Cumartesi, 22 Mart 2008 (18 yıl 7 ay önce)
Rejim sarsıntıları, güç ve iktidar çatışmaları şiddetleniyor. Aşağıda, bugünkü burjuva basından örnekler sunuyoruz. İşbirlikçi burjuva kliklerin sözcülerinin birbirine karşı gazı köklemesinin yanı sıra, çatışan kliklerin şu veya bu tarafına yakın olmakla birlikte, işbirlikçi burjuvazideki artan endişe ve panikleme havasıyla çatışan taraflara yapılan"itidal" çağrıları da, ruh hallerini ortaya koyuyor.
Fehmi Koru ve Hasan Cemal ile Doğu Perinçek ve Bekir Coşkun’un yazılarında tarafların kitleleri birbirine karşı yedeklemek için kullandıkları beylik demogojik tezlerin özetlerini görmek mümkün. Bir yanda "demokrasi" diğer yanda "antiemperyalizm" havuçları da promosyonu! (Tabii, liberal reformist Birgün gazetesinin birincilere, sosyal şovenist sol.org.tr’nin ikincilere bu çatışmada da eklemlenmekte gecikmediğini belirtelim!)
Fehmi Koru (Yeni Şafak):
Tayyip Erdoğan ve arkadaşlarının farkı tam da bu noktada: Demokrat çizgideler ve ülke için doğru tercihin eksenden şaşmamak olduğunu da biliyorlar... Ara sıra tereddüt geçirseler, başka yönler kendilerini cezbetse bile, kısa sürede yönlerini doğrultabilecek bir uzgörüye ve esnekliğe sahipler. 27 Nisan müdahalesi bunun için onları fazla etkilemedi; doğru bildikleri yoldan şaşmazlarsa 16 Mart zorlamasından da yara almadan kurtulma şansları var.
Yeni gelişmeler iktidar çevrelerinin bu durumun fena halde farkında olduğunu bir kez daha gösterdi. Yalpalamaya, tereddüde, geri adım atmaya ihtiyaç yok. Şemdinli'de düşülen hatayı Ergenekon'da tekrarlamak bir çılgınlık olur. Geriye değil, hep ileriye bakmak gerek.
Son gelişmeden çıkardığım sonuç şu: Sivil siyaset demokrasi dışı baskılara boyun eğmek niyetinde değil. Eğmemeli de...
Hasan Cemal (Milliyet):
Yaşananların özünü ise demokrasi kavgası diye tarif ediyorum. Bürokratik iktidar ile seçilmiş iktidar arasındaki demokrasi kavgası...
Bu nasıl mı aşılır?
Türkiye’de ‘demokrasi reformu‘nu hızlandırıp derinleştirerek... Bu reformu gerçekleştiremeyen bir Türkiye’de ne Kürt sorunu çözülür, ne de aş ve iş sorunu diyorum.
Ekonomiye dikiş tutturmak dahil birçok alanda Türkiye’nin önünü açmak için demokrasi ve hukuk devleti reformları en büyük önceliktir diye ekliyorum. Bu çerçevede, ‘asker-sivil bürokrasi‘nin seçilmiş sivil otoriteye -seçimle gelen iktidara- gerçekten tabi kılmanın önemine işaret ediyorum.
Demokrasi reformu için siyasal irade var mı?
Bu soru yaygın.
Bu sorunun Başbakan Erdoğan açısından, olmak ya da olmamak anlamını taşıdığını belirtiyorum. Siyasal irade ve kararlılık konusunda ise, özellikle son birkaç yılın kötü tecrübesiyle, Erdoğan’a ilişkin haklı soru işaretlerinin altını çiziyorum.
Bürokratik iktidarla demokrasi ilişkisi...
Özetle diyorum ki:
"Birinci sınıf demokrasinin Türkiye’yi böleceğine ve siyasal İslam’ın önünü açacağına inandıkları için, gerçek demokratik reforma öteden beri direniyor asker-sivil bürokrasi... AB’ye de bu yüzden taraftar değiller. Çünkü AB yolu gerçek demokrasiye açılıyor Türkiye’de..."
Ve ekliyorum:
"Asıl, AB’ye sırtını dönen, üçüncü sınıf demokrasiyle, otoriter rejimle idare etmeye kalkan bir Türkiye’de, asker-sivil bürokrasinin bölünme ve İslamlaşma korkuları çok daha gerçek hale gelir. Ayrılıkçılık ve Türk-Kürt çatışması ile radikal İslam’ın değirmenine asıl otoriter rejimle su taşınır."
PKK’ya gelince...
Bu konuda yumurta-tavuk oyununun gereksiz olduğunu, bölgesel reelpolitika ile Türkiye-Amerika-Irak-Kuzey Irak arasındaki ilişkilerin bugün artık PKK’yı sıkıştırdığını, manevra alanını gitgide daralttığını, bu nedenle PKK’nın ucu açık, şartsız bir ateşkes ilanıyla silahı bir daha çıkarmamak üzere toprağa gömecek bir raya girmesinin barışcı ve sivil çözümler açısından bir önkoşul olduğunu söylüyorum.
Perinçek (Avukatı aracılığıyla yaptığı açıklama):
Gladyocu Fethullah timi soruşturmada var gücüyle Türk Silahlı Kuvvetleri'ne suç atmaya çalışıyor. Soruşturmayı yürütenler Amerika'yı savunuyor ve Ordu'ya karşı konumdalar. Yaptıkları girişim Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ikinci kez çuval geçirme girişimidir. Birinci kez Amerikan Ordusu TSK mensuplarına çuval geçirmişti şimdi bu operasyonla çuval geçirme peşindeler. Kuşkusuz girişim düzeyinde kalacak ve altında kalacaklardır. Amerika Türk Silahlı Kuvvetleri'ne dışarıdan set çekiyor ve yıpratıyor. Bunlar da TSK'yı içerden hançerliyor. Özellikle TSK'nın Kuzey Irak'ta Özel Kuvvetlerle harekat yeteneğini yok etmek için milli olan Özel Kuvvetleri yıpratmak ve savaşamaz hale getirmek gayretindeler. Bugünkü ve geçmiş konuta kademesine suç atmak için özel çaba içindeler. Bu görevi aldıkları sorularından ve araştırmalarından ortaya çıkıyor. Orduyu suçlu gösterecek kanıtlar üretme peşindeler.
Bekir Coşkun (Hürriyet):
TÜM bu olanlara şaşırmayın.
Bunlar olacaktı.
Çünkü karşı devrimdir bu...
Niçin anlamıyorsunuz?..
*
Türkiye’nin son yıllarda yaşadığı hiçbir zaman sıradan siyasi çekişmeler değildi.
Rejimdi ortada olan.
Laik cumhuriyeti yıkıp, ABD’nin BOP projesi kapsamında "Ilımlı İslam" modelini kurmak isteyenler, masum maskeleriyle gelip saf kitleleri arkalarına alarak, önce siyasi iktidarı, yerel yönetimleri, bürokrasiyi... Peşinden bağımlı-bağımsız örgütleri - kurumları - kuruluşları ellerine geçirdiler.
Sonra en dibinden tepesine kadar devleti...
Sizler her sabah uyandığınızda bir başka parçanın "elden gittiğini" gazetelerden okumadınız mı?
Ya da o "Kanlı mı olacak, kansız mı?" sinyalini nasıl anlamadınız?
Adım adım geliyordu karşı devrim.
*
Ve uyuyordu Türkiye.
Gaflet de vardı, ihanet de...
Kimisinde; Batı medeniyetinden nefret eden dincilerin, Türkiye’yi AB’ye taşıyacağını umacak kadar ahmaklık...
Kimisinde; kendi çıkarını Türkiye’nin geleceğinden daha önde görecek kadar alçaklık...
Ama en çok; küçük pis hesaplar, değmez çıkarlar, basit ikbal beklentileri içinde olan aydınlar yaktılar Türkiye’nin canını. Biz onlara "aydınların ihaneti" diyorduk bu köşelerde.
*
Olan oldu.
Bu gördükleriniz; direnen, cumhuriyet devrimine ihanet etmeyen, boyun eğmeyen, yürekli, yiğit insanların temizlenmesi aşamasıdır.
Daha çok şey göreceksiniz.
Daha sabahlar çok beter haberlere gebe...
Sinmeyen, pısmayan, çocuklara sözü ve yüreği olan, vatana sevdalı insanların başlarına örülen entrikaları ve kirin-pasın içine sürüklenişlerini daha çok duyacaksınız.
Hálá anlamayan-görmeyen varsa...
Uzun sürmez...
Sıra gelecek.
Fatih Altaylı (Habertürk):
Bu operasyon açık bir meydan okuma.
(…)
Çünkü onların algılamasına göre AK Parti hakkındaki kapatma davası Türkiye'de Atatürk'ün kurduğu laik cumhuriyetle, ona karşı olanlar arasındaki nihai hesaplaşma.
Bu hesaplaşmayı kaybeden ebediyyen kaybedecek.
Konuyu böyle görüyorlar.
