Salı, 4 Eylül 2007 (19 yıl 2 ay önce)
Yakın zamana kadar tarım üzerine kurulu ve küçük-orta ölçekli imalatıyla klasik Anadolu kasabası havasındaki Adapazarı son 20 yıl içinde Türk kapitalizmine paralel bir değişim yaşadı. Büyük ölçekli üretimin bölgeye kayışı, tarımsal altyapısının son gaz kapitalize edilişi, emekçi memur sirkülasyonundaki artışın yanı sıra nüfusundaki proleter ağırlığın artışı, diğer Karadeniz illeri ve özellikle kirli savaş mağduru Kürt köylülerinin göçleriyle demografik ve kültürel altüst oluş gerçekleşti.
Potansiyel hırsız muamelesi
Bu altüst oluşun içinde sürüklenenlerden Alaattin ve Nil Altın çifti, henüz iki aylık bebekleriyle birlikte Adapazarı Çark Caddesi'nde bulunan bir alışveriş merkezine giderler.
Mağazalarda ve marketlerde bebek arabasıyla birlikte dolaşmak olmayacağından; bebeklerini, giriş bölümlerindeki ilgili yerde bulunan diğer bebek arabalarının yanına bırakırlar. Çünkü birçok mağaza ve markette, tüm
"müşterilere" potansiyel hırsız muamelesi yapılmakta ve poşet, çanta vs. ile birlikte bebek arabalarının da içeri sokulmasına izin verilmemektedir.
Pek az kişi bu durumun farkındayken ve onların daha azı
"dert edip", "hır çıkartarak" yasağı delebilirken, geri kalan yığınlar uysal kölelikleriyle uygulamanın devamına omuz vermektedir.
Alışveriş telaşında bebeği unuttular
İşte bu uysal çoğunluktan olan Altın çifti, alışveriş ve tezgah bakma sefaları sonrası huşu içinde, bebeklerini bıraktıkları yere dönüp arabayı alıp mağazadan ayrılırlar.
Bir süre daha çarşıda dolaşan çift, nihayet başka bir mağazaya girdiklerinde bebek arabasının boş olduğunu fark etti. Sonrası hepimizin malumudur. Bebeklerinin kaçırılmış olmasından 'endişe' eden çift, korku ve telaş içinde durumu polise bildirir. Polis alarma geçer. Alışveriş merkezinin ve mağzaların kapılarının yanı sıra, Çark Caddesi ve bağlantılı tüm sokaklar tutularak aramalara/kontrollere başlanır.
Yarım saat kadar sonra, caddedeki aramalar sürerken, alışveriş yaptıkları mağazaya tekrar giden Altın çifti, bebeklerini bıraktıkları yerde buldu.
Cumhuriyet Polis Merkezi'ne götürülüp ifadeleri alınan Alaattin Altın, dalgınlıkla boş bebek arabasını aldıklarını söyledi:
Aynı renkte idiler. Arabayı kontrol etmeden çıktık. Sonra fark ettik. Paniğe kapılınca polise haber verdik. Aslında vermemeliydik.
Anne Nil Altın da paniğe kapıldığını ifade ederek,
"Arabada yavrumun olmadığını görünce panikledim. Aklım gitti. Heyecan ve panikten bebek arabasının bizim araba olmadığını bile fark etmedim. Ancak bu heyecan bana yetti de arttı" diye konuştu.
Bebek ne benlikler kaybediliyor
Alışveriş merkezleri devasa yapıları, türlü çeşit malların pazarlandığı mağaza ve dükkanları, kebapçı, lokanta ya da afili adıyla restaurantları, fast food şeklinde kültür batakhaneleri, rahat alışveriş yapabilmek için 'ayak bağı' bebeklerin, çocukların bırakılacağı emanetçiler olarak oyun salonları, alıp almaktan daha fazla vermekten yorulunduğunda oturup bir kapuçino veya bira içerek dinlenebileceğiniz cafeleri, iki tek atıp düşürüldüğünüz durumu unutabileceğiniz barları, pubları vs. ile kapitalizmin küçük çaplı modelleridir.
İçerisine adım attığınız andan itibaren çepeçevre sarılır ve dörtbiryanınızdan aralıksız bombardımana tutulursunuz. Öyle ki, hiçbir şey düşünemezsiniz. Yalnızca satın almak. Sadece tüketmek. Birtek cebinizdekinin son kuruşuna kadar 'veriş'e teslim olmak. Paranız yoksa, kredi kartı da kabul ediliyor ya; yeter ki, uslu birer tüketici olunsun.
Alın, ne olursa olsun alın. Bugün ihtiyacınız olmamasını umursamayın; alın. Yarın ihtiyaç duymayacağınız ne malum? Ya da öbür, diğer, herhangi bir gün? Alın işte, koskoca kapitalistlerden iyi mi bileceksiniz? Eğer ihtiyacınız olmasa neden onca para yatırıp fabrikalar kurup, işçiler çalıştırıp bunları ürettirsinler ki?
Herkesin bahanesi başkadır
Fakat kapitalizmin teorisinin yanı sıra yüzlerce yıllık yaşanmışlıklarına kuşbakışı bir gözgezdirme bile suratımıza çarpar, her ''alış'' aynı zamanda satıştır.
Büyüğüyle, ortaboyuyla kapitalistler sömürdükleri proleterlerin yaratıcı emekgüçlerini pazarladıklarının ve tüketici olarak diğerlerinin bunu bilmemesi gerektiğinin bilinciyle yaşamlara müdahale edip, eğitiminden akıp giden yaşamın bütünsel kurgusunu yaratan dinamiklerine, sanatından sporuna her şeyi ve dahi herkesi kullanarak bu iki gerçekliği çarpıtıp manipüle ederler. Ancak gerçekler devrimcidir. Ne sonsuz sayıdaki çarpıtmalar, ne tek ayak üstünde sallanan kırkmilyon yalanlar ne de ihanetler onu ortadan kaldırabilir.
Satış aynı zamanda satınalıştır
Satmak ve almak için bir eşdeğere ihtiyaç vardır. Her günkü kullanımımızdan bunun para olduğunu hepimiz biliriz. Fakat, devrimci proleter sınıf bilinçli azınlık dışında bir de kapitalistler bilir ki; ister banknot olsun, ister metal sikke şeklinde para da bir metadır ve tüm metaları birbiriyle kıyasalanmasını sağlayan üretilmeleri sırasında sarfedilip, onların içlerinde biriken emek gücünden başka bir şey değildir.
Yani satın aldığımız her şey ve onları satın almak için ödediğimiz paralar kendimizin ve diğer sınıf kardeşlerimizin seferber edilmiş emekgüçlerimizden, bu seferber ediş sırasında akıttığımız alınterlerimizden başka bir şey değildir.
İşte bundan dolayı her alışverişte ve giderek yaşamın yegane dinamiği, kültürün buza kesmiş bir formu olarak tüketim etkinliği konulduktan ve kabul edilip içselleştirildikten itibaren emeğe dair, hayata dair, insana dair ne varsa terkedilir.
Dünyayla ağlamaktan başka bir yolla iletişim kurmayı beceremeyen, kendi başına varolması mümkün olmayan henüz iki aylık bir bebek ve kutsallığı üzerine dinler inşa edilmiş olan annelik içgüdüsü bile. Çünkü anne ve/veya baba olmalarından çok daha önce tüketicidirler.
Bebeklerini 'unutabilir' ama kredi kartı taksitlerini asla unutamazlar. Çünkü onlar, tüketirken tüketilendirler.