Perşembe, 21 Şubat 2008 (18 yıl 8 ay önce)
KESK'e bağlı Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) "SSK sağlık kuruluşlarının Sağlık Bakanlığı'na devredilmesinin 3. yılında SSK" başlıklı bir rapor hazırladı.
Raporda, 19 Ocak 2005 tarihinde SSK hastanelerinin Sağlık Bakanlığı'na devredilmesinin sağlık emekçileri ve emekçi halk sağlığı üzerinde yarattığı sonuçlar ortaya konuldu.
Sağlık kurumlarını tek çatı altında toplayacaklarını iddia edenlerin aradan geçen üç yıllık sürede hizmeti piyasalaştırarak sağlık harcamalarını üç kat artırdığı vurgulanırken, şimdi de TBMM’ye sunlan "Kamu Hastane Birlikleri Pilot Uygulaması Hakkında Kanun Tasarısı" ile hastaneleri 40 ayrı parçaya bölmeye hazırlandıları belirtildi.
"Sağlıkta Dönüşüm Programı" açısından devir
IMF, Dünya Bankası, Dünya Ticaret Örgütü gibi emperyalist kurumlar tarafından dayatılan sağlık alanındaki programın amacının, kamusal sağlık hizmeti sunumunun daraltılması (mümkünse sıfırlanması), yerini özel sektöre bırakması; böylece sağlık alanının ticarileşmesi olduğunun belirtildiği raporda devirin bu amaçdaki yeri şöyle ortaya konuldu:
Bu günkü sayılara göre 47 milyon, devir öncesi 37 milyon nüfusun hizmet aldığı SSK’nın, tüm yetersizliklerine rağmen dışa kapalı, kendine yeter yapısı ve hizmeti kendisinin üretmesi bu kurumun yeterince sermaye sömürüsüne açılmasının önünde engel oluşturuyordu. Devirle özelden hizmet, ilaç ve tıbbi malzeme alımının önü tamamen açılarak SSK nüfusu küresel sermaye sömürüsüne tamamen açılmış oldu.
SSK'lılar nasıl etkilendi?
"Devirle birlikte Türkiye’nin kamu sağlık kurumlarının toplam sayısı artmamıştır. Tam tersine 37 dispanserin kapatılmasıyla azalmıştır. Bunun doğal sonucu hastane kuyruklarının, personel eksikliğinin ülke sathına yayılmasıdır.
Nitekim üç yıllık dönemde hükümetin iddia ettiği gibi kuyruklar azalmadı, kuyrukların yerleri değişti. Özelden hizmet alımı geçici (yapay) bir memnuniyet yaratırken; cepten ödemeler arttı, tüm özel sağlık kuruluşlarında fark ücretleri alınmaya başlandı.
Bu arada hizmet alımının kuruma faturası karşılanamaz boyutlara tırmandı. (Bir süre sonra karşılanamayacaktır!) Daha önce hastanelerden ücretsiz karşılanan ilaç, tıbbi malzeme, protez, ortez gibi iyileştirme araç gereçleri artık hastalarca dışardan ücretli alınmaktadır.
Ödeme bürolarının kapatılması sevklerin yapılmasını zorlaştırmış, yol masraflarının karşılanması neredeyse olanaksızlaşmıştır.
Provizyon almaktaki güçlükler devam etmektedir.
Kronik hastalık ilaçları daha önce kurumca temin edilirken devir sonrası piyasa ilişkisine bırakılmış, eczanelerin alacakları zamanında (45 gün) ödenmediği için eczaneler ilaçları vermekte zorlanmaktadır.
Daha önce ücretsiz yararlanılan ambulans ücretleri artık ücretli karşılanmaktadır."
Sağlık emekçilerinin hak kayıpları
"Lojmanda oturanlar tahliye ettirildi.
Çeşitli kadro sorunları (görevde yükselme ve ünvan yükselmesi sınavları yapılmadığı için bir çok kişi kadro beklemektedir) devam etmektedir.
Ücretler sabit tutulduğundan, devirden sonra personelin öğrenim durumu veya sosyal durumundaki değişiklikler (öğrenim durumu nedeni ile özel hizmet tazminatı ve yan ödemenin arttırılması gibi) ücretlere yansıtılmıyor.
Nöbet ek ödemeleri artık verilmiyor."
Sürgün ve kadrolaşma
Sendika devrin sağlık emekçileri üzerindeki bir diğer olumsuz etkisinin de sürgünler olduğunu belirtti:
Hastanelerin yapısı ve hizmet kapsamı değişmesi, bazı illerde hastenelerin birleştirilmesi nedenleriye çalışanların görev yerleri değiştirildi. Provizyon merkezleri oluşturularak bir kısım çalışan sağlık işkolundan çıkarıldı ve Çalışma Bakanlığında istihdam edildi.