İş artık açık bir meydan savaşına dönüşüyor.
Türkiye tarihi bir süreçten geçiyor.
Bunun daha da sertleşeceğinden kuşku duymayın.
Mehmet Ali Birand (Milliyet):
Çok açıkça söylemeliyim ki, ben olup bitenlerden somut birşey çıkaramıyorum. Komplo teorisi meraklıları inanılmaz senaryolar çiziyorlar. Ancak bunun sonu yok.
Beni asıl korkutan husus, ortada birşeylerin olduğu ve bu manzaraya bakınca ilerde çok daha büyük karmaşaların yaşanacağı kokusunun giderek yaygınlaşması. Durum son derece karışık.
Ergenekon soruşturması gittikçe dallanıp budaklanıyor. İşin içine öyle isimler giriyor ki, inanamıyorum.
Ergenekon ile AKP’nin kapanma davası arasında kurulan bağ, Hrant Dink soruşturmasında jandarma komutanlarının suçlanması...
Sanki dev bir hesaplaşmaya doğru kayıyoruz. Taraflar ellerindeki tüm kartları oynuyorlar.
İşte bundan dolayı birşeyler olacak, bazı kafalar devrilecek sanıyorum, ancak bunun nerede biteceğini göremiyorum.
Can Dündar (Milliyet):
Son iki cuma hamlesinin birbirinden bağımsız olduğuna insanları inandırmak zordur artık...
Her adım bir öncekinin rövanşı, her hamle diğerinin intikamı gibi algılanıyor.
Uzun süredir "derin"den süren iktidar hesaplaşması su yüzüne çıktı.
Büyük kapışmada kılıçlar çekildi.
Ve ne yazık ki ilk kurban, hukuk oldu.
İki önemli davanın iki savcısı, şimdi çatışan tarafların hukuksal temsilcileri gibi gösteriliyorlar.
* * *
Dünkü "baskın", hem gözaltına alınan isimler dolayısıyla, hem alınış biçimleri itibarıyla tam bir darbe havası yarattı.
* * *
Yıllardır Ergenekon‘u izliyoruz, hakkında programlar yapıyor, kitaplar yazıyor, belgeler yayımlıyoruz.
Bu karanlık çetenin açığa çıkmasını, sorumluların yakalanıp yargılanmasını istiyoruz.
Ama bugün yapılmaya çalışılanın, derin devleti temizlemek değil, bu bahaneyle muhalifleri tasfiye etmek ve -Baykal’ın dün isabetle teşhis ettiği gibi- "kendi derin devletini yaratmak" olduğunu da görüyoruz.
Kavga, sanıldığı gibi demokrasi güçleri ile otokrasi güçleri arasında filan değil:
Kavga, birbirinden beter iki çetenin devlete hâkim olma kavgası...
Birbirlerini batırmaya çalışanların, itişirken tüm gemiyi batırabilecekleri "derin" bir dalaş bu...
* * *
İtiraf edeyim ki gelecek cumadan korkuyorum artık...
Puslu havada bulanık sulara doğru sürükleniyor Türkiye...
Faşizan bir rejim arayanların arayıp bulamayacağı kadar elverişli bir provokasyon ortamı oluştu.
Daha da kötüsü; itidal ve sağduyuyu devreye sokacak, şişeden çıkan cinleri bastıracak, hukuku tartışmanın dışına taşıyacak, aklıselim sahibi bir otorite de görünmüyor ortalıkta...
Dileriz birileri, ortamı yatıştırmak yerine yangına körükle giden Başbakan’a, göremediği sonucu söylüyordur:
Hükümet tansiyonu düşürmezse, tansiyon hükümeti düşürecek.
Ama düşerken, Türkiye’yi de krize sürükleyecek.
İsmet Berkan (Radikal):
Fakat ben yine de, savcının elinde 'Büyük Ergenekon'a ulaşmasını sağlayacak kadar bilgi olduğunu, şimdilik, sanmıyorum. Bu bilgiler ve belki de delillendirilebilecek bazı şeyler 'devlet'te birilerinde var ama herhalde bizim şimdi bilemediğimiz, göremediğimiz bazı sebeplerle veya bir büyük pazarlığın parçası olarak savcıya iletilmiyor, onun eli rahatlatılmıyor.
Ama dünden itibaren, İlhan Selçuk gibi bir simge ismin gözaltına alınmasıyla savcının soruşturması ilginç bir dönemece girdi ve eğer soruşturmada sona yaklaşılmadıysa korkarım Türkiye çok tehlikeli bir hesaplaşmaya doğru gidiyor.
