Fransa'da sokaklar tutuştu

Fransız işçi, emekçi ve öğrencilerin neoliberal saldırı tasarısına karşı eylemleri radikalleşerek sürüyor. Ülkenin her yanında yaşanan çatışma, grev ve blokajlar bugün de artarak sürerken, kriz merkezi kuran hükümet rafinerilere saldırı sinyali verdi.

DÜNYA
Pazartesi, 18 Ekim 2010 (16 yıl 1 hafta önce)

Fransa haftaya yeni grevler, okul ve rafineri işgalleri ile başladı. Sabah saatlerinden itibaren ülkenin dört bir yanında öğrencilerle polis arasında çatışmalar yaşanırken, rafineri ve depo işgallerine yenileri eklendi, kamyoncular da greve çıktı. Büyük şehirlerde trafik felç oldu. Benzin sıkıntısı had safhaya ulaşırken, birçok şehirde açık olan az sayıdaki benzin istasyonu önünde kilometreleri bulan uzun kuyruklar oluştu.

Öğrenciler sokakları tutuşturdu


Öğrenciler hafta sonu tatilinden sonra bugün yine liselerde blokaja başladılar. Yüzlerce lisede blokaj yaşanırken, birçok şehirde çatışma çıktı. Polise molotof kokteylleriyle direnen öğrenciler, yollara barikat kurdular.

Grev ve yürüyüşlere katılım oranlarını düşük göstererek gözden düşürmeyi amaçlayan ama kendisi de dahil kimseyi inandıramayan hükümet, aynı geleneğine bugün öğrencilerle devam etti. Milli Eğitim Bakanlığı sabah saatlerinde 261 lisede eylem olduğunu açıklayarak “4300 okuldan 261'inde işgal sürmektedir. Bu oran tüm okulların yüzde 6'sı kadardır. Cuma gününe göre oldukça az bir rakamdır. Blokajlarda ciddi bir düşüş yaşandığı görülmektedir” dedi. Hemen ardından açıklama yapan UNL ise bakanlığı yalanladı, gerçek rakamı açıkladı. 850! UNL'in yaptığı açıklamadan da görüldüğü gibi lise blokajlarında düşüş yok, sayı korunuyor.

İlk çatışma haberi Paris yakınlarındaki Nanterre'den geldi. Joliot Curie lisesini bloke eden öğrencilerle polis arasında çatışma çıktı. Okulu bloke ettikten sonra Nanterre merkezinde yürüyüş yapan yüzlerce öğrenciye polis saldırdı. Polisin saldırısına öğrenciler, okuldan sonra ikinci barikatı da cadde üzerine kurarak direndiler. Araçları ters çevirip barikat kuran öğrencilere polis gaz bombası yağdırdı. Öğrenciler de araçları ateşe vererek karşılık verdiler. Saatlerce süren çatışma sonrasında gözaltına alınan olup olmadığı açıklanmadı.

Paris'teki diğer iki eylemden biri şehrin en işlek caddelerinden Rue de Rivoli'de yapıldı. Bine yakın öğrencinin eylemine polis müdahalede bulunmazken, uzaktan izlemekle yetindi. Diğer eylem ise, dünyaca ünlü Champs Elysées Bulvarı'ndaydı. Yüzlerce öğrenci, dünya burjuvazisinin gözde alışveriş merkezlerinden olan bulvarı trafiğe kapatarak yürüyüş yaptı. Öğrenciler Champs Elysées Bulvarı'ndaki eylemden sonra Bastille Meydanı'na yürüdüler. Polis burada öğrencilere saldırdı. Akşam saatlerinde yaşanan çatışmada gözaltı olup olmadığı açıklanmadı.

Lyon'da öğrencilerle polis arasındaki çatışmalar devam ediyor. Lyonlu öğrenciler eylemlerin başladığı günden bu yana tek bir merkezde çatışmak yerine, eylemleri şehir geneline yayma taktiği izliyorlar. Bugün de aynı taktiği kullanan öğrenciler okulları bloke ettikten sonra, şehrin 8 ayrı noktasında sokaklara çıktılar. Seine et Marne Lagny'de çıkan çatışmada kafasına taş isabet eden bir polis yaralanarak hastaneye kaldırıldı. Polisin kafasına dikiş atıldığı açıklandı. 16 öğrenci gözaltında.

