Pazartesi, 14 Temmuz 2008 (18 yıl 3 ay önce)
Ergenekon iddianamesi bugün İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'ne gönderildi. Mahkeme tarafından kabulü için 15 günlük yasal süre bulunan iddianame, bu süre boyunca gizli tutulacak. Bununla birlikte, iddianameyi basına açıklayan İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı'nın verdiği bilgiye göre, 48'i tutuklu 38'i tutuksuz 86 kişi, "silahlı terör örgütü kurmak, üye olmak/yardım etmek", "cebir ve şiddet kullanarak Türkiye Cumhuriyeti hükümetini ortadan kaldırmak veya görev yapmasını engellemeye teşebbüs", "halkı silahlı isyana tahrik" gibi maddelerin yanı sıra, Danıştay saldırısı, Cumhuriyet gazetesinin bombalanmasına azmettirmekten de yargılanacaklar. İddianamenin mahkemeye sevkinden önce başlatılan ve emekli orgenerallerin tutuklandığı 6. Ergenekon operasyonunun verileri ise iddianameye sonradan eklenecek. Taraf gazetesinde yayınlanan Darbe Günlükleri'ne ise iddianamede yer verilmeyeceği açıklandı.
Rejim krizi ve Ergenekon operasyonu
Ergenekon operasyonu, hem toplumsallaşmış rejim krizinin bir ürünüydü, hem de bu krizin içerisinden gerçekleştirilmeye çalışılan toplum mühendisliğinin bir aracı. Bunun sonucu olarak, kitlelere, yanıtı yanında promosyon olarak verilmiş bir dizi soru ile birlikte taşındı. Operasyon,
"AKP'nin kapatma davasına karşı resti", "dolaysızca bir ABD operasyonu" olarak servis edildi. Taraf gazetesi başta olmak üzere ABD'ci liberaller tarafından
"12 Eylülcülüğe ve darbeciliğe karşı demokratik bir eylem" havasına büründürüldü ve buradan açık-örtük müttefikler kazanmaya soyunuldu. TKP gibi kimin arabasında yolculuk ettiğinin artık farkında olanlar tarafından ise, bu
"ABD+Fethullah operasyonu" ile
"Cumhuriyetin elden gittiği" açıklamasıyla karşılandı ve bir eylemle protesto edildi. Emekli orgenerallerin cezaevinden başlattıkları
"siyasi savunma" tonlu mesajlar dahil, arenanın kızışması ile birlikte, darbe alsın almasın tarafların koz ve imkanlarını tam da bu toplumsallaşma ekseninden kullanacakları ise görünüyor!
Ergenekon operasyonu, tekil bir olay değil, bir zincirin iri bir halkası niteliğinde. Anayasa tartışmaları, türbana serbestlik, AKP’nin kapatılması davası, Lahika I ve orduya ait sızdırılan başka belgeler, müstakbel Genelkurmay Başkanı Başbuğ’a ilişkin spekülasyonlar, Başbuğ-Erdoğan görüşmesi, hemen ardından Ergenekon operasyonu ve Türkiye tarihinde bir ilk olarak emekli orgenerallerin tutuklanması, bu sürece dair yeni belge ve bilgiler, ekonomide yaşanan sarsıntılara dönük spekülasyonlar, TÜSİAD’ın yeni bir Anayasa için Konvansiyon oluşturma projesi ile ortaya çıkıp, gerisin geri yerine dönmesi… Kısa bir zaman kesitinde zincirleme yaşanan bu olaylar, ekonomik kriz beklentisi, ABD seçimleri ve seçimlerden önce olabileceklere dair spekülasyonlarla (Irak’taki gelişmeler ve ABD petrol devlerinin Irak’a yeniden dönmeleri, İran’a dönük saldırı planlarını yeniden ısındırması başta olmak üzere, Kafkasya ve Afrika’da yaşanan gelişmeler)… birbiriyle iç içe geçen bir ilişki içindedir ve böyle ele alınmalıdırlar.
