bağımlılık ve boyun eğme ilişkisine dönüştürür. Kaldı ki, çoğu emekçi borsada büyük bir sarsıntının, lüks sayılan kendini sömürtme şansını daha fazla riske edeceğini bilir. İşte bunun için emekçiler dört elle
"makro ekonomik istikrara" ve bunu gerçekleştirdiğini/gerçekleştireceğini sandığı partiye sarılmaktadır. Çünkü yaşam ve herşey giderek daha fazla pamuk ipliğine ("nakit ilişkisi"ne, ve dolayısıyla, "sürdürülebilir ücretli köleliğe") bağlı hale gelmekte, bunun dışındaki hemen her dayanak tasfiye olmaktadır.
AKP'ye bol tarafından giden emekçi oylarında, siyasal-ideolojik konjonktürün etkisi yadsınamaz, fakat bunlar da sosyo-ekonomik dönüşümden bağımsız ele alınamaz. Burjuva iktisatçıların "piyasadaki likidite bolluğu" dediği, Marksist bir kavramlaştırmayla "aşırı kredi şişkinliği/mali sermaye", ekonomiyi son bir yıldır az çok canlı tutmakta, işsizliği bir gıdım azaltmakta, azımsanmayacak sayıda emekçiyi mikro girişim, ev, ev eşyası, eğitim vb. kredisi ağlarına çektiği gibi, daha geniş kesimleri de en azından bunun hayal ve beklentisi içinde tutmaktadır. Neoliberal politikaların bileşeni olan enflasyon ve faizlerin düşürülüşü bir yandan emekçilerin sefalet birikimi üzerinden sürdürülürken, diğer yandan da onları
hayal ve kabus parantezine almakta, belli bir kesimi için sefalet birikimini geleceğe (gelecekteki yoğunlaşmış bir çöküntüye) erteleyerek bugününü daha fazla tutsaklaştırmaktadır.
Diğer taraftan, mutlak ve göreli sefalet ne kadar ağırlaşırsa, kırıntılar da o kadar mutaber hale gelir. AKP,
"kaz çiftliği gelecek yerden tavuk yumurtası esirgenmez" diyen İMF-TÜSİAD kredisi ile, azımsanmayacak bir seçim ekonomisi uyguladı. TOKİ konutları, KDV'nin yüzde 10 indirilmesi, kamuda 280 bin geçici işçi ve 30 bin taşeron sağlık emekçisinin kadroya alınması, 1 milyon 800 bin kişiye yaz ortasında kömür dağıtımı, bir o kadarına yardım, alışveriş ve yemek kuponları, erzak dağıtımı, köylüye kuraklık yardımı, ikinci 6 aylık tarım desteklerinin de seçim öncesi ödenmesi, mazot ve gübre yardımları, tarım kredisi borç faizi ertelemeleri... Bunların azımsanmayacak bir etkisi olduğu doğrudur, fakat
"emekçilerin siyasal eğilimleri"ni buna indirgemek de sorunu fazla basitleştirmek olur. Hiçbir emekçi bunların "bile bile lades oyunu" olduğunu bilmeyecek kadar aptal değildir. Kaldı ki, bunların önemli bir bölümü emekçilerin eline bile değmeden burjuvazinin cebine gitmiştir. KDV indiriminin, bir hesaba göre, çeşitli ürünlerde 6-9 puanı aracı tüccarın, tarım destekleri banka ve tefecinin, emekçilerin yarı fiyatına kırdırdığı kömür ve kuponlar ise toptancının, alacaklının cebine gitmiştir! Ancak görmezden gelinen, çok daha alt düzeyden de olsa, DB yoksulluk yönetişiminin, belediyeler, vakıflar, cemaatler vb. ağıyla seçim dışı zamanlarda da ister istemez uygulanmasıdır. Örneğin Ankara Belediyesi 650 bin kişiye, İstanbul Belediyeleri 2 milyon kişiye her yıl çeşitli biçimlerde
"yoksulluk yardımı", yapmaktadır. "Yönetişim" modeli içerisinde belediyelerin büyük gücü, AKP'nin özellikle en yoksul emekçi havzalarında belediye başkanlarından 40'a yakın milletvekili adayı çıkarması ve tamamına yakınının kent yoksullarının blok oyuyla seçilmesinde görülmektedir!
Seçim sonuçlarındaki çok temel bir etken de AKP'nin örgütlenme, organizasyon,
"içerden konuşma" ve
"beklenti yönetimi" yeteneğidir. 12 Eylül askeri faşist rejimi, devrimci hareket ve solu darbelerken, onun boşluğunu siyasal islamcılığın doldurmasına en büyük desteği verdi, en geniş olanakları sundu. Siyasal islam da, bu elverişli zeminde, tarikat-cemaat ağlarını devrimci hareketten devraldığı kitle çalışması yöntemleriyle (özellikle mahalle ve kadın çalışmaları) birleştirerek hızla genişledi. 28 Şubat darbesinden sonra, AKP bunu daha esnek ve "sivil toplumcu" bir tarzda, cemaat tarzı örgütlenme biçimine belediyelerin büyük gücünü; radikal islamdan bu konuda devraldığı birikime sosyal liberal aydınları ve biçimleri ekleyip, inceltip geliştirerek sürdürdü. Kitlelerin içinden örgütlenme ve konuşma yeteneği, tek başına AKP'nin kendi marifeti değildir kuşkusuz. Fakat, onun bu konudaki ön birikimi ve temeli, emperyalist burjuvazinin yönlendirdiği "yönetişim" yöntemlerine (CHP vb.nin yapamadığı) geçişi rahatça yapmasını sağlamıştır.
