Cuma, 13 Temmuz 2012 (14 yıl 3 ay önce)
Ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü tutsaklar üzerinde uygulanan tecrit daha da ağırlaştırılıyor. Önce ağırlaştırılmış müebbet nedir, koşulları nelerdir buna bakalım: Yeni TCK düzenlenirken idamın yerine getirilmiştir. Ölünceye kadar da çevreden yalıtılmış tek kişilik hücrede kalmak zorundadır. Belirlenen tüm hakları da diğer tutsakların kullandıklarının yarısı kadardır.
Ziyaretlerde sadece 1.derece akrabalarıyla 15 günde 1 saat ve ancak bir kişiyle görüşebilir. Örneğin anne, baba ve kardeşler ziyarete gelmişse, bu 1 saati bölerek sırayla görüş yapılabilir. Yine 15 günde bir 10 dakika yakınlarına telefon edebilir. Ancak peş peşe sudan gerekçelerle verilen disiplin cezaları nedeniyle bu haklardan yararlanmaları aylarca veya yıllarca engellenir.
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile “ölünceye kadar“ 8 metrekarelik tabut gibi bir hücrede kalmaya mahkum edilen tutsaklar, günde 1 saat havalandırmaya çıkarılmakta ve 23 saati de hücre içinde geçirmek zorundadır.
23 saat 8 metre karede yaşam!
Bir fiil 23 saat 8 metrekarelik bir hücrenin içinde geçirilen yaşamı düşünün. Hücrenin içini gözümüzüm önüne getirelim. 8 metrekarelik alanın yarısında tabana sabitlenmiş ranza ve çelik dolap ile duvarla çevrili tuvalet vardır. Geriye kalan boşlukta ise plastik masa, sandalye, sebze sepeti, ayakkabılık, sehpa ile televizyon ve almışsan buzdolabı gibi temel ihtiyaç malzemeleri bulunuyor. Tüm bu eşyalardan geriye yürünecek bir alan kalmaz. Volta atmak istersen eğer eşyalara çarpmamak için zikzaklar çizerek ancak 4 veya 5 adım atabilirsin. Yani vücut sağlığını korumak için tempolu bir yürüyüş yapamazsın. Spor yapmaya kalksan sadece dikildiğin yerde birkaç hareket yapabilirsin, o da bir işe yaramaz. Asgari bir spor faaliyeti dahi gerçekleştiremediğin için belli bir süre sonra hareketsizlikten organizmada türlü hastalıklar başlaması kesindir. Çamaşır yıkamaya kalksan, çamaşırları içeride kurutmak zorundasın. Bu da yaz kış hücrenin rutubetli olması, dolayısıyla yine çeşitli hastalıklara yakalanmak demektir. Ayrıca hücreyi yıkamaya kalksan yine aynı şey, eşyaları dışarı çıkaramaz, içeriyi kurutamazsın filan… Kısacası; spor, volta gibi fiziksel aktiviteleri, çamaşır ve hücre temizliği gibi işleri tam olarak yapmak mümkün değildir hücrede. Tüm bunları 1 saatlik için çıkarıldığın havalandırmada yapman da imkansızdır. Keza yan komşu hücrelerde kalan arkadaşlarınla birlikte volta atıp sohbet ederken bile, kaş ile göz arasında bu 1 saatlik süre geçip gider.
Aslında Sincan’da havalandırmaya 4 saat çıkartılıyordu tutsaklar. Ancak cezaevi “ gözlem kurulu “ 16 Şubat 2012 tarihinde aldığı bir kararla “ iyi halli “ olmadıklarına karar vererek bu süreyi 1 saate indirdi. Ayrıca yine aynı gerekçeyle ( ki diğer tüm tutsakların durumunun da aynı olmasına rağmen ) sadece ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü tutsaklar bugüne kadar sohbete de çıkarılmadı. Bu konuyla ilgili düzenlenen 45/1 sayılı genelgede sohbete çıkmak için herhangi bir kısıtlama veya koşul olmamasına karşın bu keyfi engellemeye başvuruldu.
Sonuç olarak insanların içinde hareket alanı olmayan, havasız ve rutubetli 8 metrekarelik soğuk betondan hücrelere 23 saat insan görmeyi, güneş görmeyi engelleyecek bir şekilde kapatılması izolasyon işkencesinin koyu bir biçimidir ve birçok intihar, şizofren, psikolojik ve fiziksel hastalıkları da içinde barındırır. Zira bu sebeplerden dolayı 12 yıllık F tipi sürecinde birçok adli mahkum “intihar “ ederek yaşamına son vermiştir.
Tecrit öldürmeye ve sakat bırakmaya devam etmektedir.
Sohbet hakkı mı?
Sohbete çıkmamız çeşitli uygulamalarla engellenmeye çalışılmaktadır. Bu hak genelde
“yeterli personel ve yer olmadığı“ gerekçesiyle yıllardır gasp edildi, gasp ediliyor.
