Cuma, 8 Şubat 2008 (18 yıl 9 ay önce)
Ufuk Çizgisi, Sayı: 77
"....arzulanmayan inançları güçlendirmenin en emin yolu baskıdır!"
Türban sorunu yeniden siyaset gündeminin "merkezine" oturdu. Türkiye 15 gün öncesine kadar Kürt sorununu, bu bağlamda aslolarak
PKK’nin tasfiyesini ve
Güney Kürdistan’a yapılan operasyonları tartışıyordu. Bugün onların yerini türban aldı. Yarın muhtemelen, ya anayasa sorunu ama ondan da önemlisi kriz belirtilerinin çoğaldığı yeni bir ekonomik vurgun dalgasının sonuçlarıyla karşı karşıya kalınması ve gündemi kaçınılmaz olarak bunun kaplaması hiç şaşırtıcı sayılmamalıdır. Bu, düzene muhalif bütün güçler, ama en başta da devrimci güçler ve devrimci hareket açısından hem her an için her şeye hazırlıklı olmanın zorunluluğunu ve önemini, hem de her şeyin peşinden koşan bir sürükleniş haline düşmemek/kapılmamak için nasıl dikkatli ve bilinçli bir tutum içinde olmak gerektiğini hatırlatan bir anafor olarak algılanmalıdır.
Nereden çıktı bu türban? Tamam, '80’lerin ortalarından itibaren kızışan bir geçmişi var fakat son 5 yıldır uykuya yatırılmış uslu bir çocuk gibi sesini fazla çıkarmasına "göz yumulmayan", hatta küllenmeye bırakılmış bir çatışma konusuydu türban. Şimdi ne oldu da
AKP birden bire bu hamleyi yapma gereğini duydu ve
MHP neden bunun bayraktarlığına soyundu?
Taktik nedenlerin başında elbette yaklaşan yerel seçimler geliyor. AKP türban açılımının, 22 Temmuz seçimlerinde özellikle Kürt illerinde elde ettiği sonucun da cesaretlendirici etkisiyle, bölgede kitle tabanını genişletmeye hizmet etmesini ummaktadır. Daha temelde rejimin yeniden yapılandırılması ekseninde AKP’nin toplumu da kendi etrafında yeniden yapılandırma hamlesi vardır.
AKP, özellikle de 22 Temmuz seçimlerinin kendisine kazandırdığı avantajlı durumun da etkisiyle rejimin toplumsal dayanaklarını kendi cephesinden güçlendirmenin ve çoğaltmanın yollarını arıyor. Rakipsizliğin avantajlarını sonuna kadar değerlendirmeye, pozisyonunu kalıcılaştırmaya çalışıyor. Kendi Kürdünü, kendi Alevisini yaratıyor; zaten listelerine alarak
"onurlandırdığı" kendi
"demokratlar"ının sayısını artırmaya bakıyor. Kendisini merkezleştiren, yeni bir merkez inşasını pekiştirecek adımlar kapsamında bu kez dönüp uzun zamandır ihmal ettiği kendi geleneksel ve doğal tabanı üzerine eğiliyor.
Üniversitelerde türban yasağının kaldırılmasının AKP tarafından
"özgürlükler cephesinin genişletilmesi"nin bir örneği olarak sunulması sunturlu bir yalan ve büyük bir aldatmacadır. Başta 301 olmak üzere, düşünce ve örgütlenme üzerindeki katmerli yasaklar ortada dururken, işçi ve emekçilerin bugünü ve geleceği ardı ardına çıkarılan yasalar ve yasaklarla karartılırken, Kürt halkı üzerinde içerde ve dışarda dizginsiz bir terör ve imha stratejileri uygulanırken bunun bir
"demokratikleşme" girişimi olduğuna kim inanır? Onlar, yargısız infazları yeniden hortlattılar, sokaklarda polis terörü kol geziyor, karakollarda işkence aldı başını yürüdü, aydınlık kafaları da, azınlıkları da nasıl düşman belledikleri ortada!
"Türk devrimi temeline oturan ve bu yapıda laiklik ilkesine özel bir önem ve üstünlük tanıyan anayasa, özgürlüklere karşın laiklik ilkesini özenle korumayı amaçlamış..." diye gürleyenler, laikliğe halel getirmeye kalkanlara kendince yanıt vermiştir. Burjuva devlet ve onun temel kurumları açısından özgürlüklerle laiklik ilişkisinin nasıl kurulduğuna dair net bir fikir vermektedir. Laik cephe açısından, bu sorun açıktır ki, iktidar pozisyonundaki erimenin tabut çivisidir.
