Pazartesi, 19 Mart 2007 (19 yıl 7 ay önce)
Dünya işçi sınıfı ve kitle hareketinde geçtiğimiz yılın bahar aylarından bu yana önemli bir gelişme yaşanıyor: Yasal prosedür olmadan çıkılan fiili grev ve direnişlerin sayısında belirgin bir artış ve dünya çapında yaygınlaşma eğilimi. Fiili grev ve direnişlerin sayısındaki artış, emperyalist kapitalist dünya ekonomisinde yeni bir durgunlaşma dönemeciyle de çakışıyor.
Zimbabwe‘deki derin ekonomik kriz Ocak ayı başlarından itibaren işçi ve emekçileri sokağa döktü. İflaslar zinciri, çığlıklaşan işsizlik, yüzde 1000′e vuran enflasyon ve ABD-İngiltere emperyalizminin ekonomik politikalarını uygulayarak ekonomik çöküntüye yol açmakla suçlanan Devlet Başkanı Robert Muganbe‘ye karşı düzen muhalefetinin organize ettiği barışçıl eylemler, kontrolden çıkarak, militan grev ve sokak gösterilerine dönüştü. Mugambe hükümeti, Zimbabwe’nin kendisini görevden uzaklaştırmak isteyen ABD-İngiltere’nin dayattığı ekonomik kısıntıların kurbanı olduğunu söyleyerek, emekçilerin emperyalizm ve işbirlikçilerine öfkesine karşı kendini savunmaya çalıştı. Direniş ve gösterilerin başını işsiz kalan vasıflı sanayi ve hizmet işçileri çekiyor. Ülkenin büyük sanayi merkezini oluşturan Harare‘de, işçi ve işsizler grev ve gösterilere çıkarken, enerji işçilerinin şalter indirmesi tüm büyük sanayiyi durdurdu. Hekimler ve sağlık çalışanları da yüzde 8 bin ücret zammı talebiyle greve çıktı.
Ekonomik, toplumsal ve siyasal krizin derin yaşandığı bir diğer ülke Bangladeş. Militan işçi ve kitle eylemleri ülkesi Bangladeş’te sert sınıf savaşımı sürüyor. En son Ocak ayında büyük tekstil fabrikası Padma Poly Cotton Knit Fabrics'de sendikal örgütlenme mücadelesi veren işçiler, patronun kiraladığı çetelerin saldırısına uğradı. Patronun fabrikaya soktuğu silahlı fedaileri, ikisi işçi önderi olmak üzere beş işçiyi idare bürosuna kilitleyip işkence yaptı. İşbırakan işçiler polis devriyesine haber vermelerine karşın, polisin kılını kıpırdatmadığını söylüyor. Arkadaşlarını bilinçlerini kaybetmiş ve ağır yaralı biçiminde bulan 2 bin işçi, bunun üzerine aileleriyle birlikte fabrikayı işgal etti. Militan işgal ve direniş üzerine polis, fabrika genel müdürü Shadid Ahmet Zia ve üç diğer yöneticiyi tutuklamak zorunda kaldı.
İran‘ın en büyük tersane işletmesi olan SADRA‘da işçiler, 30 Ocak’ta taşeron olarak çalışan 38 işçi arkadaşlarının işten atılması üzerine yeniden greve gittiler. Bundan bir ay önce, alacakları ödenmeden işten çıkarılan bin SADRA işçisi, hükümet binasına yürümüşler ve işe yeniden alınmışlardı. Alacaklarının da bir kısmını temin ederek kısmi bir kazanım sağlamışlardı.
Avustralya‘da özelleştirilen demiryolu işletmesinin işçileri, 4 Şubat’ta artan kazalar ve iş güvenliksizliği nedeniyle greve çıktılar. Özelleştirmelerden sonra demiryollarında trenlerin raydan çıkması gibi kazalar arttı, Kasım ayında bir işçi öldü. İşçiler, özelleştirmeye karşı çıkmadığı için güvenmedikleri sendika bürokratlarına haber bile vermeden grevi örgütlediler ve kazanımla sonuçlandırdılar.
İsrail‘de Ashdod liman işçileri, 5 Şubat’ta şirketin başbakanın yolsuzluklarıyla tanınan eski bir danışmanını yönetime getirmesine karşı ve ücret artışı için 2 günlük greve gittiler. Grev, sendika bürokratlarının yaptığı anlaşmayı tanımayan liman işçileri komitesi tarafından örgütlendi. İşletmeye 2 günde 100 milyon İsrail lirası zarar ettirerek, ücretler konusunda kazanımla sonuçlandı. İsrail’de İsrail Bankası, üniversiteler ve okullarda da grevler sürüyor.
Hollanda‘da belediye otobüs şoförleri, Barbados‘ta Ulusal Yayıncılık işletmesi işçileri, sendikalarının sürdürdükleri görüşmeleri tanımayarak 7 Şubat’ta greve çıktılar.
Mısır tekstil ve özelleştirilmek istenen kamu işletmeleri işçilerinin grevleriyle sarsılmaya devam ediyor. 20 Şubat’ta biri 10 bin, diğeri bin kişilik 2 büyük tekstil fabrikasında işçi işgal ve barikatları sürüyordu. Hemen her türlü grevin yasak, devlet güdümlü sendikanın süs, en barışçıl kitle gösterisinin bile polis saldırganlığına muhatab olduğu Mısır’da, Şubat ayı başlarında 12 büyük tekstil ve çimento fabrikasındaki toplam 35 bin işçi fiili greve çıktı.
