Pazar, 8 Temmuz 2012 (14 yıl 4 ay önce)
Hastane, mahkeme ve sevklere götürülürken bindirildiğimiz cezaevi ring araçları işkence araçlarıdır. Koç’un imal ettiği bu “insan haklarına uygun” cezaevi araçlarının içleri buna göre dizayn edilmiştir. Kalmakta olduğumuz hücreler gibi ring araçları da birer tabutluktur. Bu mantıkla üretilmiştir. Tek farkı birinin 8 metrekare ve betondan, diğerinin 1,5 metrekare ve demirden olmasıdır.
Dışarıdan bakıldığında tek parça otobüse benzese de içinde 3 hücresi vardır. Toplam 18 tutsağı taşıyan bu ringlerde bir yerden bir yere gitmek öyle sanıldığı gibi kolay değildir, hele ki uzak bir sevke gidiyorsan…
Ringdeki hücreler yaklaşık 1,5 metrekaredir. Herbirinde üçerli iki sıradan oluşan altışar adet yere sabit plastik sandalye ve bunların alt kısımlarında ayakları zincirlemek için borular vardır.
Sandalyelerin yönü tam karşıya yerleştirilen peçeteyle kapattığımız kameraya dönüktür. Sol yana el kadar, açılmayan ve hiçbir işe yaramayan bir de cam konmuştur.
Kapısına arkadan birkaç kilit-sürgü vurulan ellerimiz kelepçeli sıkışık vaziyette oturduğumuz, dörtbir tarafı da metal levhalarla çevrilmiş havasız dar bir hücrede her şeyden tecrit edilmiş bir halde yolculuk ettiğimizi düşünün. Bu arada kışın kaloriferin yakılmadığı yazın ise havalandırmanın çalıştırılmadığı ve aracın radyosunun sesinin de herdaim sonun kadar açıldığı ve tuvalet ihtiyacı için de genelde izin verilmediğini düşünün.
Ancak bu empatiyi kurarken 16 Eylül 2011 yılında Van’dan yola çıkıp İstanbul’a giderken Kayseri civarında elleri kelepçeli, ayakları zincirli Sinan, Akif, İsmet, Abdülsettar ve Medeni adlı beş mahkumun askerler tarafından hücre kapıları açılmadığı için ringle birlikte diri diri vahşice yakıldığını da aklımızın bir köşesine getirelim. Sonra, “nasıl el atmadınız, nasıl kurtarmadınız, bu ne biçim insanlıktır” diyerek sorumluların yargılanmasını isteyen ailelerin yerine kendinizi koyun. Aynı zamanda Orta Amerika ülkesi Honduras’ta bir cezaevinde çıkan yangın sonrasında “anahtarları bulamadık” uyduruk bahanesiyle koğuş kapıları açılmayarak diri diri yakılıp katledilen yaklaşık dörtyüz mahkumun ailelerinin tel örgüler ardındaki isyanın sesini duyalım.
Tüm bunlardan sonra göstermelik olarak açılan soruşturmada yanan mahkumları kurtarmak için ve kendi canlarını kurtardıktan sonra yolun kenarına geçip yanan ringi seyreden askerler ve şoförlerin tutuklanmak yerine “tanık” olarak dinlenmesine ne cevap verdiniz? Peki olay sonrası Adalet Bakanlığı’nın ring araçlarının son derece güvenli olduğunu ve yukarıda saymış olduğum teknik özellikleri hakkında bir dizi bilgi sıralaması ve “bütün iddialarının araştırıldığını” söylemesi hakkında ne tür bir tepki verdiniz acaba?
Onların savunması hazır: Her şey güvenlik için. Güvenlik için her şey hoşgörülebilir. Onların “güvenlik” anlayışında insan yoktur. İnsanların yaşam hakkı yoktur. Onlar izin verdiği sürece yaşayabilir veya ölebilirsin. Mantık bu. Bu yüzden vahşi öldürmeden sonra açılan davada tek bir tutuklama yoktur. O yüzden suç ring aracına kesilmiştir. Yine aynı örneği verecek olursak: Tıpkı bugünlerde tün okullarda dağıtılan “bedava” süt nedeniyle yüzlerce çocuğun zehirlenmesi sonucu bütün yetkililerin suçu çocuklara ve ineklere yüklemesi gibi değil mi?
Peki olay sonrası insanlara yönelik işkence aracı olarak kullanılan bu ring araçlarında bir değişikliğe gidildi mi? Hayır. Aynı araçlar halen kullanılmakta ve hemen her gün yüzlerce insan yüzlerce kilometre ötelere taşınmaktadır. Bu arada son 2013 ring modelleri de aynı, sadece kamera sayıları artırılmış ve boyaları pırıl pırıl…
Tüm bu önlemlerin “güvenlik” için yapıldığı söylenir her fırsatta. Hani askerde “kazayla” ölen askerlere “eğitim zaiyatı” denir ya, burada diri diri öldürülen mahkumlar (ve her an öldürülme potansiyeli taşıyan biz tutsaklar) için söyleyecekleri şey de herhalde “güvenlik zaiyatı”dır.
Kısacası, cezaevi ring araçları insan sağlığına zararlıdır, değiştirilmedir! (Sürecek)
Murat Güneş
Sincan 1 Nolu Ftipi Cezaevi