Çarşamba, 18 Mayıs 2016 (10 yıl 5 ay önce)
DİSK/Genel-İş Sendikası Araştırma Dairesi, Türkiye’de genç nüfusun çalışma hayatına katılımını ve işsizlik ile ilgili sorunlarını görünür kılmak amacıyla 2015 yılını kapsayan ‘Türkiye’de genç istihdamı ve işsizlik raporu’ hazırladı.
Raporda, genç işsizlik sorununun dünya genelinde yaşandığı, Türkiye'nin genç işsizlik oranlarında OECD ülkelerinin üzerinde, AB ülkelerininse gerisinde olduğu vurgulanarak, 1 milyona yakın genç işsizin tespit edildiği vurgulandı.
Gençlerin istihdam edilmekte yaşadıkları zorluklar nedeniyle esnek ve kuralsız şekilde çalıştıkları, kayıt dışılığın yaygın olduğu, işsiz gençlerin yüzde 30'unun üniversite mezunu olduğu belirtilen raporda öneriler ve talepler de ifade ediliyor.
"Günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde gençlerin çalışma hayatından
kaynaklanan önemli sorunlarının başında genç istihdam oranlarının düşüklüğü ve genç işsizlik
oranlarının yüksekliği gelmektedir" denilen rapor Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) Genç İstihdamında Küresel Eğilimler (2015) raporuna dayanarak "dünyada her 10 işsizden 4’ü genç işsizdir" tespiti yapıyor.
Dünya genelinde genç işsiz sayısını 73,3 milyon ve genç işsizlik oranının yüzde 13 olduğu belirtilen raporda, Türkiye'nin dinamik bir genç nüfusa sahip olduğu vurgulanıyor. "2015 yılında 78 milyon 741 bin 53 kişilik Türkiye nüfusunun, 12 milyon 899 bin 667’sı yani yüzde 16,38’i 15-24 yaş arası gençlerden oluşmaktadır" denilen raporda gençlerin bugün ekonomik, toplumsal ve kuşaklar arası farklılıklar olmak üzere birçok sorunla karşı karşıya oldukları belirtiliyor.
"Türkiye’de genç nüfusun çalışma hayatına katılımını ve işsizlik ile ilgili sorunlarını görünür kılmak" amacıyla hazırlanan raporun, OECD, EUROSTAT, ILO ve TÜİK istatistikleri çerçevesinde istihdam, işsizlik, eğitim durumları ve sosyal güvenlik kurumuna kayıtlılıkları, dünya örnekleri ile karşılaştırmalı olarak incelendiği söyleniyor.
Rapor şu başlıklarla ilerliyor:
Türkiye’de Genç İşsiz Sayısı 919 Bini Buldu!
Genç işsizliğin küresel bir sorun ve giderek yükselen bir trent izlediği belirtilen raporda, "Dünya genelinde AB ve OECD üyesi ülkeler incelendiğinde 15-24 yaş arası genç işsizlik oranlarının, genel işsizlik oranlarının yaklaşık iki katına ulaşmıştır. OECD üye ülkelerde işsizlik oranı 6,7 iken, genç işsizlik ortalaması % 13,9‘dur. AB üyesi ülkelerde işsizlik oranı 9,2 iken, genç işsizlik ortalaması yüzde 19,1’dir" deniyor.
OECD’ye üye ülkelerde genç işsizlik oranının en yüksek olduğu ülkeleri İtalya, İspanya ve Yunanistan şekline sıralayan rapor; genç işsizliğinin en düşük olduğu ülkeleriyse, Japonya, Almanya ve Meksika olarak belirtiyor.
Birçok ülkede genç kadın işsizliğinin genç erkek işsizliğinden yüksek olduğu vurgulanan raporda, Türkiye'de ise genç işizlik oranının OECD’ye üye ülke ortalamasının üzerinde, AB’ye üye ülke
ortalamasının altında olduğu tespit ediliyor.
Türkiye’de 15-24 yaş arası genç işsiz ortalamasını yüzde 18,5 olarak belirten rapor, bu oranın erkeklerde yüzde 16,5, kadınlarda ise %22,2 olduğunu söylüyor.
Türkiye’de toplam 3 milyon 57 bin işsizin, yüzde 30’u yani 919 bini gençlerden oluşmaktadır
Genç İşsizlerin yüzde 30’a yakını üniversite mezunu!
