Ankara'ya kış yine geç geldi. Yürüyorum kaldırım taşlarını eze eze...
Ankara'ya kış yine geç geldi. Yürüyorum kaldırım taşlarını eze eze... Bazen can sıkıntısını atmak, kafamı dağıtmak için ölçülü basıyorum kaldırım taşlarının üzerine. Ankara’nın soğuğu birkaç hızlı adım attığımda insanın yüzünü kesiyor. Kaldırımında yürüdüğüm cadde Tunalı Hilmi Caddesi. Kimi insanın yürürken hiç canının sıkılmayacağı kimininse daralıp nefes alamadığı bir cadde. Sağlı sollu mağazalar, cafeler, publar. Barların önünde fiyat listeleri… İnsanların kılık kıyafetleri…yoldan geçen arabaların markaları ve modelleri… insanların kendi aralarında yaptıkları muhabbetleri. Her yanıyla beni soğutuyor bu caddeden.
Birkaç dakika daha ilerliyorum. Sol tarafımda Tunalı Pasajı gözüküyor. Babam bir zamanlar burada terzilik yapıyordu, o günler geliyor aklıma... Pasajın karşısındaki Mado'nun arka tarafında bulunan Kıtır Tavukçu'ya bakıyorum, hala yerinde duruyor mu diye. Bu caddedeki bir çok işletme gibi o da işleri büyütmüş. Fiyatları ise bir terzi çırağının öğle yemeğinde yemeyi tercih edemeyeceği kadar yükselmiş.
Hayat boyu bir geçim sıkıntısıdır alıp başını gittiği için bir şeylerin fiyatını yüksek gördüğümde hemen maliyet hesabına çalışıyor aklım. Halbuki yediğin içtiğin şeyi değil, bu lüks semtte yeme içmenin pahasını ödetiyorlar insana. Civarda oturup bir şeyler yiyip içenlerin de bir şikayeti varmış gibi gözükmüyor.
Kızılay'dan Kuğulu Park'a kadar uzanan bu kısa yolculukta insan sanki bir boyuttan farklı bir boyuta geçiyor. İnsanlarıyla, konuşmalarıyla, mağazalarıyla, kira bedelleriyle, simitçisinin “dezenfekte” simit satışıyla, haşlanmış mısırın fiyatıyla, yoldan geçen araçlarıyla hatta taksi durağında taksi olarak kullanılan arabaların modelleri ve taksi içinde sundukları hizmetle…
Hemen aklıma bu boyut değiştirmeye benzer başka bir örnek geliyor. Belki de daha yaşamımın bir parçası olduğu için bu örnek geliyor. Hani Kolej Meydanı'nda Ahmetler Postanesi vardır ya... Onun karşısından Türközü-Akdere-İmrahor boyunca birbirine bağlanan bir dizi cadde vardır. Önce İncesu Caddesi'yle başlar. Yaşamın hengameli geçtiği, trafiğin yoğun, kiraların yüksek olduğu bir yerdir Kolej Meydanı. Gecekondu göremezsiniz Kolej'de. Binalar da öyle yeni falan değildir hani. Herbiri 20-30 senelik yapılar...
Bu gidiş geliş boyunca Ahmet Arif’in bahsettiği İncesu Deresi'nde bir koridor halinde yolculuk yapan serin bir rüzgar karşılar sizi. Eğer yaz ayındaysanız kaldırımın ya bu tarafından ya da diğer tarafından yürümek zorundasınızdır. Ortadan yürürseniz güneş başınıza geçer. Yol uzundur. Yol düzdür. Kafa dinlemeye birebirdir. Önce İncesu Deresi'nde küçük bir park karşılar sizi sonra İncesu pazarı, sonra bu semtteki okullar, daha sonra geçtiğimiz yıllarda patlayan bir benzinlik. Önünüze bakarsanız bunlar gelir karşınıza. Ama kafanızı kaldırırsanız. İşte o zaman bu 'boyut değiştirme' olarak tabir ettiğim şeyi eminin herkes hisseder. Yüksek yüksek apartmanlarla başlar önce yolculuk. Daha sonra pazarı geçer geçmez insanlarla birlikte gecekondular başlar. Daha da ilerlerseniz “kentsel dönüşüm” denilen şeyle yüzleşirsiniz. Yavaş yavaş, parkta annesinin gözetiminde salıncağa binen çocuklarla, bu soğukta okuldan dönüp çantasını atmasıyla sokağa koşan bir plastik top dahi alacak paraları olmadığından dolayı kola tenekesiyle maç yapan çocuklara doğru yol alırsınız.
