Salı, 9 Eylül 2008 (18 yıl 2 ay önce)
Tire B Tipi Kapalı Hapishanesi'nden Temmuz ayında taşan onursuz arama işkencesi kamuoyunda geniş bir şekilde yer bulmuştu. Kız çocuklarından ninelere kadar çırılçıplak soyularak çömelip kalkmaya zorlanan tutsak yakınlarının, arama adı altında maruz kaldığı yarım saatlik işkence seansları insanlıktan utandırmıştı.
8 Eylül Pazartesi günü İnsan Hakları Derneği İzmir Şubesi'nde bir açıklama yapan tutsak yakını Gülnaz Türkmen, aynı işkencenin İzmir'in başka bir cezaevi olan Torbalı Cezaevi'nde sürdürüldüğünü duyurdu.
Gülnaz ana Torbalı Cezaevi'ne, TİKB davasından tutuklu bulunan oğlu Devrim Türkmen'i görmek için gitmişti. Daha önce Kırıklar F Tipi'nde tutulan Devrim Türkmen bu hapishaneye sürgün edilince, sürgün sevklerin işkence anlamına geldiğini bilen Gülnaz ana yüreği cız ederek koştu Torbalı'ya...
Ne var ki oğlunun işkence görüp görmediğinden endişe ederken kendisi işkence ile karşı karşıya bırakıldı. Ona, ya onursuz aramaya gireceği ya da oğlunu göremeyeceği dayatıldı. Oğlunun sağlığından şüphe duyan Gülnaz ana, analık duygularıyla katlandı işkenceye... Görüşten çıktıktan sonra ise görüştüğü diğer tutuklu ve hükümlü yakınlarından bu onursuz arama işkencesinin olağan bir uygulama olduğunu öğrendi.
Yaşadığı ve öğrendiği bu gerçekler hakkında suç duyurusunda bulunan Gülnaz ana, onursuz arama dayatması sürdüğü müddetçe görüşe girmeyeceğini söyledi:
Oğlum Kırıklar'dan yeni geldiği için gelirken dövülüp dövülmediğini merak ettiğimden bu onursuz aramayı kabul ettim. Ama ben F tipinde bile böyle onursuzluğu yaşamadım. Bundan sonra böyle arama yapılırsa oğlumun görüşüne girmeyeceğim.Bu yaşanlar Torbalı Hapishanesi'ndeki işkencenin sadece aileler cephesinde yaşatılanları, bir de tutsak Devrim Türkmen'in cephesi bulunuyor. Nitekim Devrim, bu hapishaneye sevk edilmeden önce konulacağı hücredeki aynalar dahil tüm eşyalar söküldü ve adli tutsaklar da "terörist geliyor" denilerek kışkırtıldı.
Açıklamada Devrim Türkmen'in avukatı Bahattin Özdemir de söz alarak bu tür aramaların güvenlik nedeniyle değil, onur kırıcı olması için yapıldığını vurguladı. Tire Savcısı'nın onursuz arama işkencesi gündeme geldikten sonra "Ben sıkı arama emri verdim" diyerek uygulamayı savunduğunu hatırlatan Özdemir, savcının bu pervasızlığının işkencenin devlet erkinde nasıl bir meşruluğa sahip olunduğunu gösterdiğine dikkat çekti.
Aşağıda konuyla ilgili İHD İzmir Şubesi'nin yaptığı açıklamaya yer veriyoruz:
Derneğimize başvuran tutuklu yakını Gülnaz Türkmen, 2 Eylül 2008 günü Kırıklar 1 No'lu F Tipi'nde hükümlü olan oğlu Devrim Türkmen'i ziyaretine gittiğinde; Torbalı Kapalı Cezaevi'ne sevk edildiğini öğrenmiştir. Aynı gün Torbalı Cezaevi'ne görüş talebiyle gitmiş, ancak cezaevinde bayan gardiyan olmadığı ve görüşlerin Perşembe günü yapıldığı gerekçesiyle görüş izni alamamıştır.
4 Eylül 2008 tarihinde yeniden görüş için gittiğinde ise cezaevi girişinde olan bir bölümde emniyetten getirilen bir kadın polis tarafından üst aramasına tabi tutulmuştur. Üst araması sırasında kadın polis pantolonunu aşağıya doğru sıyırmış ve tişörtünü yukarıya kaldırıp sütyenini aşağı doğru çekerek elleriyle göğüşlerine bakmıştır. Görevli polise böyle arama yapamayacağını insan onurunu rencide ettiğini belirterek arama biçimine ilişkin itiraz ettiğinde de arama sürdürülmüştür; "Oğlun ile görüşmek istiyorsan bizim arama biçimimiz böyle... Bu şekildeki aramaya izin vermezsen görüşe giremezsin!" diye tehdit edilmiştir.
Görüş çıkışında diğer tutuklu yakınlarıyla görüşen Gülnaz Türkmen'e aileler aramaların hep böyle olduğunu ifade etmişlerdir. Bu onur kırıcı aramayı yapan ve bu tarz arama yapılması konusunda emir verenler hakkında 5 Eylül 2008 tarihinde Torbalı savcılığı'na giderek suç duyurusunda bulunmuştur. Savcılıkta başvuru yapılırken savcı tarafından sorulan şu soru ise konuyla ilgili yaklaşımı ortaya çıkarmaktadır: "Şahidin var mı?"
Daha Temmuz başında Tire Kapalı Cezaevi'nde yaşanan ve kamuoyuna duyuran aynı tarz onur kırıcı arama için derneğimiz görüşmelerde bulunmuş ve yine birçok bahanenin ardında sığınılarak ihlallerin üstüne gidilmemiştir. Aynı anlayış haklarını arayan annelere "şahit" sormaktadır. Oysa çok iyi bilinmektedir ki, görüşlere yalnız girinmekte ve aramaların yapıldığı oda da görüşçü görevli ile yalnız kalmaktadır. Bu anlayış ille de şahit istiyorsa bundan sonra her görüş ve arama için insan hakları savunucuları ve hukukçular çağrılabilir.
Bizler yıllardır cezaevlerinin insan hakları örgütlerinin denetimine açılması için çağrı yapmaktayız. Bu çağrılara bugüne değin kulak tıkayanlar bundan sonra yaşanacak ihlaller içinde zemin hazırlamaktadırlar.
Tutuklu yakınlarına yönelik baskı ve sindirme aracı olarak görüşlerde bu tarz onur kırıcı ve insan haklarına aykırı yöntemleri uygulayanları bir kez daha protesto ediyor ve sorumluları göreve çağırıyoruz. Unutulmamalıdır ki, her susuş ve dolayısıyla kabulleniş insani değerlere yönelik yeni saldırılara çıkartılmış bir davetiyedir. İnsan onuru ve devrimci değerleri ayaklar altına almaya kalkanlara karşı tarih önündeki şahitliğimizin süreceğini bir kez daha ilan ediyoruz.
İnsan Hakları Derneği
İzmir Şubesi