Rapor genç işsizler içerisinde en yüksek işsizlik oranının üniversite mezunları arasında olduğunu belirterek, bu oranın yüzde 30'a dayandığını vurguluyor. Üniversite mezunlarından sonra en çok işsizlik oranının lise ve meslek lisesi mezunları araasında olduğu tespit edilen raporda, 15-24 yaş arası en düşük işsizlik oranının okuma yazma bilmeyen gençler arasında olduğu vurgulanıyor.
1 milyon genç kayıt dışı çalışıyor!
Her üç genç çalışandan birinin kayıt dışı çalışmakta olduğunu belirten rapor, 3 milyon 117 bin ücretli, maaşlı çalışan gencin 1 milyonunun kayıt dışı çalıştığını tespit ediyor. Yani ücretli çalışan gençlerin yüzde 67‘si kayıtlı, yüzde 33’ü kayıt dışıdır.
Kayıt dışı çalışma oranlarının bu kadar yüksek olmasını gençlerin iş bulamamasına bağlarken, bu durumun onların daha çok günü kurtarmaya odaklı yaşamalarına, gelecek düşüncesinden kopmalarına neden olduğunu tespit ediyor.
OECD ülkelerindeki genç işsiz oranları arasında kıyaslamalar yapan rapor, dünya genelinde genç işsiz oranlarındaki artışın gençlerin pekçok özelliğini belirlediği vurgulanıyor.
"İstihdam edilmelerindeki zorluklar ve artan işsizlik oranları gençleri esnek ve geçici çalışma
biçimlerine yöneltmektedir. Bu işlerde gençler, “tecrübe edinme” adı altında ucuz işgücü olarak
değerlendirilmekte ve güvencesiz çalıştırılmaktadırlar. Bu durum gençlerin geleceğe dair
umutsuzluklarını artırırken, kendi geleceklerini kurma ve aileden bağımsız bir birey olmalarını
da engellemektedir." denilen raporda, sorunun bu düzeye gelmesinin belirleyici nedeninin ekonomik-sosyal politikalar olduğu belirtiliyor.
"Örneğin Ulusal İstihdam Stratejisi ve Eylem Planı (2014-2023) içerisinde gençler için sürekli ve
güvenceli istihdam politikaları yerine geçici ve güvencesiz istihdam biçimleri önerilmektedir.
Bir diğer sorun ise eğitim politikalarının yetersizliğidir. Ülkemizde çok sayıda üniversite ve
üniversite mezunu olmasına karşın genç işsizlik yüksek düzeylerdedir" tespitinin yapıldığı raporda,
"Genç işçilerin sorunlarının çözümü için öncelikli olarak devletin günlük veya kısa süreli
istihdam yaratan politikalar yerine, gençler için güvenceli ve sürdürülebilir istihdam
politikalarını oluşturması gerekir" denilerek şu talepler sıralanıyor:
1. Üniversitelerdeki bağımsız, laik ve bilimsel eğitim sistemine yönelik baskılar ortadan
kaldırılmalıdır.
2. Genç işsizliğini önlenmesi amacıyla, eğitim sisteminin gençlerin yeteneklerini
geliştirici ve destekleyici biçimde şekillendirilmesi gerekmektedir. Gençlerin, çalışma
hayatına katılımını artırıcı teorik ve pratik bilgiyi ulaşmaları için eğitim sistemi yeniden
düzenlenmeli, meslek esasına göre eğitim ile akademik eğitim birbirinden ayrılmalıdır.
3. Genç istihdamını arttırıcı kamu yatırımları yapılmalı ve gençlerin düzenli iş yaşamına
geçişleri kolaylaştırılmalıdır.
4. Gençlerin işsizlikle mücadele ve istihdam yaratmaya yönelik uygulanacak politikalarda
özellikle genç kadınların eşit biçimde işgücüne dâhil olabilmeleri için cinsiyet eşitliğine
dayalı kamu politikaları hayata geçirilmelidir.
5. Gençlere sağlanacak sosyal yardımlarla işsizliğin ortaya çıkardığı etkenler
azaltılmalıdır.
6. Gençlerin ucuz işgücü olarak görülmesi ve kayıt dışı çalışmaları engellenmelidir.