Bu açıdan da tüm bu olup bitenleri AKP’nin kapatma davasına karşı giriştiği bir rövanş olarak algılamak ya da tek bir tarihsel sorunun (Kürt ulusal sorunu gibi) yarattığı mutabakat ya da çatışmalara indirgeyerek açıklamak, sorunu laik-şeriatçı çatışmasına sıkıştırmak, hatta daha da sığlaşarak yeni saldırı dalgasının perdelenmesi için yapılan girişimler olarak okumak, etmenlerin sadece bir yönünü görme yüzeyselliği olur. Keza, komplocu bir yaklaşımla operasyonu tek başına emperyalist güçlerin -özel olarak da ABD'nin- tak-şak ilişkisi içerisinde açıklamak da bir o kadar sığ ve çarpık sonuçlara götürür. Sorunun temelinde gerçekte, rejimin emperyalist ve işbirlikçi sermayenin ihtiyaçlarına bağlı dönüşüm zorunluluğu yatmaktadır. Nasıl ki malum kırmızı çizgiler başta olmak üzere artık dikişleri patlamış tüm eksenlerde işbirlikçi sermayenin dünyanın yeni koşul ve dengelerine uygun olarak kendisini tahkim etme zorunluluğu varsa; aynı biçimde, jeostratejik konumundan kaynaklı olmak üzere ve bölgesel operasyonlara monte edilecek tarzda emperyalizm açısından da bu dönüşüm zorunluluktur ve iç içedir. Esas olan soğuk savaş koşullarına ve geleneksel fobilere uygun algı ve kurumsallaşmaların emperyalist sermaye ve onunla organik bir içleşme ilişkisi yaşayan Türk tekelci burjuvazisinin ihtiyaçlarına uygun bir ruhla doldurulup tazelenmesidir. Fakat bu ruhun her koşulda nasıl olacağı neoliberal yıkım süreçlerinden bilindiği gibi, tasfiye edilmek istenenin her an tasfiye edene dönüşebileceği de çok uzak bir seçenek değildir. Sorun süreçlerin sermaye açısından en istikrarlı ve güvenli olana doğru zorlanmasıdır. Bu şimdilik sürecin dayattığı ölçütleri reddedenlerin tasfiyesi ile bu kurumsallaşmaların yeniden inşasıdır. Fakat bu o kadar karmaşık bir ilişkiler yumağı içinde yaşanmaktadır ki bu en ulusalcı, en
"anti ABD’ci" görünen en radikallerin arkasında da esasında her zaman birkaç ata oynayan ABD emperyalist sermayesi ya da onun bir kesimini bulmak bile bu açıdan oldukça manidardır. Nitekim ve örneğin, ABD, AKP'nin kapatılma davası karşısında uzun süre sessiz kalmış, daha sonra Rice cadısının ağzından yapılan
"AKP kitleleri temsil etmektedir" açıklamasıyla destek konumuna geçmiştir. Bu, içerde yaşanan istikrarsızlık koşulları ile olduğu kadar, bu atmosferi yeni bölgesel girişimler -yeniden ısındırılan İran operasyonu gibi- için kendi lehine kullanma hedefiyle de doğrudan ilgilidir.
