Çarşamba, 26 Aralık 2007 (18 yıl 10 ay önce)
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın web sitesinde, Sosyal Güvenlik aldatmacasına kılıf bulabilmek adına Bakan Faruk Çelik’in geçtiğimiz hafta işçi ve işveren temsilcileri ile yaptığı görüşmelerin haberi yer almaktadır.
Görüşmede Sosyal Güvenlik sistemlerindeki açıklar katrilyonlar şeklinde yer alırken bu açıkların kimlere nasıl ayrıldığı yer almamaktadır. Çalışma Bakanlığı sitesindeki haber şöyle:
Faruk Çelik, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'nda yeni sosyal güvenlik yasasını değerlendirmek üzere sosyal taraflarla bir araya geldi.
Çelik, burada yaptığı konuşmada, aylardır sosyal güvenlik reformu ile ilgili çalışmalar yaptıklarını söyledi.
Çelik, 2006 yılında tüm prim gelirlerinin 41,6 katrilyon TL, emekli aylığı giderlerinin ise 45 katrilyon TL olduğunu belirterek, prim gelirlerinin emekli aylığı giderlerini karşılama oranının yüzde 84 olduğunu anlattı. Bu yıl sonu itibariyle prim gelirlerinin 42,5 katrilyon TL emekli aylığı giderlerinin ise 55 katrilyon TL olduğunu belirten Çelik, prim gelirlerinin emekli aylığı giderlerini karşılama oranının yüzde 77 civarında gerçekleştiğini ifade etti.
Çelik, mevcut emeklilerin, ortalama yüzde 60'ının 58-60 yaşın çok altında emekli olduklarını kaydeden Çelik, kadınların mevcut sistemde 44, erkeklerin ise 47 yaşında emekli olabildiğini anlattı. Çelik, reformun ardından emeklilik yaşının 2028 yılına kadar kademeli olarak 58-60 yaş sınırına getirileceğini söyledi. Emekli olduğu halde çalışanların sayısının 2 milyon 165 bini bulduğunu belirten Çelik, bunların tümünün neredeyse kayıt dışı istihdam olarak görüldüğünü ifade etti. Çelik, "40 yaşından sonra emekli olunca ne yapacak bu maddi imkanlar çerçevesinde? Atıl kalması mümkün değil" dedi.
Mevcut emeklilerin, ortalama yüzde 60'ının 58-60 yaşın çok altında emekli olduklarını kaydeden Çelik, kadınların mevcut sistemde 44, erkeklerin ise 47 yaşında emekli olabildiğini anlattı. Çelik, reformun ardından emeklilik yaşının 2028 yılına kadar kademeli olarak 58-60 yaş sınırına getirileceğini söyledi.
Toplantıya, memur, işçi ve esnaf konfederasyonları ile işveren kesimi temsilcileri katıldı.
Bakan Çelik’in eksik bıraktığı yerden biz tamamlayalım.
Bilindiği üzere Sosyal Güvenlik sisteminde bütçe açığını oluşturabilecek etkenler 3 tanedir: Birincisi çalışanların ve emeklilerin sağlık giderleri, ikincisi emekli aylıkları, üçüncüsü ise yolsuzluklar.
Bakan Çelik'in emekli aylıkları ile ilgili çözümü, tıpkı ondan öncekilerin yaptığı gibi emeklilik yaşını yükseltmek yani, "Mezarda Emeklilik"dir. Burjuvazi açısından en kestirme çözümde budur. Önceden ölen bir emeklinin emekli maaşının belli kısmını yakınları alabiliyorken yeni yasa ile bu da ortadan kaldırılarak. Sorun tamamiyle çözüme kavuşmuş oluyor. Sonuçta emekli olamadan ölen bir işçinin ikramiyesi ve emekli maaşı ile devlet önemli bir gelir elde etmeyi hesaplamaktadır.
