Cuma, 24 Nisan 2009 (17 yıl 6 ay önce)
Ağaçlar çiçeğe kesmişken, ılık Nisan güneşi kemikleri ısıtırken yenilenen doğayla birlikte umutlar da kıpırdanmak istiyor. Uzun süren kış misali emperyalist sistemi iktisadi altyapısında finanstan sanayi ve ticarete, uluslarası ilişkilerden sosyal ve dahi kültürel ilişki kalıplarına her şeyi yıkıp geçen kriz sarsıntıları arasında umuda ve geleceğe dair pek bir şey bulunamıyor.
Son çare diye yüklenilen kredi kartları da artık birer ikişer ellerden alınmaya başlamışken “müjdeli haberi verme işini” de emperyalist sistemin kolektif haraççıları IMF (Uluslararası Para Fonu) ve DB'na (Dünya Bankası) düştü.
IMF ve DB'nin başkanlarının ayrı ayrı yaptıkları açıklamalarda biraz olsun rahat edilebilecek koşullar için 2010 yılının ikinci yarısı adres olarak veriliyor. Tabii yersek! Zira açıklamanın kendi içinde “eğer”ler, “ama”lar, “olursa”lar, “yapılırsa”lardan gayrı bir şey yok. Kısacası ihtimalleri dillendirip buna uygun bir hatta çağrı yapıyorlar.
IMF'nin geleneksel bahar dönemi toplantılarından öncesinde Birinci Başkanı Kahn ağzından yapılan açıklamaya göre ''Hala önümüzde sıkıntılı uzun aylar var'' ama doğru politikalarla, her bir ülkenin teşvik için daha fazla harcamasıyla dünya ekonomisi 2010 yılının ilk yarısında krizi yenebilirmiş.
Bunun için IMF'nin önerisi, fonun yönetiminde gelişmekte olan ve düşük gelirli ülkelere daha fazla etkinlik verilmesi için yeniden düzenleme yapılması. Bu sayede fon kaynaklarının daha etkin kullanılarak israf edilmesinin önüne geçilebilecek ve piyasaları canlandıracak hareketlilik yaratılabilecek-miş. Bu son derece muğlak açıklamayı biraz olsun inandırıcı hale getirme işini de Dünya Bankası Başkanı Robert Zoelnick üstlendi.
R. Zoelnick, yoksul ülkelerin yol yapımı ve diğer altyapı projelerini desteklemeyeceklerini ve bunun için gelecek 3 yılda en az 45 milyar dolar sağlayacaklarını belirtti. Zoelnick, bu ve benzeri harcamalarla istihdam yaratılarak ve krizden çıkışı sağlayacak küresel büyüme eğiliminin başlatılmasına destek olunacağını söyledi. D. S. Kahn ve R. Zoelnick böyle konuşadursunlar ABD Hazine Bakanı Timothy Geither, Financial Times gazetesi için hazırladığı değerlendirmede ekonominin 2009 yılında, 60 yıldan bu yana ilk küçülmesinin beklendiğini, dünya ticaretinin 2. Dünya Savaşı'ndan beri en kütü dönemini yaşadığını ifade ede etti.
Dibe bastırmaya devam
Geither, G-20 ülke liderlerine dünya kapitalist sisteminin büyümeye başlayabilmesi için reformlara devam edilmesinde tereddüt etmemesi çağrısı yaptığı yazısında “Bunun için 'G-20 ülkelerinin taahhüt ettikleri gerekli parasal, finansal ve bütçe politikalarına devam etmeleri gerekir'' demeyi ihmal etmedi.Yani emperyalist kapitalistlerin vurgunlarının yolunu açmaktan başka bir şey olmayan para-kredi piyasalarının serbestleştirilmesine devam. En üsttekilerin azami karlarını daha da azamileştirmek için göstermelik vergilerin de sıfırlanması ile doğacak ihtiyacı karşılamak üzere işçi sınıfının ücretlerini daha da dibe bastıracak doğrudan ve dolaylı vergilerin biraz daha arttırılması...
Emperyalist sermayenin “sağlıklı” büyüyebilmesi için gerekli olanları kendileri bu şekilde kabaca sıralıyorlar. Bunun koşulu olan azami kar için azami sömürü alanları olan bağımlı kapitalist ülke kodamanları ise biraz daha açık ve gerçekçi duruş sergilemek durumundalar.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun Aralık 2008 Finansal Piyasalar Raporu böyle. Rapora göre dünya genelinde ekonominin kesin bir daralma içerisinde olduğu ve uluslararası ekonomik görünümün sürekli bozulduğu bir dönemde, finansal piyasaların toparlanması zor. Raporda 2008 yılının üçüncü çeyreği itibarıyla kesintisiz 27 çeyrektir devam eden büyüme eğiliminin belirgin bir oranda yavaşlayacağı öngörülerek şunlar söyleniyor:
Dolayısıyla, 2009 ilk çeyreğine ilişkin büyüme performansının da keskin bir daralma ile sonuçlanması yüksek olasılıklıdır. Önemli ölçüde daralan iç talep ve enerji fiyatlarındaki düşüş, enflasyon riskini azaltırken zayıf talep nedeniyle kurlarda görülen yükselişin enflasyon üzerine etkisi bir süreliğine sınırlı kalabilecek. Mali disiplinin devam etmesi ve daha da güçlenmesine yönelik tedbirlerin alınması, makro ekonomik istikrar açısından önemlidir.
Öte yandan, “kötümser” beklenti sahipleri yalnızca Türkiye ve benzeri bağımlı kapitalist ülkeler de değil. Örneğin, üst üste üç çeyrektir küçülerek rekor kıran İngiltere ekonomisi 2009'da da yüzde 1.5'lik bir değerle, 1979'dan bu yana gerçekleşen en büyük oranlı küçülmeyi gerçekleştirmesi bekleniyor. İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi'nin yalnızca GSYİH (Gayrı Safi Yurtiçi Hasıla) verileri üzerinden yaptığı bu hesaplamanın da bir kez daha şaşarak daha yüksek oranla gerçekleşmesi muhtemel.Kapitalistler hesaplarını bu ihtimallere göre yapıyorlar. Örneğin emperyalist ülke sermayelerinin bağımlı ülkelere yeni krediler vermekteki “isteksizlikleri” büyüyor. Türkiye bu “isteksizlik” duvarına toslayan ülkelerden biri olup emperyalist ülke ve kurumlardan sağlanan kaynaklar bir önceki yılsonuna göre yaklaşık yüzde 11 civarında azaldı.
Bu azalmanın günlük yaşamdaki karşılığı kredi kartında takibe düşen sayısında yıllık 478 bin kişilik artış oldu. Kart ödemelerinin geri dönüşündeki tıkanmayla birlikte limitlerinin düşürülmesi, yeni kredi kartı vermemek bir yana varolanların da iptal edilmesi artarak devam ediyor. Hacizler, ücret ve maaşlara kaynağında el konulmasıyla dibe vuran satışlar da.
Gün kurtarılırken kaybolan gelecek
Her gün bir yenisi eklenen fabrika kapanmaları... Depolarda biriken mallar... Çürüyen gıda ürünleri... Sokağa taşan açlık... Kartla yapılan temel gıda ve diğer ihtiyaç malları alımının şimdilerde tüketici kredileriyle sürdürülmeye çalışılmasının da sonu böylece geliyor. Fabrikaların, büroların ve tarlaların işçilerinin önündeki yol netleşiyor. Dün kurtarılmaya çalışılırken bugün kaybedildi. Bugün zarardan kar etmeye çabalarken gelecek kaybediliyor.
İster IMF ve DB'nin çağrısı doğrultusunda emperyalist mali sermaye tekellerinin kredi musluklarından akışın biraz daha hızlanması olsun, ister tek tek bankalardan tek tek işçilerin aldıkları tüketici vb. kredilerinin önünün açılmasıyla olsun kapitalistler yalnızca günü kurtarmaya çalışıyorlar. Dünyanın tüm ülkelerindeki işçilerin, enternasyonal proletaryanın geleceğini satın alıyor, pazarlıyorlar. Varolanı kaybetmemek için girilen her yol, bu yolda atılan her adım kaybı büyütüyor.
Kazanmayı, her günkü çalışmasıyla kendi ürettiği dünyanın olanaklarından hakettiği gibi yararlanmayı hedefleyen bir yönelişin seçeceği yol, bu yolda kararlı bir ilerleyişin yegane gerçek alternatif olduğu netleşiyor. Bu yol 1 Mayıs'ı yaratanların yoludur. İşçi sınıfının kendisi için, ihtiyaçları ve hakları örgütlü eylemleriyle çıkacağı sokakların, cadde ve meydanların yoludur. Kapitalistlerin değil, işçi sınıfının sosyalist Türkiye'sinin ve sosyalist dünyanın yoludur.Tüketici kredileriyle, para oyunlarıyla değil örgütlü ve sınıf bilinçli proletarya hareketiyle girilecek ve yürünecektir bu yolda grevlerle yürünecektir. Bayraklara yazılacak "Hekese ihtiyacına, herkesten yeteneğine göre" şiarlarıyla yürünecektir.
Evet, kapitalizm kriziyle birlikte tarihin çöplüğündeki hak ettiği yere; işçi sınıfı, sosyalist Türkiye-sosyalist dünya için 1 Mayıs alanlarına.