Son 2 aydır Mısır’da, özelleştirmeler, sosyal hak kısıntıları, hayat pahalılığına karşı taleplerle, 10 binlerce tekstil işçisi, tren makinistleri, maden işçileri, hatta polislerin bir kısmı bile greve gitmiş ve sokak gösterileri yapmışlardı. Mahalla‘daki büyük tekstil fabrikalarında çalışan işçilerin fiili grev ve barikatlarla elde ettiği kazanımlardan sonra fiili grevler ülke çapında yaygınlaşmaya başladı. Mısır’daki gözlemciler, “Mısır’da bu gelişmeler görülmedik şey. Yalnızca yasa dışı grevlerin sayısı değil asıl bunlara katılan işçilerin sayıları beklenmedik ölçüde” yorumunu yapıyorlar. Yayılan fiili grev, direniş ve fabrika işgalleri karşısında sıkışan devlet ve sendika bürokratları, “Müslüman Kardeşleri ve Komünistleri, işçileri proveke etmekle” suçladı!
Şubat sonu ve Mart başında Avrupa’da, Volkswagen ve Airbus çok sayıda ülkedeki işçileri, Fransa’da KFC‘nin sendikasız işçileri, Almanya’da liman işçileri, Belçika’da demiryolu işçileri ve kamu yayıncılık işçileri fiili grevlere çıktılar. Volkswagen’de uzun direnişe karşı sendika patronlarının ihanetiyle, uzayan çalışma saatleri ücret artışı olmadan kabul edildi. Uluslararası bir niteliğe sahip Airbus direnişi, işçi azaltma dayatmasına karşı sürüyor. Almanya’da Hamburg liman, Fransa’da KFC grevleri zaferle sonuçlandı.
Vietnam‘da Tayvanlı bir kapitalistin sahibi olduğu ülkenin en büyük mobilya fabrikasının 3 bin işçisi, düşük ücretler, devlet medyasının yalan haberleri ve şirket yönetiminin tacizlerine karşı şalter indirip, yol keserek yürüyüş yaptılar. Mobilya fabrikası işçilerinin yeniden çaktığı kıvılcımın ardından, yabancı sermayeli tekstil-konfeksiyon fabrikalarında yeni bir grev dalgası yükseldi. Japon, Singapur, Tayvan sahipli fabrikalarda 16 fiili kitle grevi ve gösteriler gerçekleşti. Bunlara 15 bin ile 30 bin arasında işçinin katıldığı tahmin ediliyor. Talepler ağırlıklı olarak ücret artışında toplanıyor, fakat yasal üst sınırı yılda bin saat aşan çalışma saatlerinin azaltılması da talepler arasında yer alıyor. Vietnam’da yabancı sermayeli büyük tekstil-konfeksiyon fabrikalarında çalışan 10 binlerce işçi geçen yıl kitle grevleriyle asgari ücrette yüzde 25 artış sağlamışlardı.
Hindistan‘da Hindustan Motors‘un Uttara Fabrikası'ndaki binlerce işçi 12 Mart’ta süresiz greve çıktılar. Büyük otomobil fabrikasında işçiler, ödenmeyen ücretler ve birikmiş alacaklar için bir süredir çeşitli uyarı eylemleri yapıyorlardı. Hindistan’ın doğusundaki Batı Bengay‘da ise, toprakları üzerine sanayi parkı kurulmak istenen köylülerle polis arasında çıkan çatışmada 14 köylü katledildi, yüzlercesi yaralandı. Gaz bombası ile köylüleri durduramayan polis kitleye kurşun yağdırdı. Ocak ayında büyük çaplı gösterilerle emperyalist sermayeye sunulacak sanayi parkı projesini askıya aldırtan köylüler, proje el altından uygulamaya konulunca yeniden taş ve sopalara sarıldılar.
Çin’deki kitle hareketlerinde yaygınlaşma, yığınsallaşma ve militanlaşma dinamikleri sürüyor. En son Çin’in merkezindeki Hunan eyaletinde sayıları 20 bin kişiyi bulan işçiler, yoksul köylüler, işten atılmış işçiler ve öğrenciler devlet binalarını kuşattılar ve günler boyunca polis ve askeri birliklerle çatıştılar. Eyleminin zeminini Çinli emekçilerin öfkesini artıran özelleştirmeler, devlet yolsuzlukları, baskı ve sefalet birikimi, çıkış noktasını ise toplu taşıma fiyatlarının 2 katına çıkarılması oluşturuyordu. Çin takvimine göre Şubat ayındaki yeni yıl tatilinden sonra toplu taşıma fiyatlarının 2 katına (YTL karşılığı olarak 1.1 YTL’den 2.3 YTL’ye) çıkarılması üzerine 10 Mart’ta öğrenciler gösteri ve mitingler yaptılar. Öğrenci gösterilerine polisin saldırması üzerine, eylemler geri çekilmedi, tam tersine büyüdü. Eyaletteki ve civar köylerdeki işçiler, işsizler, yoksul köylülerin de akmasıyla, devlet binaları 20 bin kişiyle kuşatıldı. Polisin göstericilere saldırması üzerine başlayan çatışmalar saatlerce sürdü, aralıklarla 13 Mart’a kadar sürdü.
“Devletin köpeklerine ölüm” sloganları atan göstericiler, devlet kurumlarını ve polisi taşladı, polis karakollarını ve beş polis arabasını yaktı, çok sayıda polisi yaraladı. Çatışmalarda 1 öğrenci polis tarafından ağır yaralanarak kaldırıldığı hastanede öldü. Çok sayıda eylemci yaralandı ve tutuklandı. Çevre illere de yayılma eğilimi gösteren gösteri ve çatışmalar, devletin bölgeye askeri birlikler sevk etmesi ve toplu taşıma fiyatlarının eski fiyatın da altına (90 YKrş) çekileceği sözü vermesi üzerine ancak yatıştı.
Ufuk Çizgisi, Sayı:58