Raporda ayrıca devirle birlikte siyasi kadrolaşmanın doruk noktasına çıktığı, emekçiler KPSS ile yoğrulurken kadrolaşma harekatında ise sınavsız atamalar yapıldığı belirtildi:
Devirle birlikte AKP Hükümetinin Sağlık Bakanlığı'ndaki kadrolaşma harekatından SSK hastaneleri de fazlasıyla etkilendi. İdari yapılar değiştirildi. Eğitim hastanelerine hukuka aykırı yapılan sınavsız şef, şef yardımcıları atamalarıyla siyasi kadrolaşma doruğa çıktı. Bütün bu yaşananlar hastanelerin iş barışını bozmakta, kendine özgü değerlerini zedelemektedir.
İlaç temini nasıl etkilendi?
"SSK’nun, ilaç tekelleri, küresel sermaye için en iştah kabartıcı yanı, 37 milyon nüfusun tedavi-ilaç ihtiyacını sağlamasıydı. Bir kısmını kendi fabrikalarında çok düşük maliyetle, bir kısmını da piyasadan toplu alımın avantajıyla yüzde 30’lara kadar inen kırımlarla temin eden SSK, sermayenin fazlaca sömüremediği, piyasaya önemli ölçüde kapalı bir işleyişe sahipti. Devirle (belki de en çok bu özelliğinden kaynaklı devredildi) bu özellik ortadan kaldırıldı, ilaç tekellerinin, piyasanın acımasız saldırısına açık hale getirildi. Artık ilaç ve sarf malzemelerinin temini piyasadan ve Sağlık Bakanlığının bilimsellikten uzak belirleyiciliğine terkedilmiş durumdadır. Hastanelerin fiziki yapısı ihtiyaçlara ve deneyimlere göre değil idarecilerin, kasaba siyasetçilerinin tercihlerine göre şekillenmektedir. Bu hastanelerin gerçek sahipleri, işçiler, daha üzerinden üç yıl geçmeden unutulmuş durumda. Sağlık hizmeti maliyetlerinin artmasıyla birçok hastanede hizmetin yürütülmesi zorlaşmakta, yakıt alınamadığı için kaloriferler dahi yanmamaktadır."
Beklemek milyonlarca ölüm demektir
Raporun sonuç bölümünde, "sağlıkta dönüşüm programı" ile toplumun sağlık hakkının yok edilmesinin ve sağlık emekçilerinin iş güvencesinin gasp edilmesinin amaçlandığının uygulamada kendisini gösterdiği vurgulanarak,
"Ödediğimiz vergilere rağmen, kamunun sağlık hizmeti sunumundan çekilerek, mevcut hastanelerin özele devredildiği, özelden hizmet alımının yaygınlaştırılarak sosyal güvenlik kurumlarının çökertildiği ve sağlık hizmetlerini parası olanların parası kadar yararlandığı bir ticari alana dönüştürülmek istenmektedir" denildi.
Daha şimdiden koruyucu sağlık hizmetlerinin ihmal edilmesi sonucu ortaya çıkan salgın hastalıkların; bütçeden yeterli pay ayrılmamasından kaynaklı yetersizliklerin, sağlık emekçilerinin iş güvencesiz düşük ücretlerle çalıştırılmasının, hak kayıplarının yaşandığı belirtilerek şöyle denildi:
"Sağlıkta dönüşüm programı" tamamlanmadan iflas etmiş bir programdır. Tam anlamıyla bir yıkım programıdır. Tamamlanmasını beklemek tıpkı Rusya’da, Ukrayna’da olduğu gibi- paralı ve pahalı sağlık hizmetlerine ulaşamadıkları için- milyonlarca insanın ölümünü beklemek anlamına gelmektedir.
Beklemek, Aile Hekimliği ve Kamu Personeli Yasa Tasarısıyla dayatılan iş güvencesiz, esnek ve kuralsız çalışma, düşük ücret ve sözleşmeli köle olmayı kabul etmek demektir.
Oysa bizler HERKESE, EŞİT, ÜCRETSİZ, ULAŞILABİLİR, NİTELİKLİ; BAŞKA BİR SAĞLIK SİSTEMİNİN MÜMKÜN olduğunu biliyoruz. İnsanca yaşayacağımız ücret, iş güvenceli çalışma, grevli toplu-iş sözleşmeli sendika hakkı asla vazgeçmeyeceğimiz taleplerimiz olmaya devam edecektir.