Deprem çanı kimin için çalıyor?

Deprem... Yaşamı karartıp geleceksiz bırakan kapitalizm. Onu yıkmalıyız!..

GÜNCEL
Cuma, 17 Ağustos 2007 (19 yıl 2 ay önce)

Sosyalizm Olsa Ne Yapardı? - Şubat Basım Yayım - Eylül 1999

depremYıkım neden bunca büyük oldu? Bugün halkın öfkesi karşısında sistemin kendisini kurtarmak için topun ağzına atıverdiği her birisi bin kez ölümü hak etmiş birkaç müteahhitin simgelediği nedir?

Son on yıllara bütünüyle damgasını vuran yağma, talan ve rant ekonomisi. Yağma, talan ve rant ekonomisinin ardında kısa yoldan ve hızlı artık-değer birikimini ve birikmiş değerlerin yağmasını engelleyen ne varsa tasfiyesini öngören dünya burjuvazisinin neo-liberal politikaları bulunmaktadır.

Neo-liberal politikalarla vahşi kapitalizm kutsanmaktadır. Neo-liberal politikalar, ekonomik sömürünün kat be kat şiddetlendirilmesi olduğu gibi, bütün sosyal güvenlik mekanizmalarını, bu sömürüye karşı duracak devrimci örgütlerden sendikalara, sınıf örgütlülüklerini, toplumsal baskı ve denetim mekanizmalarını etkisizleştirerek, yıkarak ilerlemektedir.

İşte doğal bir felaket olarak depremin yarattığı facia böylesi bir siyasal saldırı ve sosyal yıkımın büyümüş faturası ve sonucu olmuştur.

Çimentodan ve demirden daha fazla çalarak binaların kağıt gibi yıkılmasına sebep olan müteahhitle, büyük bir propagandayla özelleştirilen iletişim ve ulaştırma sistemlerinin depremle birlikte çökmesi arasında dolayımsız bir ilişki bulunmaktadır.

Aynı dolayımsız ilişkiyi, kapitalizmin kar mantığının ulaştığı iğrenç düzeyi Koç'un yardım adı altında Migros üzerinden yaptığı ticarette de, yine en büyük kapitalistlerin elindeki bankaların devlete verdikleri faizleri deprem sonrasında bir anda yüzde 120'den yüzde 128'e çıkartmalarında da görmek mümkündür.

Bunlar neo-liberal kapitalizmin alamet-i farikalarıdır. Ama burada söz konusu olan sadece, emperyalist kapitalizmin bir döneme ait ekonomi politikası değildir; onun da temelinde kapitalizmin varoluşunun temelini oluşturan kar için üretim mantığı bulunmaktadır.

Müteahhitin soyguncu olmadığı, soygunun, talanın olmadığı bir kapitalizm olmaz. Kapitalizmin kimi reformist eleştirmenlerinin, köşe yazarlarının deprem sonrasında eleştirilerini büyük harflerle sunarken gizlemeye çalıştıkları gerçek budur. Düzeltilmiş bir kapitalizm isteği, onun temelinde var olan kar için üretim mantığını, gizleyemez.

Bu mantık ise, sömürü ve soygun için her yolu meşru gösterir ve kışkırtır. Sadece bir kaç müteahhitin çalıp çırpması olarak kendisini göstermez. Koç ve Sabancı gibi anlı şanlı kapitalistleri deprem ticareti yapmaya, bankalar faizleri yükseltirken, kimilerini canlanacak olan inşaat sektöründen nasıl pay sahibi olacağının hesaplarını yapmaya yöneltir.

Kapitalizm, ölülerin üzerinden ticaret yapar. Neo-liberal politikalar, kapitalizmi çıplak ve yalın haliyle vahşi kapitalizm olarak ortaya koymaktadır. Hepsi bu. Mezarda emeklilik ve sosyal güvenliğin bütünüyle tasfiyesini, emperyalist tahkim politikalarıyla özelleştirmeye hız kazandırıp onbinlerce emekçiyi daha işsizlik dağına eklemeyi, sefalet ücretini öngören mantık ve politika ile deprem ve deprem sonrası izlenen devlet politikaları aynıdır.