Fakat Bakan Çelik bu ve önceki konuşmalarının hiçbirinde
sağlık giderlerinin artışı ve yolsuzluklar hakkında tek kelime etmemekle beraber, bu noktada çalışan ve emeklilere daha fazla yükümlülükler getirmenin yollarını aramaktadır. Bunlardan ilki geçtiğimiz günlerde yasa ile güvence altına alınan anlaşmalı özel hastanelerde SSK ve Emekli Sandığı'na bağlı hastalardan yapılan her işlem için yüzde 25 katkı payı alınması. Bunu biraz daha açmak ve detayları ile incelemek yerinde olacaktır. Sonuçta bugün ülkemizde özel hastaneler artık zincir hastanelere dönüşürken değirmenin suyunu görmek açısından da bu yerinde olacaktır.
Yakıcı bir örnek olarak Medikal PARK hastanesini ele alabiliriz. 2006 yılında tek hastane olan Medikal PARK başbakan ve Sancak Holding'in ortak olması ile 1 yıl içinde 8 hastane açmış 9'uncusu ve en büyük hastanesini İstanbul Göztepe’de açmaya hazırlanmaktadır. Bu veri bile tek başına Sosyal Güvenlik sistemini niçin bir an önce tasfiye etmek istedikleri için yeterlidir aslında. Ama biz bunu biraz daha derinleştirelim.
Örneğin bugün büyük özel hastanelerin en çok yaptığı işlemlerin başında
Anjiyografi gelmektedir. Hatta Florence Nightingale yılda 5000 anjiyo yapmakla deneyimini ispatlamaya çalışmaktadır. Bir anjiyo operasyonunu maliyet açısından yasa ve hükümleri ile beraber yerinde inceleyim.
Maliye Bakanlığının Bütçe uygulama talimatı Ek-9 listesinde anjiyo,
"2241 P700810 Selektif koroner anjiyografi C (*) 488,20" şeklinde fiyatlandırılmaktadır. Aynı genelge içerisinde yer alan başka bir yönetmelikte ise (Resmi Sağlık Kurumları Tanıya Dayalı (Paket) Fiyat Uygulama İlkeleri), tanıya dayalı (paket) fiyata dahil olmayan ve tanıya dayalı fiyat dışı tedavi edilen hastalıklarda kullanılan her türlü tedavi edici ve iyileştirici tıbbi malzemeler; varsa Tedavi Yardımına İlişkin Uygulama Tebliği EK- 5/A listesinde yer alan fiyatlarla, bu listede yer almayanlar geri ödeme kurumlarınca tespit edilmiş protokol fiyatlarıyla, bunların dışındakiler ise sağlık kurumlarının KDV dahil alış fiyatı üzerine yüzde 15 işletme gideri ilave edilerek tespit edilecek fiyatlar üzerinden ödenecektir.
En üst gruptaki ameliyat, eğitim ve araştırma hastanelerinde Tanıya Dayalı (Paket) Fiyat Listesine (EK-9) göre yapılması gereken (*) işaretli ameliyatlardan ise, yapılan diğer ameliyat veya ameliyatların (*) işaretli olup olmadığına bakılmaksızın, hastaya yapılan tüm ameliyatlar, (EK-9) sayılı Listede belirlenmiş olan fiyatlara yüzde 10 ilave edilmek suretiyle, bu ilkelerde belirtilen indirim oranları ve esaslarına göre fiyatlandırılarak faturalandırılır.
Bu iki maddenin geldiği anlam kısaca şöyledir: Birincisi yukardaki fiyat sadece tıbbi uygulama fiyatıdır. Bu operasyonda kullanılan her malzeme ayrıca üzerine yüzde 15
"işletme gideri" eklenerek faturalandırılır. İkincisi, büyük özel hastaneler Joint Comission adlı uluslarası belgelendirme kuruluşundan aldıkları belge ile
"En üst gruptaki ameliyat, eğitim ve araştırma hastaneleri" statüsüne kavuştuğu için bu fiyata ayrıca yüzde 10 daha ekleme hakkına kavuşmuştur. Ayrıca yukarda belirttiğimiz başka bir uygulama ile de hastalardan yüzde 25 katkı payı almalarının yasallaştığı düşünüldüğünde sadece yasalardaki düzenlemelerle özel hastanelere resmi bakanlık fiyatlandırması haricinde
yüzde 50 gibi ayrıca bir kaynak hastalardan ve Sosyal Güvenlik kurumlarından aktarılmaktadır.