Bir yana 'Büyük Ergenekon'u, bir yana da AKP hakkındaki kapatma davasını koyduğunuzda, ne demek istediğimi daha kolay anlayabilirsiniz.
Mehmet Barlas (Sabah):
İçinde bulunduğumuz dönem, galiba bir "nihai güç denemesi"ne sahne olmakta.
Ev sahibi ile ev kedileri karşı karşıyalar. Ev kedileri artık sokaklarda da yaşayabilmeyi öğrendi.
Ertuğrul Özkök (Hürriyet):
Beyler, Türkiye kötü bir yere götürülüyor.
Çok kötü bir yere götürülüyor...
Kimsenin kontrol edemeyeceği bir yere gidiyor.
Enis Berberoğlu (Hürriyet):
ÖNCE başkentte yaşananın adını koyalım: Bu bir sistem krizidir.
(…)
Yani ahenk varsa sistem çalışır, yoksa sistem aksar.
Yine bugün Ankara’da yaşananlara dönersek;
Yargı görevdeki Cumhurbaşkanı ve hükümet partisi hakkında iddianame düzenliyorsa,
Yürütme, yargının tabi olduğu hukuku işine geldiği gibi değiştirmeye kalkıyorsa,
Kolluk güçleri, dördüncü kuvvet sayılan medyaya sabaha karşı baskın veriyorsa,
ortada ciddi bir sistem krizi var demektir.
Sistem krizinin süresi ve sonuçları öngörülemez.
Sanki aynı rayda ve birbirlerine doğru hızlanan trenleri izliyor gibiyim.
Bu kez iş çok ciddi!
(…)
TÜRKİYE’de sağduyunun emrettiği uzlaşının ölçüsünü fazla uzakta aramayın.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın sekreterine bakın yeter.
Görevde açık, dışarıda türbanlı dolaşıyor, özel yaşamıyla işine gönüllü duvar örüyor.
Keşke, "Üniversite ilk adım, türban kamuya girecek" diyen AKP’li zevat... Ya da, "Üniversiteye türbanlı girerse rejim çöker" iddiasındaki karşı cephede, o sekreterin sağduyusu olsaydı...
Sizce AKP iddianamesine gerek kalır mıydı?
Erdal Sağlam (Hürriyet):
İŞADAMLARIYLA konuşuyoruz, bankacılarla konuşuyoruz, herkes panik içinde...
"Sağduyunun izni çıktığı" ve mevcut ortamın acil olarak yumuşatılmaması halinde Türkiye’yi çok büyük, çok olumsuz gelişmelerin beklediği görüşünde, hemen herkes hemfikir.
Bu krizin nasıl aşılacağı konusunda ise, herkes bir ortayol bulunmasını istiyor ama bu sihirli ortayol formülü için somut önerisi olan da yok.
Böylesine bir siyasi cinnet hali içindeyiz...
Peki, bu hava ekonomiyi nasıl etkileyecek?
(…)
İşte giderek doruklara ulaşan bu çatışma havasının, gerginliği iyice artıran tutumların ekonomiyi etkilemesi kaçınılmaz. Bizce önümüzdeki dönem bunu da yaşayacağız...
(…)
Elbette çatışma, adı üzerinde tarafları olan bir şeydir ve hükümet gibi karşı tarafın da çatışmada sorumluluğu vardır. Ancak çatışmaları çözmek, yumuşatmak, devleti yönetmeye soyunan iktidar partilerinin, hükümetin sorumluluğudur. Elbette başkalarının da gelinen ortamda sorumluluğu var ama çözme sorumluluğu her taraftan önce hükümetin üzerinde.
Bu nedenle siyasette olduğu gibi, ekonomide çıkacak sıkıntılardan da hükümet sorumlu olacaktır. Zaten aylardır küresel krize karşı bir şey yapmayıp, mali disiplini bozan kararları gündeme getiren hükümet, bir de çatışmayı büyütürse, sonuçların sorumluğundan kaçamaz.
Kürşat Bumin (Yeni Şafak):
Bana sorarsanız, "İyi gelişmeler değil bunlar" derim.
Biz bir haftadır ortalığı birbirine katan bir iddianame ile boğuşurken, bu hayret verici gelişmeler de nereden çıktı?
"Asker"in demokrasinin emrettiği yerde kalması gerektiğini her gün tekrarlarken, bir de başımıza, aynı öneriyi tekrarlamamız gereken "polis" mi çıktı yoksa?
Ülkeyi –kimin kafasından geçiyorsa geçsin farketmez- bir "cadı kazanı"na çevirmeye kimsenin hakkı yoktur.
