Perşembe, 12 Şubat 2009 (17 yıl 8 ay önce)
KESK'e bağlı Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim-Sen) tarafından yapılan bir araştırmayla krizin eğitim emekçilerinin alım gücü üzerindeki etkisi incelendi.
Araştırmada son 6 ay baz alınarak, eğitim ve bilim işkolunda çalışan öğretmen, öğretim görevlisi ve hizmetlilerin ücretlerinde ve bazı temel göstergelerde meydana gelen değişiklikler karşılaştırılarak bir değerlendirme olanağı yaratıldı.
Araştırma sonucunda, geçtiğimiz altı ay içirisinde eğitim ve bilim emekçilerinin gelirlerinin, yaşanan fiili devalüasyon nedeniyle önemli sayılabilecek oranlarda erime yaşadığı görüldü.
Ücretler tablosu
Ağustos ayında 9. derecenin 1. kademesindeki bir öğretmenin ücreti 976 ABD dolarına denk gelirken, Şubat 2009'daki "zamlı" ücretin dolar karşılığı 769 ABD doları oldu. Yani aradan geçen 6 ay içinde bu öğretmenin ücreti dolar cinsinden 207 ABD doları azaldı. Aynı öğretmen Ağustos 2008’de ücretiyle 5,2 Cumhuriyet altını ya da 21,4 çeyrek altın alabiliyorken, Şubat 2009’da sadece 3,9 Cumhuriyet altını ya da 15,5 çeyrek altın alabilmektedir.
1'inci derecenin 4. kademesindeki bir öğretmenin ücretinde ise 6 ay içerisinde dolar cinsinden 200 ABD doları azalma meydana geldi.
Kriz sürecinin olumsuz etkileri benzer bir şekilde araştırma görevlileri için de söz konusu. Ağustos ayında 1.382 YTL alan bir üniversite araştırma görevlisi dolar cinsinden 1.151 ABD doları alıyorken, bugün "zamlı" ücretiyle ancak 998 ABD doları almaktadır. Araştırma görevlilerinin dolar cinsinden kaybı 153 ABD dolarıdır. Aynı araştırma görevlisi Ağustos ayında maaşıyla 5,9 Cumhuriyet altını ya da 24,2 çeyrek altın alabiliyorken, bugün 4,8 Cumhuriyet altını ya da 20,2 çeyrek altın alabilmektedir.
Araştırma sonucunda, yıllardır emekleri görmezden gelinen, normal çalışma saatlerinin üzerinde çalışmaya zorlanan hizmetliler açısından da ortaya vahim bir tablonun çıktığı görüldü. Ağustos ayında 1.016 YTL alan bir hizmetlinin o dönemdeki maaşı 846 ABD dolarına denk geliyorken, bugün 1.167 TL karşılığında ancak 720 ABD dolarına denk gelmektedir.
Ücretler eridi, peki ya etiketlerdeki fiyatlar
Araştırmanın bir bölümü eğitim emekçilerinin ücretlerindeki değişimi irdelerken, diğer yandan temel ihtiyaç maddelerinin fiyatlarındaki değişimler de ortaya konuldu. Böylece eğitim ve bilim emekçilerinin alım gücünün yalnızca reel ücret kaybıyla değil, aynı zamanda çarpan etkisi oluşturan fahiş zamlarla da büyük bir erime içine girdiği görüldü.
Kriz süreci öncelikle bazı gıda ürünlerindeki fiyat artışlarıyla kendisini gösterdi. 2008 yılında mercimek fiyatını ikiye katlayarak gıda harcamalarında birinci sıraya otururken, ilaç fiyatları yüzde 78, doğalgaz yüzde 76’lık artışla, elektrik yüzde 50’nin üzerinde artarak halkın alım gücüne ilk darbeyi vurdu. Mutfaktaki enflasyon yüzde 20'yi bulurken, 2008 yılında bulgur ve pirinç yüzde 45, kuru fasulye, makarna ve şehriye yüzde 30, mısır özü yağ yüzde 31 artarak emekçilerin enflasyonunu katladı, dolayısıyla alım gücünü düşürdü. Geçtiğimiz altı ay içinde toplumun büyük bir bölümü, nüfusun en yüksek gelire sahip ilk yüzde 20’lik kesimine göre enflasyondan çok daha fazla etkilendi.
Krizin bedelini ödemeyeceğimizi haykırmak için 15 Şubat'ta Kadıköy'e
Eğitim-Sen tüm bu rakamları, Başbakan’ın dediği gibi birileri
"krizi fırsata çevirirken" toplumun büyük bölümünün payına ise işsizlik, yoksulluk ve sefalet düşmesinin resmi olarak yorumladı.
Krizin ortaya çıkmasında işçi ve emekçilerinin hiçbir sorumluğunun olmadığını vurgulayan sendika, krizin yükünün üzerlerine yıkılmasına karşı çıkan tüm emekçileri 15 Şubat'ta Kadıköy'de gerçekleştirilecek mitinge çağırdı:
"Kriz sürecinde toplumun hangi kesimlerinin, ne tür zorluklarla karşı karşıya kaldığı ortadayken, AKP hükümeti ve onun destekçisi olan kesimler krizin yükünü bugüne kadar olduğu gibi yine emekçilerin sırtına yıkmak istemektedir. Krizin ortaya çıkmasına bu ülkenin işçilerinin, kamu emekçilerinin, köylülerinin ve diğer emekçi kesimlerinin hiçbir sorumluluğu yoktur. Bu nedenle krizin faturasının yıllardır alım gücünü kaybeden, bin bir zorlukla geçimini sağlayan emekçilere çıkartılması kabul edilemez.
15 Şubat Pazar günü Kadıköy’de yapılacak olan 'Krizin Bedelini Ödemeyeceğiz' mitingi krizin faturasını ödemek istemeyenlerin, bunun için sesini yükseltenlerin mitingi olacaktır. Eğitim Sen olarak, bugüne kadar olduğu gibi, 15 Şubat mitingine de tüm gücümüzle katılacağız. Krizin yükünü taşımak istemeyen, faturanın krizi çıkaranlara ödettirilmesini talep eden herkesi 15 Şubat’ta Kadıköy’de buluşmaya çağırıyoruz."