Pazartesi, 1 Ekim 2007 (19 yıl 1 ay önce)
Fırat Haber Ajansı
Güçlükonak katliamını yapanların tamamı Beştüşşebaplı idi. Aradan 11 yıl geçtikten sonra ikinci katliam ise Beştüşşebap'ta meydana geldi. Güçlükonak katliamı ile PKK'nin ilan ettiği ateşkes hedef alındı, ikinci katliam ise 1 Ekim 2006 ateşkesinin yıldönümüne denk getirildi. Her iki katliamda yaşamını yitiren insanlar da birbirine yakın. İlk katliamda 11, ikinci katliamda ise 12 kişi yaşamını yitirdi.
Şırnak'ın Güçlükonak ilçesinde 11 yıl önce 15 Ocak 1996'da aralarında korucuların da bulunduğu 11 kişinin öldürülmesi olayı ile 12 kişiye mezar olan Beytüşşebap katliamı arasında büyük benzerlikler tespit edildi. JİTEM tarafından gerçekleştirilen Güçlükonak katliamı ile Şırnak saldırısı arasındaki benzerlikleri gösteren ipuçları şunlar:
- Güçlükonak ilçesindeki saldırıda ölenler korucuydu. Beytüşşebap saldırısında ölenler de korucu.
- Güçlükonak katliamını yapanların tamamı Beştüşşebaplı idi. 11 yıl aradan sonra gelen ikinci saldırı da Beştüşşebap'ta oldu.
- İki saldırıda da hedef olan araç transit bir minibüs oldu.
- Her iki saldırıda da öldürülen kişi sayısı birbirine yakın çıktı. Güçlükonak katliamında 11, Beytüşşebap katliamında ise 12 kişi yaşamını yitirdi.
Bütün deliller ortada
Katliam soruşturmalarının ayları hatta yılları bulduğu Türkiye'de, iki saldırının tanıkları canlı tutuldu ve kamuoyuna bilgi vermeleri sağlandı.
Beştüşşebap'taki saldırının üzerinden henüz saatler geçmeden, saldırının tanıkları basına konuşturuldu. Aynı ifadeleri veren tanıklar, hep yerel giysili kişiler tarafından yollarının tutulduğunu öne sürdü. Güçlükonak katliamında da gazeteciler Genelkurmay helikopteri ile bölgeye götürülmüş ve tanıklar gazetecilere konuşturulmuştu.
Her gün çatışma haberlerinin geldiği Türkiye'de, çatışma haberleri küçük sutünlarda yer bulurken, her iki saldırı da Genelkurmay Başkanlığı tarafından gündeme taşırıldı.
Hedef alındı
Güçlükonak katliamı ile saldırıdan kısa bir süre önce PKK'nin ateşkes ilan etmesi göz önüne alınarak, barış hedef alınmıştı. Beştüşşebap saldırısından hemen sonra Genelkurmay Başkanı Orgeneral Yaşar Büyükanıt tarafından yapılan açıklamada da Meclis'te 20 milletvekili ile temsil hakkı kazanan DTP hedef alındı.
Güçlükonak'ta ne olmuştu?
PKK'nin 15 Aralık 1995 yılında tek taraflı ateşkes ilan etmesinden hemen sonra Şırnak'ın Güçlükonak ilçesine bağlı Gêrê (Çevrimli) ve Yatağan köylerine 12 Ocak 1996 günü baskın yapan askerler, eski korucular Abdullah ılhan, Ahmet Kaya, Ali Nas, Neytullah İlhan, Halit Kaya ve Ramazan Oruç'u gözaltına aldı. PKK'ye yardım ettikleri iddiasıyla gözaltına alınan köylüler, Taşkonak Jandarma Taburu'na götürüldü. 15 Ocak günü ise Koçyurdu köyü korucularından Hamit Yılmaz, Abdulhalim Yılmaz, Mehmet Öner ve Lokman Özdemir ,
"görev var" denilerek Ramazan Nas'a ait minübüsle aynı Tabur'a götürüldü. Gözaltındaki köylüler ve "görev" için götürülen korucular, Taşkonak Taburu'nda, Nas'a ait 56 AH 320 minibüse bindirilerek yola çıkarıldı. Minübüs Tabur ile Koçyurdu köyü arasında silahlı bir grup tarafından durdurularak kurşun yağmuruna tutuldu ve ardından içindekilerle birlikte yakıldı. Olaydan bir gün sonra Ankara'ya götürülen gazetecilere katliamın PKK tarafından gerçekleştirildiği söylendi.
