Perşembe, 10 Temmuz 2008 (18 yıl 4 ay önce)
Kapatılan ve kapatılışı da işkenceli olan Bayrampaşa Hapishanesi'nden 6 Haziran günü Maltepe Çocuk Hapishanesi'ne sevk edilen siyasi çocuk mahkumlar tam 16 gündür açlık grevindeler. 13 çocuk tutsağın açlık grevi, uğradıkları fiili ve psikolojik saldırılar ile ihtiyaçlarının karşılanmamasına karşı başladı. Hapishanede yaşananlar, çocuk tutsaklardan Harun Akbaş'ın annesi Pürüze Akbaş ile İnsan Hakları Derneği (İHD) Cezaevi Komisyonu üyesi Avukat Rahşan Aytaç tarafından bugün yapılan bir basın toplantısı ile duyuruldu.
Kapatılan Bayrampaşa Hapishanesi'nden ilk sevk edilenler 6 Haziran günü çocuk mahkumlar olmuştu. Sevk sırasında olduğu gibi hapishaneye girişte de darp edilen çocuklara yönelik baskı ve kötü muamele, hücrelere atılmalarından sonra da kesilmedi.
Çocukların kitap, radyo, kıyafet gibi hakları olan ihtiyaç ve istekleri karşılanmadı. Ailelerinin getirdiği romanların dahi verilmediği çocuklara, merkezi ses sisteminden idarenin seçtiği müzikler dinletildi. Bu baskılara karşı ise çocuklar açlık grevine başladılar.
Açlık grevi başladıktan sonra hücreye doluşan gardiyanlar, çocukları kaba dayak işkencesinden geçirdiler. Pürüze Akbaş, çocuğunun vücudundaki dayak izlerine gözleriyle tanık olduğunu söylerken, Avukat Rahşan Aytaç ise Musa Yalçın isimli bir çocuğun başının yere vurulduğunu, Yalçın'ın halen bu vahşetin acısını baş ağrısı olarak çektiğini söyledi.
Bu toplu dayağın ardından çocuklar 3 kişilik hücrelere atıldılar. Avukat Aytaç, 18 yaşından küçüklerin yasal olarak 3 kişi tutulamayacağını, bunun tecrit anlamına geldiğini vurguladı. Aytaç bu durumu bir görüşme yaptığı hapishane idaresine de bildirdiğini fakat kendisine, "bunun bir tedbir olduğu, idareye karşı eylemleri bitince bir araya getirilecekleri" cevabının verildiğini aktardı.
Tutsak anası Akbaş ise çocuğunun gördüğü baskı ve şiddetin yanısıra ailelere yönelik arama dayatmalarından da dert yandı. Ailelere retina okuma dayatıldığını bu işlemle birlikte tüm aramanın saatlerce sürdüğünü söyledi.
Her ay bir hapishaneden patlıyor
Çocuk mahkumlara yönelik işkence ve kötü muamele geçtiğimiz ay da Diyarbakır E Tipi'nden taşmıştı. Cizre'deki 15 Şubat protestolarının ardından, ortaokul ve lise öğrencisi çocuklar okulları basılıp sınıflarından gözaltına alınmış ve emniyetteki gözaltı sürecinden konuldukları Cizre Hapishanesi'ne, daha sonra sevk edildikleri Diyarbakır E Tipi'nden götürüldükleri hastanelere kadar her yerde dayak, cinsel taciz, küfür, çıplak bırakma, çıplak halde soğukta bahçede bekletme, tuvalet temizletme, aç bırakma, yetersiz yiyecek verme, hapishane personelinin artık yemeklerini verme gibi işkencelere uğradıkları açığa çıkmıştı.
Çocuk hapishanelerindeki dayak, baskı ve kötü muamele 2003 yılında Buca Cezaevi'nin çocuk bölümünde yapılan isyan ile gündeme oturmuştu. Hücrelerde tutulan, ekmeklerini farelerle paylaşan, "hamam sefası" diye adlandırılan toplu dayak seanslarından geçirilen çocuklar tüm bunlara karşı isyan etmiş fakat bu sefer, asker ve gardiyanların daha büyük bir dozda işkence barındıran saldırısına uğramışlardı. Çocuklara yönelik işkence uygulayan asker ve gardiyanlar hakkında takipsizlik kararı veren mahkemeler geçtiğimiz Şubat ayında ise bu işkenceleri duyuran Avukat Nalan Erkem hakkında dava açmıştı.
3 yıldır kucaklaşamadık
Maltepe Hapishanesi'nde çocuklara yönelik dayak ve baskıların duyurulduğu basın açıklamasında, kardeşi Kandıra 2 No'lu F Tipi'nde tutulan başka bir tutsak yakını da bu hapishanedeki uygulamaları anlattı.
Kardeşi Harun Çeki'nin 3 yıldır hapis olduğunu belirten Süleyman Çeki, tüm bu süre zarfında hapishane idaresi tarafından verilen keyfi disiplin cezaları nedeniyle kardeşi ile açık görüş yapamadığını söyledi.
Süleyman Çeki, yine bu keyfi cezalar nedeniyle 1 yıllık mektup cezası bulunan kardeşine, gazete ve kitap da verilmediğini ve istenildiği zaman hücre içindeki hücrelere atıldığını söyledi. Çeki, hapishanelerde Türkçe dışındaki dillere uygulanan ırkçı yasağa da değindi.
Ne çocuk, ne ana diyorlar
Süleyman Çeki'nin yaşadıklarının ortaya koyduğu gibi, hapishane idarelerinin keyfi disiplin uygulamalarıyla sadece tutsaklar değil, tutsak aileleri de cezalandırılıyor. Tutsak ailelerine yönelik acı çekdirme, iradesizleştirme, kişiliksizleştirme saldırısının boyutu akıl almaz noktalara da tırmanıyor. Bunun bir örneği, İzmir Tire B Tipi Kapalı Cezaevi’ne görüşe gelen ailelere yapılan çıplak arama uygulaması...
Tutsaklar aileleri hapishane girişinde çırılçıplak soyunmaya ve bu halde çömelip kalkamaya zorlanıyor. Bu onursuz arama işkencesi tutsak Mehmet Desde'nin insan hakları savunucusu Şanar Yurdatapan'a gönderdiği faks ile gündeme oturdu:
Tarih 4 Temmuz 2008, yer Tire B Tipi Kapalı Cezaevi. 4 Temmuz 2008’de kızım ziyaretime geldi. Nizamiye kapısında bayan polis memurunun, arama adı altında yaptığı uygulamayı anlatınca dehşete kapıldım. Bayan polis memuru sırayla bayanları bir odaya alıyor. İç çamaşırlar da dahil olmak üzere tüm giysiler çıkartılıyor. Giysilerin çıkarılması yeterli görülmediği için, cinsel organlara bakılıyor ve çömelip kalkmaları söyleniyor. Bir kadının araması tam yarım saat sürüyor.Bu uygulamaya sadece kızının değil, diğer mahkumların eşleri ve hatta 60-70 yaşındaki annelerinin de maruz kaldığını belirten Mehmet Desde, "Bu uygulama insanlık dışı bir uygulamadır. Bu uygulama onur kırıcı ve işkencedir" dedi.