Cuma, 23 Ocak 2009 (17 yıl 9 ay önce)
Gazeteport isimli internet sitesinde yayınlanan bir haberde Ufuk Çizgisi dergisinde yer alan bir yazı nedeniyle açılan davanın, para cezası korkusuyla Adalet Bakanlığı tarafından düşürüldüğü belirtiliyor.
Söz konusu haberde derginin 31 Mart 2005 tarihli sayısında yer alan "Yeni Kürdistan panoraması" başlıklı yazıda TCK'nın 301. maddesine göre "Türkiye Cumhuriyetini ve askeri kuvvetleri basın yolu ile aşağılama" suçundan açılan davada derginin yöneticileri Nilgün Güngör ile Cihan Sedefoğlu'nun yargılanmasına Adalet Bakanlığı izin vermediği belirtiliyor. Aynı haberin devamında bakanlığın kararına gerekçe olarak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) kararlarını gösterdiği belirtiliyor.
Yazının 2005'te yayınlanmasından sonra Şişli Savcılığı tarafından soruşturma başlattı. Soruşturmadan sonra Güngör ve Sedefoğlu hakkında 1 yıldan 5 yıla kadar hapis istemiyle dava açıldı. Ancak bu sırada TCK'da Mayıs 2008'de yapılan değişiklikle 301 davalarının açılması Adalet Bakanlığı'nın iznine bağlandı. Özellikle Hrant Dink'in de bol bol yargılandığı bu madde, Türkiye'de basın özgürlüğü üzerindeki faşizan uygulamaların dünya kamuoyu önünde en fazla teşhir olmasını sağlayan maddeydi.
Bu maddeden dava açılması için Bakanlık iznine başvuran Savcılık, işte bu değişiklik ve kaygılar nedeniyle izni alamadı. Bakanlık red cevabında "AİHS'nin 10'uncu Maddesi'nin 2'nci Fıkrası'na göre düşünce ve ifade özgürlüğünün, toplumda sadece beğenilen kabul gören zararsız veya kayıtsızlık içeren bilgiler veya fikirler için değil, aynı zamanda kırıcı şok edici veya rahatsız edici olanlar için de geçerli olduğunu ve çok seslilik, tolerans ve hoşgörünün gereği olduğunu" belirtti.
Bakanlık ayrıca AİHM'nin bir kararında bir mülakatın devlet politikasına ciddi eleştiriler getiriyor olmasının veya sorumluları hakkında tek taraflı görüşler aktarıyor olması sebebiyle ifade özgürlüğüne müdahale edilmesinin meşru olmadığını belirterek, "Şiddete teşvik söz konusu olmadığı, şiddete çağrı anlamında anlatım tarzı benimsenmedikçe devletin resmi politikasının eleştirebileceğini belirtmesi nedeniyle iddiaya konu sözlerin düşünce ve ifade özgürlüğü kapsamında eleştiri amacıyla yazıldığı kanaatine varılmıştır" dedi.
Mahkeme bu cevaptan sonra izni alamayınca davayı düşürmek zorunda kaldı.
Türkiye AİHM'e Rusya'dan sonra en fazla başvurunun yapıldığı ikinci ülke. Davaların hemen hemen hepsi de Türkiye'nin para cezalarına çarptırılmasıyla sonuçlanıyor. En son Süleyman Yeter'in gözaltında öldürülmesiyle ilgili dava, Türkiye'nin 110 bin Euro para cezasına çarptırılmasıyla sonuçlanmıştı.
Türkiye makamları bu denli para cezası ödemekten bunalmış olacak ki artık davaları sonuçlandırırken ya da açarken iki defa düşünmeden edemiyor. Bu da gazeteport gibi sitelere "Yazarı AİHM kararı kurtardı" gibi bir başlıkla yansısa da, bakanlık gerekçesinde "karşı fikre hoşgörü, tolerans" ifadeleriyle yaldızlansa da, sadece daha fazla para cezası ödememek ve görüntüyü kurtarmak kaygılarından hareket edildiği ortada.