Ama olay bu kadarla da sınırlı değildir. Ayrıca Anjiyo işleminde kullanılan Balon Kateter Stent gibi tüm gereçler de ayrıca emekli sandığına faturalandırılmaktadır. Bu ürünlerde hastanenin ortalama yüzde 25 kar elde ettiğini düşünürsek, bir yılda 5000 anjiyo uygulamasının ya da bir yılda 9 hastane açabilmenin sırrı da yavaş yavaş şekillenmektedir.
Ama asıl büyük vurgunun yaşandığı laboratuar üzerinden inceleme yapmak bize daha sağlıklı sonuçlar vermektedir. Bugün özel veya devlete hastanesine başvuran hastalara rutin laboratuar tetkikleri yazılı bir kağıt verilerek listede yer alan 35-40 tahlilden 5-15 arası bir liste seçilerek yapılması istenir. Bu tahlillerden en çok bildiklerimizin hastane alış ve SSK Emekli Sandığı faturalandırma fiyatlarını şöylece bir karşılaştırırsak.
Tahlil Adı - Bütçe Uygulama Talimatı Kodu - Medikal Satış Fiyatı (Kit Karşılığı) (Testlerin yapılacağı cihaz dahil) - SSK, Emekli Sandığı Fiyatı (Hastane faturalandırması)
Tam Kan Sayımı - 901620 - 35-40 Ykr - 3 YTL
İdrar tetkiki (Strip ile) - 901750 - 10 Ykr - 1.20 YTL
Kolesterol - 902110 - 10 Ykr - 1.10 YTL
Kreatinin - 902210 - 10 Ykr - 1.10 YTL
Sedimentasyon - 903400 - 25 Ykr - 1.70 YTL
CRP (lateks) - 900890 - 0.6 Ykr - 1.50 YTL
Gebelik testi (idrarda) - 901420 - 20 Ykr - 3.50 YTL
HBsAg (CARD test) (HBsAg) - 907430 - 30 Ykr - 2.50 YTL
HCV (CARD) - 907460 - 65 Ykr - 2.50 YTL
HIV 1/2 (hızlı test) - 907590 - 65 Ykr - 3.60 YTL
(Veriler Sağlık Bakanlığının 2007 yılında yaptığı değişik ihalelerden derlenmiştir.)
Yukarda yer alan listeyi şöyle biraz daha detaylandıracak olursak; örneğin Tam Kan Sayımı testi, hastane bu testi testle beraber kullanılan sar malzeme ve cihazı dahil olmak üzere satıcı medikal firmadan 35-40 Ykr arasında bir fiyata alırken SSK ve Emekli sandığına 3 YTL + yüzde 15 işletme gideri ekleyerek fatura etmektedir. Bugün Medikal PARK, Nightingale, Memorial, Acıbadem gibi hastanelerin ortalama günde 500 hastaya Tam Kan Sayımı testi baktığı düşünüldüğünde toplamda 175 YTL'ye aldıkları hizmeti 1500 YTL'ye sattıkları görülecektir. Sadece bir hastaneden bir günde bir tahlilden elde edilen haksız gelir; 1500 – 175= 1325 YTL’dir. Diğer tahlilleri de hesapladığımızda ortaya çıkan tablo Bakan Çelik’in şu açıklamasını da anlamlandırmamızı sağlıyor:
Çelik, 2006 yılında tüm prim gelirlerinin 41,6 katrilyon TL, emekli aylığı giderlerinin ise 45 katrilyon TL olduğunu belirterek, prim gelirlerinin emekli aylığı giderlerini karşılama oranının yüzde 84 olduğunu anlattı. Bu yıl sonu itibariyle prim gelirlerinin 42,5 katrilyon TL emekli aylığı giderlerinin ise 55 katrilyon TL olduğunu belirten Çelik, prim gelirlerinin emekli aylığı giderlerini karşılama oranının yüzde 77 civarında gerçekleştiğini ifade etti.
Tabibler Birliği gibi meslek örgütlerin ise sağlık ve sosyal güvenliğin tasfiyesindeki bu maddi açılımlarından bahsedememesi ise dikkat çekiyor.