Bulunduğum cezaevinde
2011 Ekim ayından bu yana sohbete çıkılmaya başlandı. Yıllardır hemen her ay birkaç sefer hücreleri tek tek gezerek “ sohbete çıkıyor musunuz? “ diye soran idare, 10 Ekim’de sohbet yerlerine gitmek için hücrelerden çıkan herkese “
ayakkabılarınızı kendiniz çıkarmazsanız sohbete çıkarmayacağız“ diyerek daha ilk günden sohbeti gasp etme girişiminde bulundu. Bu dayatmayı elbette ki kabul etmedik. 10 gün sonra bu uygulamadan vazgeçtiler ve sohbete çıkıldı.
İlk haftadan sonra genelgede belirtilen
“haftada 10 saati aşmamak üzere sohbet amacıyla 10 kişiyi bir araya getirme“ uygulamasının gerçekleşmeyeceği belli oldu. Hesaplarsak: Ayın ilk haftası açık görüş haftası olduğu bahanesiyle sohbete çıkma iptal ediliyor. Ayrıca aylık genel hücre araması günleri de. Diğer haftalarda ikişer kez çıkarılıyoruz ve sohbet süresi haftada 4 veya 5 saat sürüyor. Buna göre ayda 40 saat sohbete çıkmamız gerekirken, 15 saat kadar çıkartılıyoruz. Sonuçta 25 saati otomatik olarak gasp ediliyor.
Bu arada özellikle sohbet yerine götürülürken normal üst aramasının dışında zorla ayakkabı çıkartılması sırasında atılan protesto sloganı gerekçe gösterilerek peş peşe disiplin soruşturmaları açılıyor. Buradaki amacın sohbete çıkmayı zorlaştırmak ve vazgeçirmeye çalışmak olduğu açıktır.
Yine sohbet için götürüldüğümüz açık görüş yerlerinde tuvalet olmaması ve 2-3 saat orada kapalı kalmamız ayrı bir sorun meydana getiriyor. Bu ziyarete gelen yakınlarımız için de bir sorundur, özellikle çocuklar için. Eğer tuvalet için dışarı çıkmak isterseniz kendi hücrenize götüreceklerini söylüyorlar, ama “ geri getirmeyiz “ diyerek de yine sohbeti gasp etme yoluna gidiyorlar. Bunu da “kural böyle“ diye savunuyorlar.
Sohbet yerine sadece su götürebiliyorsunuz. Bizim götürmek istediğimiz ama buna izin verilmeyenler ise, bisküvi gibi yiyecekler, meyve suyu gibi içecekler, kağıt, kalem, gazete, dergi, fotoğraf gibi eşyalar. Nedeni de “yasak“ olması. Yine sohbet grubundaki arkadaşlarınızla fotoğraf çektirmek isterseniz o da “ yasak “. Hiçbir mantıklı gerekçesi olmayan bu “ yasaklar “, tamamen “ ben böyle istiyorum “ keyfiyetiyle konulan “ yasaklar “dır.
Yine tutuklu ve hükümlüler birlikte sohbete çıkarılmıyor. Ayrıca tutuklu arkadaşların grupları 11 Nisan 2012 tarihinden itibaren “ aynı dosyadan yargılanan tutuklular birlikte sohbete çıkamaz “ bahanesiyle bir kez daha bölünerek 3-4 kişiye kadar düşürüldü. Ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü tutuklular ise zaten disiplin cezaları bulunduğu için “ iyi halli “ olmadıklarına kanaat getirilip sohbete çıkarılmıyor. Oysa diğer tutsakların tamamının da disiplin cezaları bulunuyor, yani kimse “iyi halli “ filan değil.
Darbecileri karşılamak için hazırlıklar...
Ayrıca tutuklu arkadaşların hücreleri 30 Mart 2012 tarihinde “
aynı dosyadan yargılanan tutuklular aynı hücrede kalamaz“ denilerek basıldı ve bu arkadaşlar yerlerde sürüklenerek, yumruklu-tekmeli saldırıya maruz kalarak zorla hücrelerinden alınıp farklı hücrelere götürüldüler. Burada yeri gelmişken şuna da değinmek gerekiyor: bahsi geçen konu, tutuklanıp bu cezaevine getirilen 28 Şubat general ve subayları için geçerli değil. Bu askerler gözaltına alındıktan hemen sonra A ve C blokların 1. ve 2. koridorlarında bulunan 12 hücrede kalan adli mahkumlar apar topar alınarak hücreler boşaltıldı. Sonra bu hücreler adlilere yıkatılıp temizletildi. Cumartesi günü olmasına rağmen kantin açtırıldı ve beklenmeye başlandı. Bütün hazırlıklar yapılırken askerler hala emniyette gözaltında bulunuyorlardı. Burada önceden tutuklananlar hakkında idarenin haberdar edildiği açıktır. Sonuçta aynı dosyadan yargılanan bu askerler üçer kişilik hücrelerde tutuklu olmalarına karşın birlikte kalmaktadır.
Bu örneklerden de anlaşılacağı gibi idarecinin dilinden düşürmediği “ mevzuat“ , “ güvenlik” gibi kelimelerin içinin ne kadar boş bize yapılanların da tamamen keyfi olduğu anlaşılabilir… (sürecek)
Murat Güneş
Sincan 1 Nolu Ftipi Cezaevi