GÜNCEL
Hemen arkasından Terörle Mücadele Yüksek Kurulu toplandı. Kararlar zaten Başbuğ tarafından açıklandığı için ve zaten artık alışılmış hale geldikleri için öylece açıklandıkları ile kaldılar. Zulüm ile yoksulluk kırbacı bir arada işleyecekti! Her ikisinden onursuzlaştırma, geleceksizleşme doğurtulacaktı Kürde!
Tüm bunlarla eşgüdüm içinde başka bir gelişme daha yaşandı. Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Nazım Ekren, Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, Sanayi ve Ticaret Bakanı Zafer Çağlayan ve TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu'nun katıldığı toplantıdan çıkan Tekstil, Hazır Giyim ve Deri Sektörü Strateji Eylem Planı açıklandı. Türkiye tarihinde bir ilkti bu! Daha önce hiçbir sektör için yapılmayan yapılmış, hükümet ve sermaye temsilcilerinin altına imza attıkları stratejik bir plan oluşturulmuştu.
Aslında bu plan da beklenmeyen bir şey değildi. Keza Kürdistan’ın tekstil sanayi açısından Türkiye’nin Çin’i haline getirilmesi planı uzun süredir gündemdeydi. Şaşırtıcı olan tüm diğer gelişmelerle eşgüdümlü olarak bu planın da düğmesine basılarak, hızla pratikleştirileceği izlenimi yaratılmasıydı.
Kürdistan’ın sermaye açısından nasıl bir sömürü cenneti olarak görüldüğü biliniyor. Bugüne kadar rejimin bilinçli politikaları ile kapitalist gelişme için gerekli tüm altyapı hizmetlerinden men edilen Kürdistan’ın ancak kirli savaş hatırına yol-elektrik gibi alyapı hizmetlerine kavuşabildiği de... Bu savaş süresince toplumsal haritasının nasıl bir altüst oluş yaşadığını, sınıflar ve sınıf ilişkileri açısından nasıl bir tablonun oluştuğu ortada … ‘90’ların başından itibaren yerlerinden edilmiş milyonlar, hiçbir alanda istihdam olanağı bulamadan, devasa bir kent yoksulları kütlesine dönüştü. Rejimin yıllardır bu gerçek üzerinden yeni bir düzleme geçiş yapmaya çalıştığı biliniyor. Savaş yorgunluğunun, açlıkla yoksullukla harmanlanmış ağır havasını, teslimiyete dönüştürmek için planlar açıklayıp duruldu. Sermayeye teşvikli çağrılarda bulunmak mı dersiniz, STÖ denilen Kürdü bilinci ile rejime kazanma ağları oluşturmak mı, olmadı kentlere yığılan Kürt gençleri ve çocuklarını uyuşturucu ve fuhuş ağı içine çekerek çürütmek mi… aklımıza gelebilecek pek çok yöntem denendi, deniyor. GAP üzerinden kopan abartılı şovlara değinmiyoruz bile!
Fakat ne yapıldıysa da her zaman istikrar arayan sermayenin yönünü güçlü bir tarzda Kürdistan’a döndüremedi. Elbette ki yüzünü oraya dönen de olmadı değil. Hem de ciddi yatırımlar yaparak… Fakat bu tüm Kürdistan’ı kapsayan, onu bir ağ gibi içine alacak bütünlüklü bir kapitalist hamle olarak yaşanmadı. Keza aranan istikrar henüz hissedilmiyordu!
Fakat şimdi "kırılma noktasında" olarak tanımlanan Kürt ulusal hareketinin tamamen tasfiyesi için, Kürdün bilincinin bütünsel olarak soğurulabileceği bütünlüklü - kapsamlı ve derinlikli bir taarruz için hepsi (semaye-ordu-siyaset ve bir bütün olarak rejim) hemfikir oldular! Devletin kasasından beslenecek bir kapitalist yatırım seferberliği için oraya buraya sapmayan bir hamleye girişecekler! Kısacası Kürt siyasal hareketinin yaşadığı düalizmin (ideolojik büyük geri sıçrama ile devam eden gerilla mücadelesi arasındaki çelişki) ortaya çıkardığı tabloyu derinleştirerek (halk üzerindeki manevi gücünün zayıflamasını), Kürdistan’ı yeniden fethetmeye girişecekler!