40 bin insanın enkaz altında kalmasına yol açan politikayla emekçileri işsizlik, açlık ve sefalete mahkum eden sosyal yıkım politikası arasındaki ilişki dolaysız bir şekilde kurulduğunda, ancak o zaman mücadele gerçek bir temelde ve doğru hedeflere yöneltilebilir.

Kar yasaları üzerine kurulu kapitalist sistem temellerinden yıkılmalı


Vahşi, ilkel, geri ve yıkıcı kapitalizmin reformist eleştirmenliği ve düzeltilmiş kapitalizm isteği depremin yol açtığı felaketle timsah gözyaşlarının dökülmesi sahtekarlıktan başka bir şey değildir.

Köhnemiş kapitalizmin bir tek altarnatifi vardır; hiçbir kar amacı gütmeden temel ekonomik yasasında gereksinimleriyle birlikte insanı temel amaç olarak koyan, onun toplumsal ve bireysel ihtiyaçlarını karşılamayı varoluş nedeni olarak gören sosyalizm.

Hiçbir fazla söze gerek yoktur, kapitalizmin kar mantığıyla ilişkisi olmayan ve gereksinimleriyle birlikte insanı temel amaç haline getirmiş olan sosyalizm, böylesi bir doğa felaketine olanak tanımazdı ve tanımayacaktır.

Herşeyden önce altyapı yetersizlikleri içerisinde boğulan, ekolojik dengeleri bozucu çarpık kentleşme ortadan kaldırılacaktır.

Fay hatlarında birinci derece deprem bölgeleri üzerinde kumdan binalar asla ve asla olmayacaktır sosyalizmde. Sismik zemin araştırmalarıyla, kullanılan yapı malzemeleri ve mühendisliğiyle hiçbir depremin yıkamayacağı binalar kuracaktır sosyalizm. Hem de tek bir insanı evsiz bırakmamacasına. Ve bazılarının saraylarda yaşarken bazılarının gecekondulara mahkum edildiği eşitsizliği yıkarak gerçekleştirecektir bunları.

Mezarda devlet


Deprem sonrası ortaya çıkan enkaz, bir devlet enkazı, faşizm ve sermaye devletinin enkazıdır. Emekçi halka karşı faşist saldırı aygıtı olarak örgütlenmiş, tek bildiği komünistleri ve devrimcileri katletmek, grev ve gösterilere saldırmak, Kürt halkının ulusal kimliğini yok sayıp özgürlük isteğine katliamla yanıt vermek, rejime muhalif kim varsa yasaklayıp zindana doldurmak olan bir devletin fotoğrafını çekmiştir deprem.

Gece görüş dürbünleri, en hassas gizli dinleme aygıtları, milyonlarca dolar ödenen helikopterleri, robocopları, yüz yirmi bin polisi, 600 bin kişilik ordusuyla, yasaları, yasakları ve hapishaneleriyle, bunların tepesindeki MGK'sı, hükümeti ve Kriz Yönetim Merkezi'yle devlet, deprem bölgesinde iki gün hiç gözükmemiştir; üç vinç, beş delgi aleti, eğitimli on köpek götürememektedir.

Köpekler insanları felaketlerden kurtarmak için değil gösterileri bastırmak için eğitilmişlerdir. Askeri harcamalara, hücre tipi cezaevi yapımlarına tirilyonlar harcanırken afet fonunda bulunan paranın 1 milyon lira olmasıdır devletin ne amaçla varolduğunu ve işlevinin ne olduğunu gösteren. Kızılay'ın adı bile duyulmamıştır. Devlet yalın devlet olarak, neo-liberalizmin devleti olarak, şiddetin örgütlenmiş aracı olarak ortadadır.

Sosyalizmin baskısı da ortadan kalktıktan, bunun zorunlu kıldığı asgari sosyal yükümlülükler de sıfırlandıktan sonra en açık ve çıplak haliyle devlet kendisini göstermektedir. Öldürme ve yasaklamalar üzerine kurulmuş, varlık nedeni bu olan Kriz Yönetim Merkezlerinin söz konusu yaşam kurtarmak olunca kilitlenmeleri, halkın söylediği gibi kendilerinin birer kriz merkezleri haline gelmelerinde şaşırtıcı ne olabilir?

Bir avuç, gerçek anlamda bir avuç olan işbirlikçi tekelci kapitalistin ve emperyalistlerin çıkarlarının bekçisi olarak örgütlenmiş olan faşist devlet mekanizması, emekçi halkın yaşamı ve sağlığı söz konusu olunca tüm çapsızlığı ve acizliğiyle ortaya çıkmaktadır.