Seine et Marne'de de benzer görüntüler vardı bugün. Sabah saatlerinde okulu bloke eden öğrenciler şehir merkezinde toplanarak yürüyüşe geçtiler. Üç bine yakın öğrencinin katıldığı yürüyüşe polis saldırdı. Gaz bombalarıyla saldıran polise öğrenciler havai fişeklerle karşılık verdiler. Çok sayıda yaralı ve 14 gözaltı var. Gözaltına alınan öğrencilerin durumu ve ne zaman bırakılacakları hakkında açıklamada yapılmadı.

Combs-la-Ville'de ise öğrenciler kendilerine saldıran polise molotof kokteylleriyle direndiler. Burada da polislerin yaralandığı açıklandı ama sayıları hakkında bilgi verilmedi.

Bir çatışmada haberi de Rouen'den geldi bugün. Okulu bloke eden öğrenciler, diğer şehirlerde olduğu gibi şehir merkezinde toplanarak yürüyüş yaptılar. Yürüyüşe izin vermeyen polisle öğrenciler arasında çatışma çıktı. Rouen yakınlarındaki Franqueville-Saint-Pierre'de düzenlenen bir başka eylemdeyse öğrenciler, saldıran polise karşı caddedeki arabaları ters çevirip barikat kurarak cevap verdiler. Polisin gaz bombalarıyla saldırısına taşlarla cevap veren öğrencilerden 13'ü gözaltına alındı.

En yüksek gözaltı sayısı Lille'deydi. Sabah erken saatlerde okulları bloke eden değişik liselerden öğrenciler şehir merkezinde toplanarak yürüyüşe geçtiler. Polisin saldırısına cadde üzerindeki araçlardan barikat yaparak direnen öğrencilere polis gaz bombası yağdırdı. Lille Valiliği'nden yapılan açıklamada 50 öğrencinin gözaltına alındığı, çok sayıda polisin de yaralandığı belirtildi.

Evry'de polisle öğrenciler arasında çatışma çıktı. Öğrencilerin yolları işgal etmesi nedeniyle trafik felç oldu. Evry 2 adlı dev alışveriş merkezi eylemler nedeniyle 2 saat kapandı. Öğleden sonra açıklama yapan Evry Valiliği öğrencilere “çeteler” dedi. Açıklamada “çetelerin saldırısı nedeniyle polisimizden yaralananlar olmuştur” denildi.

Lagny sur Marne ve Seine et Marne'da polisle yürüyüş yapan öğrenciler arasında çatışma yaşandı. Polisten yapılan açıklamada gözaltına alınan öğrenci bulunmadığı belirtilirken, iki polisin atılan taşlar nedeniyle yaralandığı ve hastaneye kaldırıldığı bildirildi.

Nantes'da da çatışma vardı bugün. Öğrenciler saldıran polise araçları barikat yaparak direndiler. Onlarca aracın hasar gördüğü açıklanırken, bir okulun da ateşe verildiği bilgileri geliyor.

Toulouse'da da geçtiğimiz eylemlerde gözaltına alınan ve sevkedildiği savcılığa götürülürken polisin elinden firar eden 16 yaşındaki bir öğrenci yakalanarak “kamu persoline karşı şiddet kullanmak” suçlamasıyla tutuklandı.

Bordeaux şehrinin en prestijli okullarından sayılan Montaigne Lisesi'nde de bu sabah blokaj başladı. Öğrenciler okulları bloke ettikten sonra şehir merkezinde toplanarak bir de yürüyüş gerçekleştirdiler. Binlerce öğrencinin katıldığı yürüyüşte sık sık “Sarko sen lanetin tekisin”, “gençler sokakta” ve “Sarko, reformun da senin gibi çürük” sloganları atıldı.

Üniversite öğrencileri de harekete geçmeye başladılar. Ülkenin birçok şehrindeki üniversitelerden işgal ve eylem haberleri geliyor. Caen Üniversitesi bu sabah saat 10:00'dan itibaren bloke edildi. Üniversitenin tamamının bloke edildiği ve kapandığı açıklandı. Rouen Üniversitesi de işgal edildi. Paris'teki pekçok üniversitenin kapılarına barikatlar kuruldu. Ülkenin diğer üniversitelerinde de işgallerin yaşandığı belirtiliyor.

