Cumartesi, 19 Nisan 2008 (18 yıl 6 ay önce)
Kapitalizm tarihinin ağır krizlerinden biriyle çalkalanıyor. Bir zamanlar TİNA ("There İs No Alternative": Başka Alternatif Yok) sloganıyla dayatılan, tasfiyeci geniş sol kesimlerin bile kucak açtığı neoliberalizm ise, aşırı üretim, finans ve gıda krizleriyle fena halde karizmayı çizdirdi. Şimdi kapitalistler arasında bile neoliberal politikaların eskisi gibi sürdürülebilirliği konusunda kuşkular artmaya ve kapitalist sömürüyü sürdürmenin alternatif biçimleri aranmaya başladı!
Adettendir, tekelci kapitalistler, işçi sınıfı ve emekçilerin sosyalizm tutkusuyla birlikte tarihten kazımaya çabaladıkları Marks'ı, her uluslararası kriz devresiyle birlikte yeniden hatırlamak durumunda kalırlar.
Emperyalist kapitalizmin bir önceki uluslararası kriz devresinde, neoliberal politikaların sürdürülebilirliği konusunda kuşkular doğunca, kapitalizmin guruları, "Marks haklıydı" tarzında yazılar döktürmeye başlamışlardı. Tabii Marks'ın devrimci teorisinin tüm devrimci ruhunu ve içeriğini hasıraltı ederek! Marks'ın "kapitalizm bir dünya pazarı yaratır" tespitini cımbızlayıp, emperyalist kapitalist küreselleşme ve neoliberalizmi "aklamak" için onun büyük bilimsel otoritesine yaslanıp istismar etmeye kalkışmışlardı.
Bugün emperyalist kapitalizm ve neoliberalizmi bir kez daha, ve daha ağır bir krizin pençesinde ve tekelci burjuvalar bir kez daha Marks'ı hatırlamak, 7 yıldızlı otellerde yaptıkları "iş stratejisi" toplantılarında bile Marks ile hesaplaşmak zorunda kalıyorlar.
Alaton'un Marks şovu
Turkcell'in Swiss Otel'de düzenlediği ve dünyanın en büyük emperyalist tekellerinden General Electric'in eski CEO'su, şimdi de saatine yüzbin dolar alan en ünlü "iş" gurularından Jack Welch'in katıldığı "İşTcell Liderler Konferansı"nda Marks tartışması yaşandı.
Türkiye'nin en büyük işbirlikçi tekelci burjuvalarından İshak Alaton, sorular bölümünde Jack Welch'e şu soruyu yöneltti:
Petrol fiyatları 112 dolarlı rakamlara ulaştı, Körfez başta olmak üzere petrol üreticisi ülkelere yılda 1.5 trilyon dolarlık bir kaynak gidiyor. Artan enerji fiyatları nedeniyle gıda fiyatları da anormal oranda yükseliş kaydediyor. Bu durum binlerce insanın açlık ve yoksulluk çekmesine ve hatta ölümüne yol açıyor. Serbest piyasa ekonomisi artık işlevini yerine getiremiyor mu? Adam Smith öldü sanırım. Çözüm için insanlığın Karl Marks’ı yeniden keşfetmesi mi gerekiyor. Bunu burada birlikte yapabilir miyiz?Bu tekelci kapitalist kan emicinin sorusunun arka planında, entellektüel şov merakı ve "bakın ben ne kadar açları düşünen bir patronum" tarzında cilve yapmanın yanısıra, Türkiye'de de yaklaşan açlık isyanların sırtında yarattığı ürpertiyi de, neoliberalizm sürdürebilirliği konusunda artan kuşkuları da okumak mümkün.
Bu soru, salondaki diğer kan emicilerden de büyük alkış ve tezahurat alıyor. Patronlar pek bir eğleniyorlar, kendi yol açtıkları insanlık felaketini tiye aldıklarını sanıyorlar. Ama bu eğlencenin arka planında bile bir ürperti, bir kuşku, bir hayalet kendini hissettiriyor.
Saçma olan ne?
Epey bir bozulan Jack Welch de bu ürpertiyi, neoliberalizmin karizmasının nasıl çizildiğini hissedip hemen iman tazelemeye çalışıyor:
Sanırım salonda bulunanlar sorunun içeriğine değil de akıllıca ve komik olmasına alkış tuttular. Yoksa burada bulunan hiç kimsenin serbest piyasa ekonomisine bir inançsızlığı olduğunu zannetmiyorum. Kapitalizm bir takım eksikliklerine rağmen, mevcut sorunlara ve ihtiyaçlara yine de en iyi cevap veren bir sistem. Mükemmel çalışmasa da en iyi çözüm yolları sunuyor günümüz ihtiyaçlarına. Mutlaka alternatif enerji kaynakları bulunmalı.Marks'ın hayaleti, midesi bulanarak Swiss Otel'de bile patronların başına bela olmaya devam ediyor.
Yenilebilir enerji kaynaklarının geliştirilmeli ve nükleer enerji konusunda da adımlar atılmalı. Günümüzde herkesin hemen her konuda farklı fikirleri var. Bu da serbest piyasa ekonomisinin kötü yanı denebilir. Yoksa Karl Marks’ı mevcut sorunlara bir çözüm yola olarak görmenin saçma olduğunu düşünüyorum.
Peki, ya sizce, sizce bu dünyada saçma olan ne?