Ya TÜSİAD? Burjuvazinin kaymağı TÜSİAD? Bu operasyonu o daha ziyade kaydetmekle sınırlı kalmıştır. Fakat duruşu bellidir ve duruşu yaşanan pek çok gelişme üzerinde asli belirleyendir. Ergenekon’un tasfiyesi de, AKP’nin kapatılması davası da esasında TÜSİAD’ın kaygı ve beklentileri ile paralellik taşıyan gelişmelerdir. Fakat şimdilik esas aldığı (bu alternatifsizlik ortamında) hızla, en azından belirli bir süre için istikrarlı bir ortamın oluşturulmasıdır. O yüksek dış borçlanma rakamları, kriz tartışmaları ile sanayide çok yönlü gelişim hedefleri, bunun için beslenmesi gereken kaynaklara güven verecek bir atmosfer, yeni nemalanma alanları, Bakü-Ceyhan gibi stratejik konum konuşturma girişimleri hayalleri ile gerçek (hem dünya ve bölgesel, hem de iç) arasındaki çelişki sarmacında istikrar getirecek her hamleyi destekleyen bir konumdadır. Bu açıdan da hem AKP’nin kafasına vurularak hizaya sokulması, ama hem de Ergenekon tipi istikrarsızlık ögelerinin tasfiyesini ve merkezi devlet örgütlenmesinin yeni duruma uygun olarak hızla tahkim edilip, kurumsal bir işlerliğe kavuşturulmasını arzulamaktadır. Zaten olan da budur!
Ergenekon, bu koşullarda safra olarak görülerek, gerektiği kadarıyla bordadan atılmaya yönelindi. Elbette ki, ordu, bürokrasi hatta medya ve diğer kesimler içindeki bağlantılarına dokunulmaksızın! Dolayısıyla hem basacak bir düğme bırakıldı hem de düğmeye basıldığında harekete geçebilecek güçler -bu ülkede Osman Gürbüz'lerin, Yasin Hayal'lerin düzinelerle yaratılmış olduğunu kim inkar edebilir, tıpkı Büyükanıt'lar gibi! Ordunun Hurşit Tolon'un kırık kapısı karşısında sessiz kalmasının nedeni, operasyonun bir mutabakata dayanıyor olmasıdır. Bu geçici mutabakatın başlıca nedeni ise Kürt ulusal sorununun stabilize edilmesi ihtiyacı, büyüyen kriz dinamikleri ve sermayenin istikrarsızlık kabusları karşısında sermayenin elinde kullanabileceği siyasal bir aktörün olmamasıdır. Bu açıdan da ordu
"Köprüyü geçene kadar…" demiş görünüyor.
Politikanın 'salak ile avanak'ı olmak
Hızlanan siyasal-toplumsal gelişmeler, işçi ve emekçi kitlelere dolaysız politik mesajların taşınması için bir avantaj olmakla kalmaz; aynı zamanda dört bir yandan yürütülen salvolar karşısında da sınıf çıkarı temelinde ve doğru politika ve taktikler eksenindeki devrimci siyasal eğitimi yakıcılaştırır. Tabii bu konumda sağlamca durabiliyorsanız!
Ergenekon operasyonu ve önceli olayların, liberal solu olduğu gibi ulusalcı solu da başdöndürücü bir hızla etkileyen gelişmeler olduğunu görmek zor değildir. Çok merak ediyorsanız, 12 Mart'ların, 12 Eylül'lerin mimarı ABD çıkarlarının dolaysızca dile geldiği, özellikle de antiemperyalizmi kitlelerin öncü kesimlerinin gündeminden çıkarmaya soyunan Taraf gazetesinin solun liberalizme açık kesimleri üzerindeki etkisine bir bakın! Bir sınıf ve emek gücüne dayanmayan, yelkenlerini karşıdevrim kampının iç hareketi ile şişiren, bu nedenle de her liberal hamleyi kitlelerin demokratik özlemleri için adres gösteren bu kesim,
"Darbeye karşı 70 milyon adım" adı altında yürüyüş düzenledi. Ergenekon operasyonuna ise
"İyi, ama eksik" şeklinde bir karne notu verildi -emekçi sınıflar bu saltanatı başlarına geçirmeye yekinmeden mümkünmüş gibi!
Emekçi sınıflara adres olarak
"yurtseverliği" -siz ona sosyal şovenizm deyin- gösteren, en küçük bir demokratik gündemle sözde
"adı liberalizmle kirlenir" yaftası altında ilişkisi olmayan, buna karşılık ordu içerisinde
"yurtsever damar" aramaya koyulan -aradığınızı buldunuz mu!!!- TKP ise, operasyonu
"Cumhuriyet elden gidiyor" yürüyüşü ile karşıladı! Bu ikili sizce politikanın
"salak ile avanak"ı olmuyor mu?