Dünya Bankası, henüz 1997'deki "yönetişim" raporlarında, sendikaları, kitle örgütlerini, sosyal güvenlik sistemini vd. tasfiye ederek önü açılan neoliberal yıkım politikalarının toplumsal patlamalara dönüşmemesi için kitleler içinde cemaatsi dayanışma ağlarının, "STK"ların, "yoksulluk yönetişimi"nin geliştirmesini tavsiye ediyor ve açtığı kredilerle buna ön ayak oluyordu! İşbirlikçi tekelci burjuvazi de, geleneksel "merkez sağ ve sol" düzen partilerinin kitlelerden kopmasından ve çöküşünden kaygı duyuyor, emperyalist burjuvazinin "yönetişim" yönergeleri doğrultusunda, "sivil toplum örgütleri ile iç içe geçerek tabanda ağ tarzı yayılan, daha esnek ve dinamik bir parti modeli"nin (
TESEV ve
İTO'nun yönetişim raporlarından) hayata geçirilmesini istiyordu.
Yeniden yapılandırma mühendislerinin bu hükmü de, özellikle AKP nezdinde yürürlüktedir. AKP, sayısız belediye, cemaat, vakıf, dernek ağlarıyla, köy ve mahalle örgütleriyle, kadın, esnaf, hatta işçi vb kollarıyla, yoksulluk yardımlarıyla, üniversite mezunlarının yönettiği örgütlenme ekipleriyle, her kesimin özelliklerine göre ayrı kılıfa giren ultra pragmatist ve esnek yapısıyla, gerçekten de bu yeni “merkez” modeline en uygun burjuva partisidir. Ordu ve CHP'nin ultra tepedenci, küçümseyici, bürokrat, tekelci, düz ve tek biçimli gittiği yerde, AKP bu sayede, her kesimin "içinden" görünebilmiş, hem genel hem yerel düzeyde ekonomik, siyasal, toplumsal, kültürel yöntemlerini, çok çeşitli proganda ve organizasyon araçlarını (CHP'nin iki katı miting, üç katı TV programına çıkma, şehirlerde nereye baksan AKP standı ve reklamı, her kesimin havasına suyuna uygun, "kendilerinden biri" gibi görünen/olan ekip çalışmaları, ev ziyaretleri, kadın toplantıları, vb.) birleşik ve ardışık olarak kullanarak, toplamda daha büyük bir etki yaratmıştır. (Örneğin merkezi yerlerdeki AKP standlarında bile bu "çeşitliliği" görmek mümkündü. Standlarda başı açık ve türbanlı kadınlar, esnafından işçisine, öğrencisine kadar farklı kesimlerden "temsilciler" bulunuyor, standa yaklaşan kişinin meşrebine hangisi uygunsa o ilgileniyordu. Bir diğer gözlem:
"Hep biz konuşmayalım, şimdi söz sizin, seçimlerden ve yeni hükümetten beklentilerinizi dinlemek istiyoruz, bunları yayınlayacağız" denerek her gelene ses alıcısı teyp uzatılıyor, emekçilerin en fazla açlığını çektikleri "değer verilme, adam yerine konma" hissi uyandındırılıyordu!)
Propaganda-ajistasyon içeriği açısından ise, AKP, emekçiler nezdinde her zaman etkili olan
"Tom ve Jerry" taktiğini ustaca kullandı. Hükümetteyken muhalefette göründü, hem
"mazlum ve mağdur" hem de
"bir zamanlar hakkını yeyip aşağılayarak işten kovduğunuz genç bir delikanlı vardı..." rollerini iç içe geçirerek oynadı. Yine diğer düzen partilerinin en negatif "dar muhalefet"e sıkışıp kaldıkları noktada, "pozitif politika" denilen "beklenti yönetimine" başvurdu. Burada da yeniden hükümet olduğunda kendisini zor durumda bırakacak ve zaten kimsenin inanmayacağı desteksiz vaatler yerine, tam da emekçilerin güçlenen "eskisi gibi yaşamak istememe" eğilimine hitap eden "statükoya karşı değişim" söylemi bolca kullanıldı. Bunu güçlendiren asıl etken ise AKP'nin, özellikle Erdoğan ve Gül şahsında, "halkın içinden çıkmış, içlerinden biri" imajını zerkedebilmesidir. Emekçilerin bir takım şarkıcılara, futbolculara hayranlığı nasıl ki onların becerilerini beğenmekten çok, kendileri gibiyken "sınıf atlamış" olmalarına dayanıyorsa, burada da böyle bir ilişki kurulmaktadır.
Kazanan AKP'den ziyade, onun başlıca temsilcisi ve yürütücüsü olduğu,
kapitalist üretim ve egemenlik ilişkilerindeki yapısal dönüşüm sürecidir!
Konjonktürün seçim sonuçlarındaki etkisinin ayrıca somut analizinin yapılması gerekir. Fakat, bizim açımızdan daha önemli olan, seçim sonuçlarının, asıl
emperyalist ve bağımlı kapitalist üretim ilişkileri ve egemenlik sistemindeki dönüşümün içinden (hem bir görüngüsü hem de dinamiği olarak), asıl bu stratejik eksenden okunabilmesidir. Yeniden yapılandırma, eski egemenlik biçimleriyle çatışa paslaşa, onu da (dinciliği ve giderek milliyetçiliği yaptığı gibi) özümseyip kendine uyarlayarak ("sivil anayasa" vb.) ilerlemektedir. Bu seçimlerin asıl galibi de AKP değil, emperyalist ve işbirlikçi tekelci burjuvazinin yeni bir istim almasına ihtiyaç duydukları neoliberal yeniden yapılanmadır. Emekçiler, rejim savaşlarında ezici bir ağırlıkla, CHP ve hatta muhtıra vb.ye karşı AKP'yi desteklerken, gerçekte bilinçli veya bilinçsiz olarak bu yeniden yapılanmayı desteklemişler, daha doğru bir ifadeyle yeniden yapılanma dinamik ve mekanizmalarına daha fazla içerilmeye başladıklarını göstermişlerdir.
Burada Engels'in ünlü sözünü bir kez daha anmakta yarar var:
Toplumsal-siyasal sarsıntıların şiddetlendiği her yerde, bunun gelişen toplumsal ihtiyaçları artık karşılamayan miadını doldurmuş toplumsal-siyasal kurumlardan kaynaklandığını herkes anlar. Bu ihtiyaç, belli bir evrede emekçiler tarafından yaygın ve güçlü biçimde bilince çıkartılmamış olabilir. Fakat, her zorbaca bastırma girişimi, bu ihtiyacı daha da şiddetlendirdiğiyle kalır.
İşçi sınıfı ve emekçiler, bugün her zamankinden geri kendiliğinden/metalaşmış bilinçleriyle, sermayenin "ekonomik, toplumsal, siyasal değişim" dediği şey yönünde bir istenç belirtmişlerdir. Ne var ki, bu,
basit bir aldatılma, kandırılmanın ötesinde bir tarihsel dinamiği iyiden iyiye açığa çıkarmaktadır. Artık eskimiş boğuculaşan kabuğuna sığmayan bir toplumun kendiliğinden dinamiği! Geniş emekçi kitleler açısından bilinçsiz tarihsel sürecin daha da bilinçsiz (nesnesi olunmuş) yürütülüşü! Ve tıkanmasını aşmak için bu dinamiğe ihtiyaç duyan işbirlikçi tekelci burjuvazi de emekçilerden aldığı bu krediyi yeniden yapılandırmasını "yeni bir düzeye" sıçratmakta ve hızlandırmakta bozdurup bozdurup harcamakla kalmayacak, zaten emekçileri eskisinden beter öğütmede kullanacaktır. (İMF ve TÜSİAD'ın "seçim ekonomisi"nde niye bu kadar "bonkör" davrandığı da bu noktada daha iyi anlaşılabilir: İttifaklar politikası!!) Kaldı ki, kendi içindeki rejim savaşları da, yine emekçiler sırtından çatışma ve uzlaşma, sarsıntılarla daha uzun bir sürece yayılacaktır.
Emekçi sınıfların ağırlıklı bölümünün işbirlikçi burjuvazinin ağırlıklı bölümüne bu ilk bakışta anlaşılmaz görünen karşılıksız aşkı, yani kendilerini sıçrama tahtası olarak kullanan sermayeye ağırlaşan köleliliğinin bu itirafı, gerçekte sınıfsal uçlarda birikmenin daha "serbestçe" gelişmesinden başka bir işe yaramayacaktır. Ve iki uzlaşmaz karşıt sınıf arasında "liberal imam nikahı" ile yeniden yarpılandırılan üretim ve egemenlik ilişkisi, tam da bu yeniden yapılanma sathı mahalinde gerçek bir sınıf kutuplaşmasına evrilecektir. Hem de, neoliberal yeniden yapılandırmanın en güçlü ve içerden teslim alıcı göründüğü, fakat en kırılgan yanından başlayarak: Her şeyin ona tabi olmasının istendiği ve zorla tabi kılındığı, fakat toplumsallaşan proletarya için eskisinden de keskin ve tahammül edilmez hale gelen
ücretli kölelik ilişkisi!
"Buradan, ısrarla bu eksenden, yürüyeceğiz!"