Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Teknoloji Araştırma Merkezi (TEKAM) Müdürü Prof. Dr. Muammer Kaya; Türkiye'de nüfusun yaklaşık yüzde 54'ünün istihdam edilemediğini, buna göre Türkiye'nin istihdam edebilmede OECD ortalamasının yüzde 20 daha gerisinde olduğunu bildirdi.
Prof. Kaya, yazılı açıklamasında, OECD'nin ''İstihdamın Görünüşü, İş ve Ücretleri Artırma'' konulu raporunda, Türkiye'nin, nüfusa göre 15-64 yaş grubunda istihdam, işgücüne katılım ve işsizlik oranlarının, 1994, 2001 ve 2005 yılları itibarıyla 30 OECD ülkesiyle karşılaştırıldığını hatırlattı.
Toplam işgücü, işsizlik ve istihdam
Türkiye'de istihdamın nüfusa oranının 1994'te yüzde 52.4, 2001'de yüzde 47.8 ve 2005'te ise yüzde 45.9 olduğunu ifade eden Prof. Dr. Kaya, şöyle dedi: ''Ülkemizde nüfusun yaklaşık yüzde 54'ü istihdam edilememektedir. Türkiye istihdam edebilmede OECD ülkeleri ortalamasıyla karşılaştırıldığında yüzde 20 daha geridedir. En iyi istihdam OECD ülkeleri içinde İsviçre'de olup yüzde 77'den fazladır. Türkiye, OECD ülkeleri içinde 2001-2005 yılları arasında istihdam nüfus oranı en düşük ülke olmuştur.''
Prof. Kaya'nın rapora dayanarak verdiği bilgilere göre, Türkiye'de işsizlik oranı 1994'de yüzde 8.8, 2005'te yüzde 10.5 seviyesinde bulunurken, OECD ülkeleri ortalaması ise 1994'te yüzde 7.8, 2005'te de yüzde 6.7. İşsizliğin en az seviyede bulunduğu OECD ülkesi yüzde 6.7 ile Meksika, en fazla olan ülke ise yüzde 18 oranıyla Polonya.
Erkek ve kadınlarda işsizlik ve istihdam
Türkiye'de erkek istihdamının nüfusa oranının 1994'te yüzde 74.6, 2001'de yüzde 69.3 ve 2005'te yüzde 68.2 olduğunu ifade eden Kaya, şöyle devam etti: ''Ülkemizde erkek nüfusun yaklaşık yüzde 32'si istihdam edilememekte. Türkiye, istihdam edebilmede OECD ülkeleri ortalamasıyla mukayese edildiğinde yüzde 7 daha geride. Türkiye OECD ülkeleri içinde 2001-2005 yılları arasında istihdamın nüfusa oranı açısından 30 ülke içinde 24. sırada yer almakta. Türkiye'de kadın istihdamın kadın nüfusa oranı ise 1994'te yüzde 30.4, 2001'de yüzde 26.3 ve 2005'te yüzde 23.7 olmuştur. Ülkemizde kadın nüfusun yaklaşık yüzde 66'sı istihdam edilememekte. Türkiye istihdam edebilmede OECD ülkeleri ortalamasıyla karşılaştırıldığında yaklaşık yüzde 32,4 daha geride.''
Yaş gruplarına göre karşılaştırma
Sözkonusu rapora göre 2005 yılında Türkiye'de 15-24 yaş grubunda işsizlik oranı yüzde 19.3, 25-54 yaş grubunda yüzde 8.7, 55-64 yaş grubunda da yüzde 3.4 oldu. OECD ortalaması ise sırasıyla yüzde 13.3, yüzde 5.9 ve yüzde 4.5 seviyesinde. Türkiye'de işgücüne katılım oranı ise 15-24 yaş grubunda yüzde 38.7, 25-54 yaş grubunda yüzde 59.3, 55-64 yaş grubunda da yüzde 30.8. OECD ortalamasının ise sırasıyla yüzde 49.4, yüzde 80.7, yüzde 54.2 seviyesinde. Buna göre Türkiye'de işgücüne katılımın en fazla orta yaş grubunda yaşandığı görülüyor. Prof. Kaya, Türkiye'de istihdam olanağının eğitim seviyesi yükseldikçe arttığını belirtirken, şunları kaydetti: ''Eğitim seviyesinin yüksekliği bayanların istihdamında daha fazla önem kazanırken, erkeklerde daha az önemli olmakta. Kıt olan iş piyasasında bayanların istihdam edilebilmesi için eğitim seviyesinin çok iyi olması kaçınılmaz olmakta.''
Uzun süreli işsizlik
OECD 2005 yılı verilerine göre, 6 ay ve daha fazla işsizlerin toplam işsizlere oranı Türkiye'de 55.6, OECD ortalaması yüzde 47. Aynı şekilde 12 ay ve daha fazla işsizlerin oranı Türkiye'de yüzde 39.6, OECD ortalaması da yüzde 32.9 seviyesinde. Prof. Kaya, son 5 yıldır Türkiye'de istihdam ve işgücüne katılım oranlarının azaldığını ve işsizlik oranlarının arttığını ifade ederken, şunları kaydetti: ''İstihdamda erkekler kadınlara göre daha şanslı. İşsizlik oranı açısından kadın-erkek arasında çok fazla fark yok. Ülkemizde işsizlikte en şanssız grup, yeni mezun ve yeni işe girecek gençler olmakta. Yaşlı ve tecrübeliler, iş açısından fazla sıkıntı çekmemekte. Hatta bazıları ikinci bir iş de rahatlıkla yapabilmektedir.''