İşte tam olarak üst üste basmasa da Kuğulu Park'a yolculuğum bana bunları anımsattı. Sonra girdim Kuğulu Park'a, çeşmenin yanından sola döndüm, kuğuları tam karşıdan gören bir banka oturdum. Bankın soğukluğu içimi titretti. Ama daha sonra anımsadım. Hava soğuk olduğundan mıdır nedir park biraz tenhaydı. Cebimden bir sigara çıkardım yaktım. Tam, 'bir de yanında bir bardak demli çay olsaydı ne güzel olurdu' diyecekken Taksi durağının çaycısı bir bardak çay getiriverdi. “Haydar abi yolladı” dedi. İçimden Allahtan başka bir şey istesem olacakmış deyip tebbessüm ettim. Haydar abiyi sordum, “şimdi müşteri aldı” dedi. Haydar abi, baba tarafından uzaktan akrabamız olur. Ortaokul son sınıftayken Karum’un karşısında bir haşlanmış mısır tezhgahı kiralamıştı. Onun yanında yevmiyeli olarak çalışıyordum hafta sonları. Bunu daha sonra işportada bir dizi iş izledi. Ben görsem belki tanıyamazdım ama o görmüş tanımış o vefa da beni mutlu etti.
Karşıda 5-6 yıl önce açılan bir cafe var parkın içinde. Bu cafe 5-6 yıl içinde kimbilir kaç kere el değiştirdi. Nerden mi biliyorum. Ben de bir o kadar iş başvurusunda bulunmuştum da ordan biliyorum hesabını. Her defasında farklı patronlarla muhatap olmaktan yani...
Sonra bu civarda hangi mekanlarda çalıştığım geçti aklımdan. Neler yapmamışım ki şu kısacık ömrümde. Bulaşıkçılıktan tutun da “Lezita” denilen lanet yerde portakal sıkmaya kadar… aşağı yukarı girip çıkmadığım yer kalmamış. Çalışmak dönemsel bir araç olduğundan kaynaklı olsa gerek hep tahammülüm kısıtlı zamanlar olmuş.
Kafamı kaldırdım sonra aşağılara doğru. Parka, yaklaşan belediye seçimleri için pankartlar asmışlar. Herbiri birbirinden gereksiz insanların bir ilçeyi yönetmek için aday adaylığını açıkladığı pankartlar. Bir tanesi de Büyükşehir Belediye seçimleri için asılmış. Adam lakabını “Cesur Yürek” olarak belirtmiş. Fonda Anıtkabir, atın üstünde Atatürk resimleri vs. var. “Ne cesur yürek, ne cesur yürek...” diye geçti aklımdan. 1905’ten beri olup biteni düşündükçe…
Aklım biraz siyasallaştıkça 31 Mayıs günü geldi aklıma. Ethem geldi sonra aklıma. 31 Mayıs günü polislerle münakaşa ederek bu caddeyi eylemi bir adım daha ileri götürmek için nasıl trafiğe kestiğimiz geldi… Bulvardan geçen TOMA'ya uzaktan soda şişesi fırlatamama pratiğimiz geldi.. Ethem’in bana nasıl gülümsediği geldi. Sonra bu aday adayların partisinin koca bir ses aracıyla Onuncu Yıl Marşı çalarak parka gelmeleri ve bizim onlarla canhıraş bir şekilde tartışarak müziği kapattırmamız geldi…
Sonra akşam oldu; Bulvardan Kızılay'a doğru yürüyüşümüz, ceplerimizdeki soda şişelerinin fazlalığından dökülüp kırılması bununla dalga geçmemiz geldi aklıma. Sonrasında onca şeye, belki kimileri için her şeye mal olacak bir tarihin başlangıcına verdiğimiz emek geldi aklıma. Meşrutiyet Caddesi'nde taşladığımız bankalar… yaktığımız ateşler… iki bira sohbetinde şimdi ismini Ethem Sarısülük olarak değiştirdiğimiz parkın köşesinde kurduğumuz hayaller…
Sonra Ethem’in yüzü tekrar geldi gözümün önüne… kendi sesinden bir şiir okumuştu… onun için yaptığımız konserde dinletmiştik. O şiirde “Heval, benimlesin değil mi hala” diyordu. O sözleri geldi kulağıma… Sonra yaklaşan duruşması geldi. Dördüncü sigaramı da söndürmüştüm bu kendi kendime yaptığım beyin fırtınasında. Soğuktan akamayan gözümdeki iki damla yaşı sildim. Artık gitmem gerektiği geldi aklıma…
30 Kasım 2013
[Alınteri okuru]