Öte yandan, kimi çevrelerde türban, özellikle taşrada ve büyük kentlerin varoşlarında kadınların çalışma yaşamına, dolayısıyla sosyal yaşama katılmalarını
"kolaylaştırıcı" bir etken gözüyle de görülüp örtük bir olumlamayı içerecek tarzda bir ele alışın konusudur. Sözü edilen gündelik pratik yararın geçerli olduğu durumlarda bile pratikte elde edildiği sanılan sosyalleşme ya da
"özgürlük", sınırlı olmanın ötesinde temelde çok daha derin bir tabiyet ve tutsaklık, kadını çok daha aşağılayıcı bir konuma düşüren mantalitenin kabulüne dayalı bir yanılsamadır. Türbana bürünmüş olma koşuluyla kadına tanınan bu
"özgürlük" yanılsamasının temelinde kadını her yönüyle aşağılayan, onu insan yerine koymayan dinci gerici bir kadın anlayışı vardır. Tablonun bütününde ayan beyan sırıtan, onun çizdiği sınırlar içindeki bir özgürlük yanılsamasıdır. Tam da böyle yanılsama teorilerinin ortalığı kapladığı dönemde ideolojik uyanıklığı ve mücadeleyi baştan zayıflatır.
Sorun basitçe "türban" sorunu da değildir, çok daha kapsamlıdır. Başta
ABD olmak üzere küresel ekonomideki çalkantı ve krizlerin yansımaları,
AB sürecinin gerilimli ve artık kimseyi memnun etmeyen gelişimiyle rotanın büyük ölçüde ABD’ye çevrilmiş olması, ordu ve hükümetin ABD uşaklığının arkasında konumlanması, Türkiye’nin geleceğini ilgilendiren enerji savaşları cephesinden yapılacak hamleler... türban üzerinde koparılan güncel fırtınanın boyutlarını, çatışmanın dozunu ve bileşkesini bütün bu etkenler belirleyecektir. Neden şimdi sorusunun tayin edici nedenlerinden biri de, AKP Hükümeti’nin ABD’nin
GOP stratejilerine daha ilerden eklemlenme temelinde hükümet ile ordu arasında ortaya çıkmış olan 5 Kasım mutabakatının yarattığı avantajı da mutlaka değerlendirmek istemesidir. AKP Hükümeti, ordunun bu kesitte kendisine
28 Şubat ya da
27 Nisan’da yapmış olduklarına benzer açıklık ve kesinlikte bir hamle yapamayacağını da hesaplıyor.
Marksistlerin din ve onunla bağlantılı konulara yaklaşımları açıktır. Kapitalizmin kör güçlerine karşı duyulan çaresizliğin besleyip büyüttüğü dine ve dinsel dogmalara karşı devletin dinin kişisel sorun olduğunu
"ilan etmesini isterler", ama
dine ve dinsel boş inançlara karşı mücadeleyi "kişisel bir sorun" olarak görmezler. Ne soyut, sözde kalan ama gerçekte boş ‘devrimci’ sloganlarla yetinebilir ne de
"dine karşı mücadeleden ürken, bunun kendi görevi olduğunu unutan, tanrıya inançla uzlaşan ve sınıf mücadelesinin çıkarları ile değil de, kimseyi incitmeyen, kimseyi itmeyen ve kimseyi ürkütmeyen küçük ve yavan endişelerle ‘yaşa ve bırak yaşasınlar’ şeklindeki hikmet dolu bir kuralla yolunu çizen küçük burjuva oportünizmi ve darkafalılığına ya da liberal aydınlara karşı yenik düşme" seçeneğine prim verirler.
"Dinin doğal ölümü" sürecinde ideolojik mücadele sabrı ve yönelimi gösterememek, sınıf mücadelesinin sadeleşmesine, görünür hale gelmesine ve
emekçilerin artık salt teorik değil pratik olarak da her türlü dinsel inançla hesabını kesmiş bir olgunlaşma ve insanlaşma düzeyine erişebilmelerinin çok yönlü propaganda, örgütleme ve mücadele yöntemleri üzerine yoğunlaşmaktan yan çizmektir.
İşçi sınıfı devrimcileri hiçbir biçimde Kemalist tepeden inmeci bir laiklik anlayışının yanında yer almazlar. Tarihsel ve toplumsal olarak
işçi sınıfı ve emekçileri asli rotalarından saptırarak dinin, dinsel dogmaların ömrünün uzamasına neden olan her türlü baskıcı, ayrımcı ve zora dayalı bölünmesine karşı çıkarlar. Onlara, sermayenin ve egemenlerin kendi aralarındaki rekabet ve kapışmalara çeşitli görüngüler altında nasıl alet edilmek istendiklerini bizzat yaşamlarından yola çıkarak göstermeye çalışırlar.
"Türban neleri örtmektedir ve türban bahane edilerek nelerin kavgası verilmektedir" sorularının yanıtları, gerçek bir dünyada, emperyalist kapitalist bir sistemde yaşadıkları ve onun bütün acı, yoksunluk ve baskısıyla yüz yüze oldukları halde
"tanrıyla olan işlerini" bir türlü bitirememiş olanların zihninde ve ruhunda bütünüyle açıklığa kavuşmalıdır.