Pazar, 24 Mayıs 2009 (17 yıl 5 ay önce)
Zor sorular biliyoruz. Aslında hergün belki sayısız kez bu soruda tanımlanan durumlarla karşılaşılıyor. Fakat hızlandırılmış üretim ve tüketimden başka bir şey olmayan düzen içi yaşama sessizce boyun eğmek bireyi hiç farkında olmadan toplumsal bir kişiliğe sahip olma hakkından soyundurarak, özne olma hakkının gaspedilmesinin zeminini oluşturuyor.
Geride, önüne konan kararlara boyun eğme nesneleşmesi kalıyor. Neyin-nelerin ne kadar tüketileceği, bu tüketimi yapabilmek için hangi şartlarda, ne kadar ve nasıl çalışılacağı konusunda söz söyleme hakkı elinden alınan tek tek işçiler yaşamlarının her anını kuşatan dünya karşısında da silahsızlandırılmış oluyor.
Kapitalistler ise tersine hergün yeni bir silah kuşanıyorlar işçi sınıfına karşı. Bunun son örneği ise ilk açık uygulaması İstanbul'un en merkezi alanlarından biri olan Taksim'de uygulamaya konan “Yüz Tanıma Sistemi Donanımı”.
Şimdilik üç kamera ile faaliyete başlayan sistem kısa süre içinde 64 kamera ile tam kapasiteyle çalıştırılacak.
Kurulumu KKTC kökenli Jan Adem adlı bir “girişimci” tarafından yapılacak olan sistem yalnızca saniyede 15 bin yüz taraması yapabilme kapasitesiyle öncellerinden hız ve kapasite bakımlarından ayrılmıyor. Yeni sistem hafızasına yüklenen onbinlerce resimle, biyometrik tarama donanımı sayesinde hangi değişimi yapmış olursa olsun gerçek yüzler arasında eşleştirme yapabiliyor.
Sonuç; herhangi bir nedenle polis kayıtlarına alınmış bir kişinin anında yer tespitinin yapılması. Hatta hareketli “Tepe Kameraları” ile takip edilebilmesi.
Velhasılı George Orwel'in “kara fantazi”si Büyük Birader adlı romanı gün günden gerçek olurken Onun şöyle bir değinip geçetiği fakat Matrix'te görselleştirilenlerle kendi yaşamlarımızda karşılaşmak için bir nesil geçmesi gerekmedi.
Zamanlama açısından, birbiri üzerine binen kriz dalgalarının yutup insanlıktan çiğneyip tükürdüğü insanlar üzerinden yayılan “suç dalgaları”nın içiçe geçtiği bir konjontürün seçilmesi elbette rastlantı değil. Nitekim bu sayede İstanbul Barosu İnsan Hakları Masası Avukatları'ndan Erdem İlker Mutlu'nun; "Klasik kameradan hukuki olarak çok farkı yok. Para cezası almış biri de olabilir. Böyle bir kişinin yüzünü oraya koyarsanız özel hayata müdahaleye girer diye düşünülebilir." diyerek gerçekleştirilmesi muhtemel uygulamalar için en iyimser uyarılardan biriyle dikkat çekmek zorunluluğu hissediyor.
Herbiri için kan ve can bedeli mücadelerin verildiği hakların üretim alanı fabrikalardaki çalışma koşulları ve ilişkilerinden başlayarak gaspedilmesinin sonucu şimdilik burasıdır.
“Gözetleme "kar"a tahvil” başlıklı haberimizde aktardığımız “Sayısal Kişilikler Projesi” ile eşgüdümün kurulacak olması da, spekülasyon olmayacaktır. Böylece kapitalizmin özgürlük, kişi hak ve dokunulmazlığı vb. söylemlerinin sınırlarının nereden geçtiğini tüm yalınlığıyla görebiliyoruz.
Birincisi işçinin emek gücünün sömürüsünün azamileştirilmesi ve devamında da artı değerin gerçekleştirilmesi demek olan kar-ın elde edilmesi süreçlerinin toplam adı olan yaşamların sımsıkı denetim altına alınması tercih ya da arızi uygulamalar olmaktan uzaktır.
26 Ağustos 2006 tarihli makalesinde burjuva aydının yapabileceklerinin sınırını gösteren Can Dündar'ın milliyet gazetesindeki Büyük Birader Bize Bakıyor adlı makalesi şu cümlelerle bitiyordu;
“Barkodunuz demir parmaklığınız olacak.
Şifrenize kelepçeleneceksiniz.”
Emperyalizm aşamasında “ilerici-devrimci” barutunu tümüyle tüketen kapitalizm egemenliğini güçlendirecek şekilde yaşamın tüm alanlarında yalnızca gericilik ortaya koyabiliyor. Miadı dolmuş her şey gibi kapitalizm de çürüyor ve çürüdükçe kapsadığı herşeyi çürütüyor. Onun içinde kalarak, onun ilişkilerine tabi olmaya devam ederek “en basit değerlerin” dahi korunması mümkün değil.
Baştaki soruyu hatırlayalım. İşçi sınıfını oluşturan tek tek her bişçi yalnızca bir saniyede binlerce benzeri arasından kendisini seçen, tasnif eden ve fişleyip yaşamının geri kalanında kafesteki kobay faresi gibi denetim altına alan kapitalizm karşısında yaşamın bir tek saniyesinde kendisi için bir şey yapıyor mu? Örneğin bu kafese, işçiyi yanı başındaki makinada çalışan arkadaşından ayıran kapitalistlere karşı örgütlenme ve kapitalizmin sınırları içinde muhalefet falan değil gerçekten özgürlüğün yegane zemini olan sosyalizm için mücadele yolunda başlangıçta küçücük bile olsa bir adım atılabiliyor mu?
Asıl sorun ve sıkışma noktası burasıdır. Günlük yaşamın ihtiyaçları olduğu kadar kısıtlarına karşı mücadele ile tümünün toplam nedeni olan işçinin ücrete "köleliği"ne karşı mücadelenin birbiriyle kopmazcasına bağlı oluşuna ikna edilmesi. Bu olmadan kazanmak ta, kazanılmış olanların korunması da mümkün değildir. Unutmayalım ki, her büyük koşu starterterin tabancasını ateşlemesiyle değil, ilk adımın atılmasıyla başlar.