Kürdistan, bir zamanlar Türk tekelci burjuvazisinin temel yatırım alanı olup, emperyalist küreselleşmenin ortaya çıkardığı yeni olgular karşısında tutunmakta zorlandığı (ucuz işgücü deposu Çin ve Hindistan gibi rakip güçlerin varlığı!) tekstil, hazır giyim ve deri sektörünün yatırım merkezi haline getirilmesi hedefleniyor! Rekabet etmekte zorlandığı ucuz işgücü cennetlerine alternatif bir yeni sömürü cenneti yaratılmak isteniyor.
Planda açıkça bu alanda yatırım yapan ya da yapmak isteyen sermaye kesimlerine adeta iradi bir yönlendirme ile Kürdistan gösteriliyor; "Verilecek teşvikler için Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesine taşınmak şart!"
Sermayenin yönünün merkezi bir "zorlama" (teşviklerin koşullandırılması) ile Kürdistan’a döndürüleceği bu hamlenin hızla pratikleşmesi için gereken her şey düşünülmüştü bu sefer. Şöyle deniliyor:
Plan öyle bir felsefe ile hazırlanmış ki, Kürdistan dışındaki illerde tekstil yatırımı yapan sermaye kesimlerinin hızla Kürdistan’a taşınmaları neredeyse kaçınılmaz hale getirilmiş. "Taşınmayana teşvik yok" deniliyor. Hatta hemen taşınana taşınma harcamaları da dahil daha yüksek katkılar sağlanacağı vaat ediliyor. Kısacası bu sektörde yatırım yapmış sermaye kesimlerinin (ki daha çok orta ölçekli işletmeler) tüm noktalardan bağlanarak, Kürdistan’a taşınmaları kaçınılmaz kılınıyor:
Akyıl Tekstil direnişçisi işçi kadınlar... Onları ne patronla olan aşiret-köy bağları, ne imamların devreye sokulması, ne ailelerin kışkırtılması, ne de çevre baskısı yıldırdı.
Planın diğer ayrıntılarına girmiyoruz. Ekonominin dolayımsızca siyasallaştırıldığı, bu siyasallaşma içinden devasa bir pazarın kapitalist üretime açılmaya çalışıldığı ortada. Kürdistan ve Kürt işçi ve emekçisi üzerinde sallandırılan baskı ve zulüm kırbacı elden bırakılmadan, açlık ve yoksulluk ejderhasının sömürücüler için sunduğu olanaklar sonuna kadar kullanılarak sisteme içerilmesi!
Fakat bu seferin dönüşü olmaz! Bu seferden kısa vadede olmasa da er ya da geç yeni temelde ve ruhta örgütlenmiş bir ulusal kurtuluş mücadelesi çıkar. Rejimin AKP’ye verdiği destek de bu öngörü üzerinden anlam kazanıyor. Kürt işçi ve emekçisinin din afyonu ile sisteme bilincinden zincirlenmesi için! Fakat bunun da er ya da geç gerçeğin, yani ağır emek gücü sömürüsünün duvarına çarpacağı ortadadır. Ve gerçek anlamda çözülemediği sürece asla bitirilemeyecek olan ulusal özlemlerin bu temel içinden kazanacağı yeni anlamlarla, yeni bir eksene oturacağı da!
Kapitalist restorasyonun yaratacağı proleterleşme ile ne yapılırsa yapılsın bitirilemeyecek olan ulusal özlemlerin iç içe geçtiği 21. yüzyılın antikapitalist temele oturan ulusal hareketinin doğması kaçınılmazdır! Kürt ulusal hareketinin siyasal temsilcileri de dahil, herkesin görmesi ve kendisini bu gerçeğe uygun olarak yeniden tanımlaması ise bir zorunluluktur.
Cumartesi, 13 Eylül 2008 (18 yıl 1 ay önce)
Yeni Genelkurmay başkanı Başbuğ ve komuta heyetinin Kürdistan’a düzenledikleri sefer bundan sonra olabileceklerin anlaşılması açısından önemli bir resim sundu. Bu sefere ilişkin kaleme alınan yazımızda "Kürtsüz Kürt çözümü" olarak tanımladık bunu. Başbuğ kürsüden düşük yoğunluklu savaş denilen kirli savaşın yeni bir evresinin startını veriyordu. Rejimin klasik argümanlarını tekrarlıyormuş gibi görünse de, bu konuşmayı öncekilerden farklı kılan buydu. Ve bu bir bütün olarak sermayenin ve onun temsilcisi olan devletin tüm kurumlarının hemfikir olduğu, hiçbir şeyde gösteremedikleri işbirliği ve mutabakatı sağladıklarının da işaretlerinin verilmesi ile topyekün bir savaş olarak başlatılıyordu! Kürt ulusal hareketi için (tüm siyasal bileşenlerini kapsayacak şekilde) "kırılma noktası" tespiti ile paralellik taşıyan yeni bir hamlenin işaret fişeğiydi bu konuşma!
Rejimin alışılmış "çözüm" teranelerinin derli toplu hale getirilmesi ile bir tekrar duygusu yaşatsa da, hedeflerin netliği ve tokluğu itibari ile "yeni"ydi. Onu "yeni" kılan Kürdün ruhunun teslim alınması zorunluluğunu, yöntemleri ile birlikte bu düzeyde net bir şekilde tanımlamasıydı. Kürdün kirli savaş ve bir bütün olarak neoliberal yıkım politikaları ile yaşadığı yorgunluğu, yıkımı, yoksulluk ve yoksunluğu sömürmeyi esas politika haline getirmesiydi. Buna gelmeyenlerin her zaman olduğu gibi imhaya uğrayacaklarının kürsülerden bir kez daha haykırılması ise bu sömürünün korku sopası ile bir rızaya dönüştürülmesi içindi sadece.
Zirveler, zirveler…
Hemen arkasından Terörle Mücadele Yüksek Kurulu toplandı. Kararlar zaten Başbuğ tarafından açıklandığı için ve zaten artık alışılmış hale geldikleri için öylece açıklandıkları ile kaldılar. Zulüm ile yoksulluk kırbacı bir arada işleyecekti! Her ikisinden onursuzlaştırma, geleceksizleşme doğurtulacaktı Kürde!
Tüm bunlarla eşgüdüm içinde başka bir gelişme daha yaşandı. Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Nazım Ekren, Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, Sanayi ve Ticaret Bakanı Zafer Çağlayan ve TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu'nun katıldığı toplantıdan çıkan Tekstil, Hazır Giyim ve Deri Sektörü Strateji Eylem Planı açıklandı. Türkiye tarihinde bir ilkti bu! Daha önce hiçbir sektör için yapılmayan yapılmış, hükümet ve sermaye temsilcilerinin altına imza attıkları stratejik bir plan oluşturulmuştu.
Türkiye’nin Çin’i!
Aslında bu plan da beklenmeyen bir şey değildi. Keza Kürdistan’ın tekstil sanayi açısından Türkiye’nin Çin’i haline getirilmesi planı uzun süredir gündemdeydi. Şaşırtıcı olan tüm diğer gelişmelerle eşgüdümlü olarak bu planın da düğmesine basılarak, hızla pratikleştirileceği izlenimi yaratılmasıydı.
Kürdistan’ın sermaye açısından nasıl bir sömürü cenneti olarak görüldüğü biliniyor. Bugüne kadar rejimin bilinçli politikaları ile kapitalist gelişme için gerekli tüm altyapı hizmetlerinden men edilen Kürdistan’ın ancak kirli savaş hatırına yol-elektrik gibi alyapı hizmetlerine kavuşabildiği de... Bu savaş süresince toplumsal haritasının nasıl bir altüst oluş yaşadığını, sınıflar ve sınıf ilişkileri açısından nasıl bir tablonun oluştuğu ortada … ‘90’ların başından itibaren yerlerinden edilmiş milyonlar, hiçbir alanda istihdam olanağı bulamadan, devasa bir kent yoksulları kütlesine dönüştü. Rejimin yıllardır bu gerçek üzerinden yeni bir düzleme geçiş yapmaya çalıştığı biliniyor. Savaş yorgunluğunun, açlıkla yoksullukla harmanlanmış ağır havasını, teslimiyete dönüştürmek için planlar açıklayıp duruldu. Sermayeye teşvikli çağrılarda bulunmak mı dersiniz, STÖ denilen Kürdü bilinci ile rejime kazanma ağları oluşturmak mı, olmadı kentlere yığılan Kürt gençleri ve çocuklarını uyuşturucu ve fuhuş ağı içine çekerek çürütmek mi… aklımıza gelebilecek pek çok yöntem denendi, deniyor. GAP üzerinden kopan abartılı şovlara değinmiyoruz bile!
Fakat ne yapıldıysa da her zaman istikrar arayan sermayenin yönünü güçlü bir tarzda Kürdistan’a döndüremedi. Elbette ki yüzünü oraya dönen de olmadı değil. Hem de ciddi yatırımlar yaparak… Fakat bu tüm Kürdistan’ı kapsayan, onu bir ağ gibi içine alacak bütünlüklü bir kapitalist hamle olarak yaşanmadı. Keza aranan istikrar henüz hissedilmiyordu!
Fakat şimdi "kırılma noktasında" olarak tanımlanan Kürt ulusal hareketinin tamamen tasfiyesi için, Kürdün bilincinin bütünsel olarak soğurulabileceği bütünlüklü - kapsamlı ve derinlikli bir taarruz için hepsi (semaye-ordu-siyaset ve bir bütün olarak rejim) hemfikir oldular! Devletin kasasından beslenecek bir kapitalist yatırım seferberliği için oraya buraya sapmayan bir hamleye girişecekler! Kısacası Kürt siyasal hareketinin yaşadığı düalizmin (ideolojik büyük geri sıçrama ile devam eden gerilla mücadelesi arasındaki çelişki) ortaya çıkardığı tabloyu derinleştirerek (halk üzerindeki manevi gücünün zayıflamasını), Kürdistan’ı yeniden fethetmeye girişecekler!
İradi bir yönlendirme!
Kürdistan, bir zamanlar Türk tekelci burjuvazisinin temel yatırım alanı olup, emperyalist küreselleşmenin ortaya çıkardığı yeni olgular karşısında tutunmakta zorlandığı (ucuz işgücü deposu Çin ve Hindistan gibi rakip güçlerin varlığı!) tekstil, hazır giyim ve deri sektörünün yatırım merkezi haline getirilmesi hedefleniyor! Rekabet etmekte zorlandığı ucuz işgücü cennetlerine alternatif bir yeni sömürü cenneti yaratılmak isteniyor.
Planda açıkça bu alanda yatırım yapan ya da yapmak isteyen sermaye kesimlerine adeta iradi bir yönlendirme ile Kürdistan gösteriliyor; "Verilecek teşvikler için Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesine taşınmak şart!"Sermayenin yönünün merkezi bir "zorlama" (teşviklerin koşullandırılması) ile Kürdistan’a döndürüleceği bu hamlenin hızla pratikleşmesi için gereken her şey düşünülmüştü bu sefer. Şöyle deniliyor:
2009-2015 yılları arasında en az 30 kişi istihdam ettikleri tesislerini söz konusu bölgelere taşıyanlara, arıtma tesisleri için yüzde 50 enerji desteği, KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, faiz desteği, SSK işveren primi indirimi, kurumlar ve gelir vergisi indirimi, yatırım yeri tahsisi, KOSGEB'den sıfır faizli kredi olanağı sağlanacak.Küresel rekabet karşısında ciddi darbeler yiyen bu sektörün Kürdistan’daki ucuz işgücü olanaklarına güvenilerek bütünlüklü bir hamle yapması için büyük çaplı sermaye yatırımları gerektiren, "…modernizasyon, yenileme, Ar-Ge, tasarım, teknik tekstil ile akıllı tekstil gibi" alanlarda teşvik alması da garanti altına alınıyor! Sorun ucuz işgücü sömürüsüne dayanan kar oranlarındaysa ve bunun için de Kürdistan’ın düzlenmesi olanağı söz konusu ise o halde sektörün bütünlüklü gelişimi için ne gerekiyorsa o yapılmalı!
Hemen uygulama
Plan öyle bir felsefe ile hazırlanmış ki, Kürdistan dışındaki illerde tekstil yatırımı yapan sermaye kesimlerinin hızla Kürdistan’a taşınmaları neredeyse kaçınılmaz hale getirilmiş. "Taşınmayana teşvik yok" deniliyor. Hatta hemen taşınana taşınma harcamaları da dahil daha yüksek katkılar sağlanacağı vaat ediliyor. Kısacası bu sektörde yatırım yapmış sermaye kesimlerinin (ki daha çok orta ölçekli işletmeler) tüm noktalardan bağlanarak, Kürdistan’a taşınmaları kaçınılmaz kılınıyor:
Taşınacak firmalara yönelik bu imkan 1 Ocak 2009-31 Aralık 2014 dönemini kapsayacaktır. Dolayısıyla erken taşınan firmaların desteklerden yararlanma süreleri de daha uzun olacaktır. Taşınma işleminin hızla yapılmasını teminen, 2009 yılı sonuna kadar taşınacak olan firmalara ayrıca taşınma desteği verilecektir. Taşınılacak illerde mevcut tesislerden 5084 sayılı Kanun'dan yararlanmaya devam edenler, söz konusu kanunda kendilerine sağlanmış imkanları belirlenmiş sürelerin sonuna kadar kullanabileceklerdir.Elbette ki plan tekstil sektörünün bütünlüklü reorganizasyonunu hedefliyor. Fakat Kürdistan gibi bir olanak (ucuz işgücü kaynakları ile devasa bir cennet) olmasaydı emperyalist küreselleşme koşullarında bu reorganizasyona girişmeleri bile mümkün olmayacaktı! Bu açıdan da tek başına bir sektörün reorganizasyonu olarak okunamayacak siyasal şifrelerle birlikte anlam kazanıyor. Kürdistan pazarının, Kürt işçi ve emekçileri ile birlikte ele geçirilmesi!
Akyıl Tekstil direnişçisi işçi kadınlar... Onları ne patronla olan aşiret-köy bağları, ne imamların devreye sokulması, ne ailelerin kışkırtılması, ne de çevre baskısı yıldırdı.
Yeni bir Kürt hareketi doğar!
Planın diğer ayrıntılarına girmiyoruz. Ekonominin dolayımsızca siyasallaştırıldığı, bu siyasallaşma içinden devasa bir pazarın kapitalist üretime açılmaya çalışıldığı ortada. Kürdistan ve Kürt işçi ve emekçisi üzerinde sallandırılan baskı ve zulüm kırbacı elden bırakılmadan, açlık ve yoksulluk ejderhasının sömürücüler için sunduğu olanaklar sonuna kadar kullanılarak sisteme içerilmesi!
Fakat bu seferin dönüşü olmaz! Bu seferden kısa vadede olmasa da er ya da geç yeni temelde ve ruhta örgütlenmiş bir ulusal kurtuluş mücadelesi çıkar. Rejimin AKP’ye verdiği destek de bu öngörü üzerinden anlam kazanıyor. Kürt işçi ve emekçisinin din afyonu ile sisteme bilincinden zincirlenmesi için! Fakat bunun da er ya da geç gerçeğin, yani ağır emek gücü sömürüsünün duvarına çarpacağı ortadadır. Ve gerçek anlamda çözülemediği sürece asla bitirilemeyecek olan ulusal özlemlerin bu temel içinden kazanacağı yeni anlamlarla, yeni bir eksene oturacağı da!
Kapitalist restorasyonun yaratacağı proleterleşme ile ne yapılırsa yapılsın bitirilemeyecek olan ulusal özlemlerin iç içe geçtiği 21. yüzyılın antikapitalist temele oturan ulusal hareketinin doğması kaçınılmazdır! Kürt ulusal hareketinin siyasal temsilcileri de dahil, herkesin görmesi ve kendisini bu gerçeğe uygun olarak yeniden tanımlaması ise bir zorunluluktur.