Öğrenci ve işçi sendikaları bu akşam bir araya gelerek, eylemlerin bundan sonraki aşamalarını görüşecek ve planlayacaklar.

İşçilerden yeni blokajlar


Ülkedeki rafinelerin hemen hepsinde devam eden grev ve blokajlar, benzin sıkıntısını had safhaya çıkarmış durumda. Polisin geçtiğimiz günlerde bazı depolarda süren blokajları sonlandırmak için düzenlediği saldırılar boşa çıkmıştı. 12 Ekim'den bu yana devam eden blokajlar, ülkedeki 4800 benzin istasyonundan 1500'ünün şimdiden kapanmasını beraberinde getirdi. Sayı her geçen gün büyüyor, yeni işgaller yaşanıyor.

Açık olan rafineler de bir bir işgal ediliyor. Aşağı Normandiya, Caen ve Ouistreham bölgelerinde bulunan üç rafinerinin de Pazar gecesi işgal edildiği açıklandı. Bu üç rafineri geçtiğimiz Cuma günü üç saat süreyle bloke edilmiş, daha sonra blokaj kaldırılmıştı. Diğer iki işgal haberi ise Saint Pierre kolordusunun bitişiğindeki ve Tours yakınlarındaki petrol depolarından geldi. Beş blokaj da Pazar'ı Pazartesi'ne bağlayan gece gerçekleşti. Brest yakınlarındaki deponun da bu sabah saatlerinden itibaren bloke edilmeye başlandığı bildirildi. Akşam saatlerine doğru bir blokaj haberi de Strasbourg yakınlarındaki Reichstett Rafinerisi'nden geldi. CFDT Sendikası'ndan yapılan açıklamada işçilerin rafinerinin bloke edilmesi için oylama yaptıkları ve oylamadan yüzde 70 oranında blokaj kararı çıkması üzerine eyleme geçildiği belirtildi. Blokajın ilk etapta emeklilik tasarısının senatoda oylanacağı Çarşamba gününe kadar süreceği, senatodan çıkacak karara göre işçilerin tekrar toplantı yapacakları bildirildi.

Hükümet kriz merkezi oluşturdu


Diğer taraftan hükümet bugün saat 14:00'te Elysée Sarayı'nda olağanüstü toplandı. Toplantıdan sonra konuşan hükümet sözcüsü, “yakıt akışının sürekliliğini sağlamak için kriz merkezi oluşturulmuştur” açıklaması yaptı. Kriz merkezinin Ekonomi, Enerji, Ekoloji ve İçişleri Bakanlıklarından oluştuğunu söyledi.

Hükümet sözcüsü yakıt sürekliliğinin nasıl sağlanılacağına dair herhangi bir açıklama yapmasa da, bunun öğrenciler üzerinde sürdürülen devlet terörünün önümüzdeki günlerde işçilere de yöneleceğinin şifresi olduğu açık. Sanayi Bakanı Christian Estrosi'nin blokaj eylemlerini “illegal” olarak nitelemesi ve sabah saatlerinde TF1 televizyonunun programına katılan Başbakan Fillon'un “yakıt sıkıntısı olmasına müsade etmeyeceğim. Fransız ekonomisinin yakıt tıkanıklığı nedeniyle boğulmasına izin vermeyeceğim” açıklaması da oluşturulan zemine işaret ediyor.

Benzin istasyonları bir bir kapanırken, şu an açık olanların rezervlerinin de hızla tükenmekte olduğu ve birkaç gün içinde muhtemelen kapanacakları bildiriliyor. Paris başta olmak üzere, onlarca şehirde açık bulunan benzin istasyonlarının önünde kilometrelerce uzunluğunda araç kuyruğu oluşmuş durumda.

UFIP Başkanı Jean-Louis Schilansky durumu “artık endişe verici halini aştı, gergin” olarak yorumluyor. Blokajın devam etmesi halinde sadece ulaşımın değil, ısınmanın da ciddi şekilde sorun haline geleceği belirtiliyor. Paris'teki havaalanlarının da yakıt sıkıntısı nedeniyle kapanma riskiyle karşı karşıya bulunduğu bildiriliyor. Yarınki grev nedeniyle Orly'deki uçuşların şimdiden yüzde 50'sinin iptal edildiği açıklandı. Oranın yarın daha da artması bekleniyor.

