Dünyanın çatısında emekçi rüzgarı

"Dünyanın çatısı" olarak nitelenen Nepal'de yapılan seçimler gerillaların zaferiyle sonuçlandı.

DÜNYA
Salı, 15 Nisan 2008 (18 yıl 4 ay önce)

Nepal'de geçtiğimiz perşembe günü yapılan Kurucu Meclis seçimlerinde, açıklanan ilk sonuçlara göre Nepal Komünist Partisi/Maoist) (NKP/M) büyük bir farkla zafer kazandı.

İlk tesbitlere, NKP/M, 601 üyeli Kurucu Meclis'te ezici bir sandalye üstünlüğü kazandı. Ülkenin gelecekte izleyeceği yönü belirlemede önemli olacak seçimlerde NKP/M'nin kazandığı bu zafer, 10 yıllık gerilla savaşının sonucudur. Savaş boyunca emekçi sınıflardan büyük destek ve sempati toplayan NKP/M, bunu seçimlerle pekiştirmiş oldu.

Nepal'de 240 yıldır süren kraliyet rejimine son vermeyi hedefleyen yeni anayasayı hazırlayacak olan Kurucu Meclis'te NKP/M, kesinleşen 160 sandalyenin yarısından fazlasını aldı. Seçim Komisyonu, seçimlerde Maocuların sahibi belli olan 160 sandalyenin yarısından fazlasını kazandığını, sayım yapılan çoğu bölgede de önde gittiğini duyurdu. Seçimlerde meclisin 240 üyesi, o bölge için adaylar arasında en çok oyu alan isme gidiyor. 335 sandalye ise nisbi temsil sistemiyle, partiler arasında kazandıkları oy oranlarına göre paylaştırılıyor. Kalan 26 milletvekilini atama hakkı ise kabineye veriliyor. Karmaşık seçim sistemi ve çok sayıda parti ve grubun seçime katılmasından dolayı kesin seçim sonuçlarının alınmasının uzun süreceği ülkede kesinleşen tek şeyin 10 yıllık gerilla savaşından sonra katıldığı ilk seçimde NKP/nin büyük bir zafer kazandığı.

Monarşinin cenaze törenine dönüşen seçim sonuçları ülkede heyecan yaratırken, ABD emperyalizmi tarafından “terörist örgüt” olarak kabul edilen NKP/M'nin emperyalist kuşatma ve monarşi ile tekrar uzlaşma eğilimindeki liberal burjuvazinin baskısı altında kuracağı hükümetin atacağı adımlar merakla bekleniyor. NKP/M'nin 10 yıl sürdürdüğü gerilla mücadelesinin ruhuna sadık kalması durumunda Nepalli emekçilerin desteğini kaybetmeyeceği kesin. Kişi başına milli gelirin 1100 dolar olduğu, işsizlik oranının yüzde 42, halkın yüzde 30'unun yoksulluk sınırının altında yaşadığı, gerici kast sistemi ve dinsel geleneklerle aşağılanıp yok sayılan kadınlar ülkesi Nepal'de seçimler yeni bir rüzgar estirdi; Nepalli emekçilerin rüzgarı... Dünyanın çatısı sallanıyor

Ateşkesten sonra gerillaların da girdiği seçimlerden önceki geçici meclisten gözlemler:

En çok dikkatimi çekense Maoculara ayrılan sıraları dolduran çok sayıda kadındı. Birbirlerini kolay tanımak için aynı tip gri tüvit ceketler giymişler. Nepal, erkek egemen bir toplum olageldiğinden 1990'ların başında başlayan çoğulcu demokrasi denemelerinde bile siyasi yaşama hep erkekler hakimdi. Maocularsa oldukça popüler hale gelen bir savla ortaya çıktılar. İsyancı liderleri, 'Kim ne derse desin, kadınlar önemli' diyor. Her ne kadar lider kadrosunun neredeyse tamamı erkek olsa da.

Maocu kadın milletvekillerinin bir diğer ilginç özelliği yaşları. Bu, yaşa hürmet eden bir toplum ve yıllar yılı 50'sine, 60'ına gelmemiş bir siyasetçinin pek fazla hükümete girme şansı yoktu. Örneğin şimdiki başbakan da 84 yaşında. Ama Maocular bu tabuyu da kırmış ve kadın-erkek, milletvekillerinin çoğu ya yirmili yaşlarında ya da 30'larının başında. İsyancılar ya da eski isyancılar, toplumdan dışlanagelmiş kesimlere de parlamentoda kendilerine katılma çağrısı yaptılar.

Hindistan sınırı yakınlarındaki ihmal edilmiş yörelerden Hindu olmayan azınlık, kast sisteminin en altında olduklarından yüzlerce yıl iktidar kulübünün dışında kalan dalitler gibi. İlk bakışta bunlar birkaç yıl önce bile düşünülemeyecek inanılmaz adımlar. O yıllarda Maocular hükümete karşı savaştaydı, kurdukları Halk Kurtuluş Ordusu ile parti komiserleri kırsal alanların büyük bölümünü denetim altında tutuyordu. İsyanı kırma girişimleri ise güçlendirmekten başka bir şeye yaramamış gibi. (Daniel Lak – BBC)