EMO: Kar garantili özelleştirme

Perşembe, 26 Haziran 2008 (18 yıl 4 ay önce)

Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Yönetim Kurulu Başkanı Musa Çeçen'in de katıldığı basın açıklamasını EMO Adana Şube Başkanı Mehmet Mak yaptı.

Maliyet artmasa da hedeflenen kar için otomatik zam

Elektriğe yapılan fahiş zamlara, neo-liberal uygulamalara, küreselleşmeye, emperyalizme karşı duracaklarını belirten EMO, zamların, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Yasası‘yla, kamu tarafından düzenlenen merkezi planlamaya dayalı bir elektrik yapısından vazgeçilip, piyasa kurallarının geçerli olduğu sözde rekabetçi, serbest bir elektrik piyasası yapısına geçişin bir sonucu olarak özel şirketlerin kar garantili üretim yapma dayatmasından kaynağını aldığını ve faturanın tüketiciye çıkartıldığı belirtilen açıklamada şunlara yer verildi:

Yüksek Planlama Kurulu‘nun (YPK)kararıyla (maliyet bazlı fiyatlandırma mekanizması) elektrik zammı otomatiğe bağlanarak, elektrik fiyatlarının, 1 Temmuz, 1 Ekim, 1 Nisan tarihlerinde, yılda 3 kez ayarlanacağı belirlenmiştir.

Bu sistem sonucunda, uluslararası piyasalarda en önemli maliyet girdisi olarak aşırı yükselen petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki yükselişin otomatik olarak elektrik fiyatlarına yansıyacağı görülmektedir. Ayrıca YPK kararına konulan bir maddeye göre de, enerji KİT‘lerinde maliyet artışı olmasa da yıllık kâr ya da faiz dışı fazla hedeflerinden önemli sapma olmasını önlemek için zam yapılabileceği belirtilmektedir.

AKP Hükümeti döneminde kamuya enerji alanında yatırım yaptırılmazken, serbest piyasa mantığı içinde açıklanamayacak olan şirketlerin kar garantili elektrik üretme dayatmasına teslim olunmuştur. Otomatik fiyatlandırma kararıyla, yatırım yapmayarak elektrik fiyatlarının fahiş düzeylere çıkmasına neden olan şirketler lehine kararlar alınmıştır.

Kar garantili özelleştirme

"Otomatik fiyatlandırmaya geçişin ardındaki temel neden dağıtım özelleştirilmelerinin yapılacak olmasıdır. Şirketlere sorunlu değil, kar garantili bir yapılanma teslim edilmek istenmektedir." denilen açıklamada şunlar kaydedildi:

Kamu elindeki şirketlere maliyet bazlı denilen otomatik fiyatlandırma ile son kullanıcıya yansıyacak zamları yapmaları öngörülürken, şirketlerin üretimlerinde nedense maliyet bazlı fiyatlandırma değil, borsa sistemine dayalı fiyatlandırma mekanizması devam ettirilmektedir. İlginç olan ise; bu borsanın hep en yüksek fiyattan işlem gören bir borsa şeklinde yapılandırılmış olmasıdır.

Bu zamlarla birlikte zaten yüksek düzeyde seyreden elektrik üretim fiyatları daha da yükselecektir. Elektrik üretimindeki doğalgazın payı dikkate alındığında bu durumun tüketiciler açısından yaratacağı olumsuz sonuç açıktır.

Semayeye nema dağıtımı

Hükümetin 28 Nisan 2008'de İMF'ye sunduğu ve İMF İcra Direktörleri Kurulu'nca da onaylanan Niyet Mektubu'nda yer alan "Enerji Planı"na göre son kullanıcı elektrik tarifelerinin ayarlanması, girdi maliyetlerindeki değişimlerin fiyatlara otomatik olarak yansımasını temin edecek bir fiyatlandırma mekanizmasının uygulanması, belediyelerin gecikmiş borçlarının çözümlenmesi, sektöre ilişkin özelleştirme stratejisinin hızlı bir şekilde yeniden hayata geçirilmesi kararı alınmıştır denilen açıklamda şöyle devam etti:

Doğumundan ölümüne kadar her insan için gerekli olan enerji, öncelikle yaşam hakkı, insan hakkıdır. Kamusal alanların tasfiyesi, özelleştirmeler yoluyla sermayeye kaynak aktarılması yeni nema dağıtım düzeninden başka bir şey değildir.

AKP Hükümeti‘nin aracı olduğu neo-liberal uygulamalara, küreselleşmeye, emperyalizme karşı, tüm sektörlerde olduğu gibi enerji sektöründeki talana karşı duracak, kamunun, halkın yararına politikaların hayata geçirilmesi için meşru ve hukuksal mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz.