Çarşamba, 3 Aralık 2008 (17 yıl 8 ay önce)
Yaşanacak Dünya: Daimler'deki duruma geçmeden önce, biraz Berlin genelinden söz eder misiniz?
Mustafa Efe: Berlin'de çok işletme vardı. Duvarın açılmasıyla birlikte, birçoğu kapandı ya da doğuya taşındı. Şu an Berlin'deki en büyük fabrikalar, başta 3 bin işçiyle Daimler olmak üzere BMW, Siemens, KWU (Kraftwerk Union-Türbin üretimi), Schindler (Asansör), Ostram (Ampul) dışında küçük işletmeler var. 3.5 milyonluk nüfusun 25-30 bini üretimde. Hikaye aslında.
Sadece Stuttgart'ta Mercedes 40-50 bin kişi çalıştırıyor. Burada sanayi diye bir şey yok aslında. Daimler'deki 3 bin işçinin yaklaşık 350'si Türkiyeli, diğer 350-400 arası işçi ise değişik uluslardan göçmenler, daha çok Polonyalı ve eski Yugoslav ülkelerinden.
IG Metal'in imza attığı TİS nasıl karşılandı fabrikanızda?
Bir kısım Alman işçi dedi ki "Biz ne yapacağız yüzde 8'i, işimiz olmadıktan sonra?". Bir kısmı da, "En az yüzde 8 almalıyız" dedi. Biz grev yapsak, patrona yarar. Grev yapsak da krizden dolayı etkisi olmayacaktı. Buna rağmen uyarı grevine bir kez çıkıldı.
Anlaşmadan sonra bir kısmı "İyi ki böyle anlaşma yaptık" derken bir kısmı "Skandal" dedi. Baden Württemberg eyaleti örnek oldu, diğer bölgelere de önerdiler. Önce 2.1 veriyor ama 7 ay sonra vereceği yüzde 2.1'in şartı var. Firmanın durumu kötüyse, bu artışı vermeyebilir.
İşçiler memnun değil, ama dışarı çıkmayabilirler. Bizdeki işçiler daha çok doğulu ve genç. Doğulu (Doğu Alman) işçiler eskiyle karşılaştırdığında hayatını daha iyi görüyor. En büyük derdi, işini kaybetmemek. Bir de tabii Doğulularla (doğu Alman) Türkiyeliler arasında da rekabet var. Herkes kendi işyerini düşünüyor.
Sendikaların mücadele edebilmesi için, işçileri arkasına alması gerekiyor. Ama sendika bürokrasisi işçilerden kopmuş durumda. İşverenler, sendika bürokrasisi ve işyeri temsilciliği bir üçgen kurmuşlar, tıpkı IG Metal amblemi gibi. Betriebrat'ın (işyeri temsilcisi) işçilerle bağlantısı var. Sendikayı işçiler tanımıyor ama Betriebsrat'i tanıyor. İşveren, Betriebrat'in olmasından yanadır her zaman, çünkü kendisine yakın adamları seçtirebiliyor.
ERA (performans değerlendirme sistemi) olayı vardı geçen sene. 11 hafta boyunca her çarşamba dışarı çıktık. Kısa mitinglerle greve dönüştürmek istedik.
Tazminat furyası!
2005'ta bir tazminat furyası vardı. Şimdi gene bunu uyguluyorlar. Şimdi çıkarsan, daha yüksek tazminat alırsın, diyorlar. Yaşanacak Dünya muhabirleri olarak, tazminat alıp çıkmış bir arkadaşla röportaj yaptık. Tazminatını alan işçi arkadaş konuşmasını "Pişmanım" diye başladı. Aldığınız parayla küçük bir işyeri açtığınızda, zaten her köşebaşı büfe, cafe vb. Sonra iflas ediyor bu arkadaş. Ben ne anlarım işletmecilikten, işçi olarak. İşçi arkadaşlara tavsiyemiz, işyerini satmamaları. Yaşadıkları zorluklara ve sorunlara karşı, insanca yaşamak ve daha iyi şartlar için mücadele etmek. Ama sadece kendi işyerimizde değil, enternasyonal olarak.