Ahmet Altan (Taraf):
Son büyük hesaplaşma
(...)
Devlet, değişen toplumu muhtıralarla, yargısal girişimlerle durdurmaya çalışırken, dünyayla ittifak kurarak değişmeye uğraşan toplum da devletin İttihatçı geleneklerinden doğan "gizli güçlerine" hamle ediyor.
Ergenekon çetesine karşı derinleştirilen soruşturma sadece "adli" bir olay değil bu yüzden.
Büyük hesaplaşmanın önemli parçalarından biri.
AKP’yi kapatma girişimiyle, Ergenekon soruşturması, aynı satranç oyununun karşılıklı iki çarpıcı hamlesi.
Devlet, toplumsal değişime her müdahale ettiğinde, kökleri devletin içindeki kadrolara ulaşan Ergenekon soruşturması da biraz daha derinleştirilecek.
İttihatçı geleneğin devletin içine yerleşen köklerine kadar ulaşacak.
Çünkü hayat o köklerin oradan temizlenmesini emrediyor.
O kök varlığını sürdürmek için çabaladıkça, hukuku zorladıkça, o kökü sökmek için başlatılan hareket de güçlenecek.
Çok şaşırtıcı olaylar yaşayacağız sanırım.
Bana bu yaşadıklarımız, son büyük hesaplaşma gibi geliyor.
Çok uzun zamandır süren bu “son faslın” da sonuna yaklaşıyoruz.
İşler daha da sertleşebilir.
Daha önce görmediğimiz şeyler görebiliriz.
İbrahim Karagül (Yeni Şafak):
Ak Parti'ye yönelik kapatma davası ve son siyasi kriz, bölgesel düzeyde olacaklara işaret eden psikolojik operasyonun bir aşaması olarak nitelenebilir mi?..
Krizin iç dinamiklerle ilgili boyutu yeterince tartışılıyor. Ancak 28 Şubat müdahalesinde olduğu gibi, Türkiye dışı etkileri hiç ele alınmıyor. 28 Şubat'ın nasıl proje olduğu, Türkiye içinden ve dışından hangi güçlerin el birliği ile tezgahlandığı sonraları ortaya çıktı...
Ekonomik göstergeler böyle devam ederse iki şey ortaya çıkacak. ABD ya içeri dönecek ve bazı alanlarda etkinliğini sınırlayacak ya da çok saldırganlaşacak. İşte bu saldırganlık, İran'ı ve Türkiye'yi de içine alacak bölgesel bir bunalıma yol açabilir. İsrail ve ABD'de bazı çevrelerin bunu çok istediği biliniyor. Bu düşüncede olanların Türkiye içindeki etkinlikleri de az çok biliniyor. Öyleyse, bölgesel hesaplar yapanların Türkiye'de buna yönelik bir psikolojik operasyon projeleri olmayacağını düşünmek biraz tuhaf olur.
Yasemin Çongar (Taraf):
Darbeyi durdurmanın tek yolu Ergenekon’u çökertmek
Gri günler yaşıyoruz.
Ve biliyoruz ki, Türkiye’yi kendi kafalarının içi gibi kapalı, basık, karanlık günlere taşımak isteyenler taarruzda.
(...)
İçinde hem karayı hem maviyi gizleyen bu gri günlerin hangisini doğuracağını çok daha temel bir hesaplaşma belirleyecek çünkü.
Adı Ergenekon olan bir hesaplaşma.
(...)
Bir yandan korkuyoruz, evet.
Grinin karaya dönüşebildiğini biliyoruz.
(...)
Bu kavganın bugünün Türkiyesi’ndeki adı Ergenekon.
Osman Ulagay (Milliyet):
Türkiye’nin dış dünyadaki riskini tırmandıran gelişmelerin, küresel finans sistemindeki derin krizin zirveye tırmandığı bir noktada gündeme gelmesi de ürkütücü bir faktör. ABD banka sistemindeki çöküşün bundan sonra nelere yol açacağını, yeni kurbanların kimler olacağını kimse bilmiyor. Küresel sistemdeki bütün bankaların bu büyük depremden etkilenmesi söz konusu. Küresel kredi havuzundaki her damlanın kıymete bineceği bir döneme giriyoruz.
Bu ortamda, büyük ölçüde dış kaynak girişiyle dönen Türkiye ekonomisinin zorlanması zaten gündemdeydi. Şu ya da bu hesapla siyasal istikrarsızlık riskini göze alanlar bunu ne kadar hesaba kattı bilmiyorum ama çok tehlikeli bir döneme girdiğimiz açık.