Santrallerdeki grevler de sürüyor. CGT Sendikası'ndan yapılan açıklamaya göre Flamanville Nükleer Santrali'nde işçiler arasında yapılan grev oylamasından 48 saatlik grev kararı çıktı. Santralde yarından itibaren greve çıkılacak.

Mulhouse şehrinde bulunan Peugeot-Citroen fabrikası CGT ve CFDT sendikalarına üye işçiler tarafından kısa süreli bloke edildi. Dev fabrikanın üç ana kapısının önüne barikat kuran işçilere polis saldırdı. Yaşanan kısa süreli çatışmadan sonra işçilerin tamamının gözaltına alındığı belirtildi.

Yarın grev var


Fransa'da yarın bir kez daha genel grev yaşanacak. 7 Eylül'den bu yana üç genel grev, iki de büyük eylem yapan işçi ve emekçiler, yarın altıncı eyleme imza atacaklar. 5 haftada dördüncü genel grevi gerçekleştirecek olan Fransız işçiler, kırılması güç bir rekorun da sahibi olacaklar. Ülkede yaşam yarın bir kez daha felç olacak. Sendikalar yaptıkları açıklamada yarınki eylemlere son grev gününde yaşanan (3,5 milyon) kadar katılım beklediklerini söylediler.

Yarınki grev ve yürüyüşler, emeklilik tasarısının sonraki gün (20 Ekim) senatoda oylamasından önceki son eylemler olması nedeniyle büyük önem taşıyor. Ancak ondan da önemlisini direnişin yarından sonra alacağı yol oluşturuyor. Şu haliyle bile ülkeyi felç eden, hükümeti tehdit savuran ama savurduğunun onda birini bile yapamayan “çapulcu mafya” konumuna düşüren eylemler, bir taraftan kitleselleşiyor diğer taraftan da radikalleşiyor. Başka bir deyişle, birleşik, kitlesel ve militan eylem hattı yakalanıyor. Militanlık boyutu, sadece öğrencilerin blokaj ve sokak eylemlerine de indirgenemez. Gerek bugünün ilk saatlerinde başlayan rafineri ve depolardaki beş yeni blokajın, gerek kamyoncuların yol kesme eylemlerinin, gerekse de geçtiğimiz Cumartesi Marsilya'daki Monoprix ve bugün Peugeot-Citroen fabrikaları başta olmak üzere özel sektörde çalışan işçilerin eylemleri örgütleme ve uygulama biçimi, militanlaşmanın kanıtı. Fransız halkının yüzde 71'inin eylemlere ve eylem biçimlerine tam destek vermesi, ötesinde de süresiz genel greve olumlu yaklaşarak onay vermeleri, militanlaşma eğiliminin sadece eylem yapan işçi ve emekçilerle sınırlı olmadığını, halkın ezici çoğunluğunda bulunduğunun göstergesi.

İşçi sınıfı, emekçiler ve öğrenciler bugüne kadar oldukça akıllı hamleler yaparak yol aldılar. Sınıfın, burjuvazinin ana damarı olan yakıt sektörünü tedrici bir şekilde keserek emeklilik tasarısının senatoda oylanacağı 20 Ekim'e yaklaşılan şu günlerde had safhaya çıkarması, şüphesiz tesadüfler silsilesinin ortaya çıkardığı bir sonuç değil, düşünülmüş ve planlanmış bir eylem takviminin eseri. Öğrencilerin, sınıf hareketini gelip dayandığı eşikten bir üste sıçratacakları bir sırada “öğrenciler sınıfın yanında, sınıf savaşı veriyor” sloganıyla eylemlere katılması da aynı planlamanın sonucu.

Neoliberal saldırı tasarısı Çarşamba günü senatodan geçerse, sınıf yeni bir eşiğe gelmiş olacak. O eşiğin de, tekerine çomak soktuğu burjuvaziyi yeni bir hamleyle devirecek olan süresiz genel grev olduğu açık. Bundan önce defalarca yaptığı gibi, şimdi de tarihin akışına yön veren Fransız işçi sınıfının bunu yapacak gücü fazlasıyla var. Beş haftada beş büyük eyleme imza atan Fransız işçi ve emekçiler, adım adım yükseltip militanlaştırdıkları mücadelenin zafer yürüyüşüne yarın bir çentik daha atacaklar.