Pazartesi, 10 Mart 2008 (18 yıl 8 ay önce)
Türkiye Fırıncılar Federasyonu'nun 5 Mart'ta ekmek zammı oranını yüzde 25 olarak açıklamasının ardından bir çok yerde ekmekler zamlı fiyattan satılmaya başlandı.
Gebze'de tekli ekmekler kaldırıldı ve sadece çiftli ekmekler satılmaya başlandı. Çiftli ekmeklerin ise hem gramajı düşürüldü hem de fiyatı 1 YTL oldu. İstanbul'da ekmek geçtiğimiz aylarda zam görmüştü. Gramajı düşürülen tekli ekmekler yaygın olarak 400 YKr'ye satılırken, çiftli ekmeğin fiyatı ise 1 YTL olmuştu. Bu son zamla İstanbul'da tekli ekmeğin fiyatı 500 YKr oldu.
Konya'da ise 1 yıl önce 200 gram ekmek 25 YKr'den satılırken önce gram 150'ye düşürüldü ardından fiyatı artırılarak 150 gram ekmek 300 YKr oldu. Böylece Konya'da ekmeğin gördüğü zam oranı yüzde 60'ı buldu.
Zam gerekçesinde top ortada
Fırıncılar ekmek zamlarına gerekçe olarak un fiyatlarına yapılan zamları gösteriyorlar. Uncular ise bu gerekçenin gerçeği yansıtmadığını belirterek, zam ile kendilerinin ilişkilendirilmesine karşı çıkıyorlar.
Unda fahiş zamları pasta ve böreklik unların gördüğünü belirten un sanayicileri, ekmekte kullanılan unun çuval fiyatının geçen yıl 30-32 YTL bu yıl ise 38-40 YTL olduğunu vurguluyorlar. Orta Anadolu Un Sanayicileri Birliği Başkanı Mehmet Güney, ekmelik undaki artışın ekmek fiyatına yansımasının yüzde 9-10 civarında olması gerektiğini oysa fırıncıların, pasta ve böreklik una gelen zamları gerekçe olarak göstererek ekmek zammını yüzde 25 olarak belirlediğine dikkat çekiyor.
Güney ayrıca,
"Burada asıl suçlu Toprak Mahsulleri Ofisi'dir. TMO, regülasyon görevini yerine getirmediği için buğdaydaki fiyat artışının önüne geçilemiyor" dedi.
Türkiye Fırıncılar Federasyonu Genel Başkanı Halil İbrahim Balcı ise un sanayicilerine yüklenerek şunları ifade etti:
Hasatta düşüş olmamasına rağmen buğdayda aşırı bir fiyat artışı varsa, un fiyatları da artıyorsa bazı insanların küresel ısınmanın arkasına sığınıp kazanç sağladığını görüyoruz.
Hasatta düşüş olmamasına rağmen un kıtlığı yaşanmasının temel nedenini dünya genelinde tarımsal rekoltenin giderek artan bir bölümünün gıda için değil, enerji üretimi için biyo-yakıt olarak kullanılmaya başlanması oluşturuyor. Uluslararası Tahıl Konseyi verilerine göre, etanol üretiminde kullanılan tahıl miktarı yüzde 50 arttı. Bu, gıda olarak tüketilen tahıl miktarında devasa bir açık anlamına geliyor.
Küresel ısınma bahane karaborsacılık şahane
Sabah yazarı Erdal Şafak 10 Mart tarihli köşesinde buğday zammının arkasında stokçuluk olduğunu belirtti:
- Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) piyasanın ihtiyacını karşılamak için stoklarındaki "Son kurşun" olan 100 bin ton buğdayı talep toplama yöntemiyle satışa çıkarıyor. Ne kadar talep geliyor biliyor musunuz; 1 milyon ton!
- Özel sektör geçen yıl iç pazardan satın aldığı 260 bin ton buğdayı TMO depoları ve silolarında bekletiyor.
- Yine özel sektör, buğday ithalatının serbest bırakılması kararıyla dış pazardan satın aldığı 200 bin ton buğdayı da depolarda tutuyor.
- Arzın talebin altında kalması ve başta enerji olmak üzere girdilerdeki maliyet artışı sonucu Türkiye'nin her yerinde ekmek fiyatları zamlanıyor. (Zincire şimdilik son halka olarak bugün İzmir eklenecek. Hemşerilerimiz sabah fırına gittiklerinde yüzde 11.5'lik zamla tanışacaklar.)
Seçim öncesi tüm partilerin mazot fiyatlarını en aşağı çekme vaad yarışları şimdilerde ücretlerin haricinde her şeyin fiyatını en yükseğe çekme olarak böyle işliyor.