Ya da proleter sınıf mücadelesini geliştirmek
Bugünkü durumda kitlelerle dolaysızca ilişkisi olan iki ana nokta vardır. Birincisi, iki burjuva tarafın da güç mücadelesi içerisinde kullandıkları, diğer birçok silahın (yargı, parlamento, çete, kapalı görüşme, medya, rüşvet, tehdit..) varlığına karşın iç ve dış dengelerin toplam sonucu olarak ancak kitleleri yedekleyebildikleri ölçüde sonuca gidebileceklerini biliyor olmaları ve buna göre hareket etmeleridir -toplumsallaşmış rejim krizi karşısında toplumsal mühendislik yönü. İkincisi, bu güç çatışmasının neoliberal emperyalist kapitalist sömürünün krizle etkisini daha ağırlaştırmaya başlamış olduğu bir dönemde gerçekleşiyor olması; bunun ise gelişmeleri etkileyebilecek başlı başına bir etken olarak varlığıdır. Darbecilerin bunu açıkça kullanma hesabı içerisinde oldukları da açığa çıktı. AKP ise belediye seçimleri vb. de hesap ederek IMF politikalarından sapma biçiminde kullanıyor. İkiyüzlü CHP de
"Dönüp bu tarafa bakalım" diyerek dikkati zam yağmuruna çekiyor.
İşçi sınıfı ve emekçi kitleler için artık iyice dayanılmaz hale gelen kölece çalışmaya, kölece yaşamaya ve en küçük özgürlük soluğunun kesilmesine karşı kuşkusuz bir talepler bütünlüğümüz olmak zorundadır. Bugün bunun koşulu, darbecilerin yargılanması, MGK'nın dağıtılması, herkese iş, herkese çalışma hakkı, emekçi sınıfın ve gençliğin siyasal ve sendikal çalışmalarına özgürlük, Kürt ulusuna özgürlük, sendikalaşan işçinin işten atılmaması, parasız eğitim ve sağlık, güvencesiz çalışmanın yasaklanması, insanca yaşanacak ücret, 6 saatlik işgünü, açlık sınırı altında yaşamaya son, yardım ve sadaka değil sosyal güvenlik, üst kurulların kapatılması, temel gıda ve hizmetlere yapılan zamların geri alınması, sınır içinde ve dışında operasyonların durdurulması, ABD üslerinin kapatılması, ülke topraklarından komşu ülkelere saldırıların yasaklanması, emekçilere özgürlük'tür.
Demokratik siyasal haklarla ekonomik ve sosyal haklar - bugünkü durumda bunların içiçeliğine uygun olarak- tek bir paket halinde ele alınmalıdır. Mücadelenin istem ve hedefleri, propaganda, ajitasyon ve eylem, her iki tarafın demagojik argümanlarını etkisizleştirecek, siyasal ve toplumsal demokrasinin geliştirileceği bir eksene sahip olmalıdır. Bu iç içelik her konu üzerinden ve her vesileyle ne kadar çok ve ne kadar iyi anlatılabilirse sadece genellikten kurtulunmuş olunmaz, demokrasi üzerine manipülasyona ve ulusalcılık ve anti-emperyalizm üzerine manipülasyona karşı da en doğru ve etkili mücadele yürütülmüş olur. Böylece işçi sınıfı sadece faşizme karşı mücadele etmiş olmaz, burjuva neoliberalizmiyle de sınırını çekmiş olur. Burada asıl olan, itlerin savaşına karşı emekçilerin kendi bayrağı altında toplanması çağrısı, kendi programı için, acil ihtiyaç ve talepleri için sokağın, eylemin, genel grevin kitleler için çıkış yolu olarak gösterilmesidir.