PKK: İlgimiz yok
Beştüşşebap saldırısında olduğu gibi Güçlükonak saldırısında da PKK olayla ilgisinin olmadığını açıklamıştı. PKK'nin bu iddiasının doğruluğu yıllar sonra AİHM nezdinde de ortaya çıkacaktı. PKK, katliamla ilgisi bulunmadığını duyururken, öldürülen köylülerin yakınları da katliamdan devleti sorumlu tuttu. Olay üzerine aydın ve sanatçıların oluşturduğu Barış İçin Bir Araya Çalışma Grubu, 13 Şubat tarihinde katliamı incelemek üzere Güçlükonak'a gitti. Heyet yaptığı incelemelerin ardından katliamın devlet güçlerince gerçekleştiğini duyurdu ve Genelkurmay Başkanlığı hakkında suç duyurusunda bulundu. Katliam kurbanlarının yakınları askeri yetkililerin baskılarına rağmen 12 Temmuz 1996 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurdu. Güçlükonak Katliamı davası AİHM'e götürüldü ve burada Türkiye mahkum edildi. Öldürülenlerin yakınlarının açtığı davada, Belkiza Kaya, Meryem Demir, Emine Erbek, Resit Özdemir, Ibrahim Yilmaz, Osman Özdemir, Ramazan Kaya, Osman İlhan ve Selahattin Nas ile Ibrahim Kaya'ya 15'er bin euro manevi tazminat verilmesi kararlaştırdı. Bununla birlikte Türkiye İbrahim Kaya'ya 5 bin 160 euro maddi tazminat ödenmeye mahkum edilirken, diğer sekiz kişiye de 3'er bin euro ödenmesine karar verdi.
Aydınlar yargılandı
Katliamın kontrgerilla tarafından yapıldığını iddia edenler ise yargılandı. Az sayıdaki cesaretli aydın bunu dile getirdiği gerekçesiyle
"Ordunun manevi şahsiyetini tahkir ve tezyif" iddiasıyla yargılandı. İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davada Şanar Yurdatapan, Petrol-İş Sendikası Eski Genel Başkanı Minür Ceylan ve İnsan Hakları Derneği İstanbul Şube Eski Başkanı Ercan Kanar 10 ay hapis cezasına çarptırıldı.
Kullanılanlar anlatıyor
Kotrgerillanın yanına aldığı korucu ve itirafçılar, yıllar sonra kullanıldıklarını anlattı. Bir çoğu kontrgerilla tarafından kullanıldıktan sonra öldürüldü. Hatta mezarlarının yerleri dahi bilinmiyor. Güçlükonak katliamından bir yıl sonra, katliamı gerçekleştirenlerden Jiirki aşiretine mensup Hacı Öztunç, öldürülmeden önce katliamı anlattı. Öztunç ölmeden önce, katliamı itirafçı-korucu Hamit Yıldırım, itirafçı korucu Hurşit Uğurlu, itirafçı Sefer Bildik ile askerlerin de içinde yer aldığı bir grup tarafından yaptıklarını anlattı. Hırsızlıktan sabıkası bulunan ve katliamdan sonra Beştüşşebap'a yerleşip korucu maaşı alan Hacı Öztunç, 1997 yılında JİTEM tarafından Silopi'ye çağrıldı. Hacı Öztunç
"çok konuştuğu" gerekçesiyle JİTEM elemanları tarafından öldürülüp Silopi'de Nerduş köprüsü yakınlarına atıldı. Yakınları çıkmayan Öztunç'un cenazesi daha sonra Silopi kimsesizler mezarlığı'na gömüldü. Çocuklarının öldüğü haberini alan ve Mersin'te oturan Öztunç ailesinin tüm girişimlerine rağmen, Öztunç'un mezarı tespit edilemedi.
Hurşit Uğurlu'yu gerilla öldürdü
Katliamda yer alan itirafçı korucu Hurşit Uğurlu ise 22 Eylül 2006 yılında Beştüşşebap ilçesine bağlı Günyüzü (Melêsa) köyündeki evinde gerillalar tarafından öldürüldü. Hurşit Uğurlu, PKK içinde yer alırken 7-10 Nisan 1990 tarihleri arasında Başaran (Çeman) Köyü kırsalında çıkan ve 38 PKK'linin yaşamını yitirdiği çatışmada sağ olarak yakalanarak, Diyarbakır E Tipi Kapalı Cezaevi'ne konuldu. İtirafçı olmak için başvuruda bulunan Uğurlu,
"örgüt üyeliği ve güvenlik güçleriyle çatışmaya girmek" suçlarından 36 yıl hapis cezasıyla yargılandı. 2 yıl cezaevinde yattıktan sonra tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı. Askerlerle ve JİTEM'le birlikte çalışan Uğurlu, zaman zaman Şırnak bölgesinde ve Güney Kürdistan'a yapılan operasyonlara katıldı. Tutuksuz yargılandığı davada Diyarbakır 2 No'lu DGM tarafından 18 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Cezası, Yargıtay tarafından onaylandıktan sonra, 1995 yılında Pirozhan Köyü'ne yerleşerek korucubaşı oldu. Dönemin Beytüşşebap Taktik Jandarma Alay Komutanı Albay Recep Onur'un himayesine giren Uğurlu, sınır ötesi operasyonlarda ve cinayetlerde yer aldı. Resmiyette korucu maaşı alamadığı için, maaş bordrosu karısı Nesime Uğurlu adına düzenlendi.
İki tetikçi hala yaşıyor
Güçlükonak katliamı içinde yer alan Hacı Öztunç ve Hurşit Uğurlu öldürülürken, katlıamda yer aldıkları öne sürülen Hamit Yıldırım ve Sefer Bildik halen Şırnak'ta yaşıyor.