Bu devletin varlık nedeni halk düşmanlığıdır. O yıkılmadan, paramparça edilmeden hiçbir dönüşüm gerçekleştirilemez.

Neresinden tutup da düzeltilecek


Yapı ve kurumlarıyla, politika tarzıyla, köhnemiş faşist devletin depremle birlikte bir enkaz olarak ortaya çıkması liberal, reformist eleştirilere ve arayışlara hız kazandırmaktadır. Sabah gazetesi 'sistem değişikliği'nden, İngiliz Observer gazetesi 'yeni orta sınıf devrimi ve demokratik atılımı'ndan söz etmektedir.

Kimi reformist ve liberallerin düzeltilmiş kapitalizmi ve buna uygun bir devlet istemeleri, sistemin kendisini ele verdiği yerden düzeltilmesi, sömürünün ve baskının daha örtük hale getirilmesinden başka bir amaç taşımaz.

Kaldı ki, neo-liberalizmin küçültülmüş devlet politikalarını destekleyen “sivil toplumcu” liberal ve oportünistler, devletin bu şekilde açık, yalın haliyle, gerçek resmiyle ortaya çıkmasından niçin rahatsız olmaktadırlar? Niçin yakınıp, sızlanmaktadırlar?

Devletin işlevlerinin sınırlandırılıp -tam da bu işlevlerdir onlar- yerel insiyatifler yoluyla toplumun kendisini örgütlemesi yolu, bir kısmı hayali ve aldatıcı, bir kısmı sponsor destekli örgütlenme biçimi, sistemi bir başka yönden sağlamlaştırmaktan, en önemlisi sistemi sınıf mücadelesi yoluyla devirmekten -yegane ve tek gerçek mücadele yolundan- ayırıp uzaklaştırmaktan başka bir anlam taşımaz.

AKUT gibi sponsor destekli kuruluşların insani amaçlı kurtarma çalışmalarının bu süreçte işlevli olması “sivil toplumculuk” progandasının, reformist aldatmacaların dayanağı yapılmaktadır. AKUT, halktan binlerce gencin, devrimcilerin desteğiyle özveriyle çalıştı. Can kurtardı, hatta kimi yerlerde katılımlarla yardım dağıtımını organize etti. Fakat sınırları belli, insani amaçlı ve sponsor desteğine açık bir kuruluştur.

Özgürlük, demokrasi ve sosyal güvenlik ancak sınıf örgütlülükleri ve sınıf mücadelesi yoluyla kazanılabilinir. Kapitalist ülkelerde emekçi sınıfların siyasal hak ve özgürlükleri elde etmesi, sosyal güvenlik sistemlerinin sadece bu yoldan, sınıf mücadelesi yolundan olmuştur. Halk egemenliği ele geçirmedikçe, devlet bir avuç sömürücü azınlığın devleti olmaktan çıkıp ezici halk çoğunluğunun, emekçilerin devleti olmadıkça, kapitalist sömürü sürdükçe kar güdüsü en üstte olacak, toplumsal yıkımlar şu ya da bu şekliyle kaçınılmaz olacaktır.

Sosyalizmi savunmak yaşamı savunmaktır


Yerin sarsılışı bilinçlerde de bir deprem yaratmalıdır. Gerçekleşecek bilinçsel sıçramanın tek bir doğru biçimi vardır, kapitalizme karşı sosyalizm.

Depremin kayıpları 40 bin insanın katledilmesi, çocukların geleceklerinin, son demindeki yaşlıların yaşamlarının soldurulması, anaların çocuksuz, çocukların anasız bırakılmaları, ailelerin parça parça edilmesi, insanların bir mezarının bile olmaması, evsiz/barksız bırakılmaları karşısında söylenecek bir tek söz vardır: Sosyalizmi savunmak yaşamı savunmaktır.

Bu şekilde aşağılanmayı, hiçe sayılmayı, mezbahada hayvan gibi katledilmeyi kabul edemeyiz. İnsanca yaşamak için, yaşayabilmek için sosyalizmi savunmak, onun için savaşmak gerekir. Ya barbarlık içinde yok oluş ya da sosyalizm. Deprem çanı bunu söylemektedir.